Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Αυτούσια διανομή οικοπέδου επί του οποίου υπάρχει μία μόνο οικοδομή με σύσταση χωριστών ιδιοκτησιών σε διακεκριμένα μέρη του ακινήτου σύμφωνα με το Ν.Δ. 1024/1971 – Ειδικότερα: Η οικοδομή περιέρχεται σε ένα από τους συγκυρίους και στους λοιπούς θα περιέλθουν οι υπόλοιπες ιδιοκτησίες που θα ανεγερθούν.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 480 Α΄ του ΚΠολΔ, όπως προστέθηκαν με εκείνες του άρθρου 11 του Ν. 1562/1985, από τις οποίες η διάταξη του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου 12 του Ν.2207/1994 και ήδη ισχύει: «1. Κάθε συγκύριος οικοπέδου στο οποίο υπάρχει οικοδομή ή χωριστές οικοδομές έχει δικαίωμα να ζητήσει την αυτούσια διανομή του οικοπέδου με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους ή μέρη ορόφων ή με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου στα οποία έχουν ανεγερθεί οι χωριστές οικοδομές, με την επιφύλαξη των πολεοδομικών διατάξεων. Το δικαστήριο αποφασίζει τη διανομή με τον τρόπον αυτόν αν είναι εφικτή και δεν αντιβαίνει στο συμφέρον των λοιπών συγκυρίων …. 2. Αν πρόκειται για οικόπεδο ακάλυπτο και οικοδομήσιμο και η αυτούσια διαίρεσή του είναι ανέφικτη, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει την αυτούσια διανομή του με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου στα οποία θα είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων, με την επιφύλαξη των πολεοδομικών διατάξεων. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται αναλόγως».

Κατά την αληθινή έννοια των αμέσως πιο πάνω διατάξεων, σε συνδυασμό ερμηνευομένων και εφαρμοζομένων, ενόψει και του σκοπού για τον οποίο τέθηκαν ως νέο δίκαιο, είναι επιτρεπτή, αν είναι εφικτή και δεν αντιβαίνει στο συμφέρον όλων των συγκυρίων, η αυτούσια διανομή οικοπέδου στο οποίο υπάρχει οικοδομή ή χωριστές οικοδομές, καθώς και ακάλυπτου και οικοδομήσιμου οικοπέδου, με τη σύσταση μεν χωριστής ιδιοκτησίας κατ’ ορόφους ή με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου, στα οποία έχουν ανεγερθεί οι χωριστές οικοδομές, στην πρώτη περίπτωση, με τη σύσταση δε χωριστής ιδιοκτησίας σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου στα οποία θα είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων, στη δεύτερη περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.Δ.1024/1971 και υπό την επιφύλαξη πάντοτε των πολεοδομικών διατάξεων. Με τα δεδομένα αυτά, αυτούσια διανομή ακάλυπτου και οικοδομήσιμου οικοπέδου με σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας σε μέλλουσα να ανεγερθεί σ’ αυτό οικοδομή, ύστερα από αίτηση κάποιου από τους συγκοινωνούς δεν είναι νόμω δυνατή. Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 481 Α΄ του ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 216 παρ. 1, 219 παρ. 1, 2, 223 και 224 του ίδιου Κώδικα προκύπτει, ότι το αίτημα για αυτούσια διανομή με σύσταση οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας μπορεί να υποβληθεί και με τις προτάσεις οποιουδήποτε από τους συγκύριους διαδίκους κατά την πρώτη στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο συζήτηση της αγωγής περί διανομής, διαφορετικά είναι απορριπτέο ως απαράδεκτο. (βλ. υπ’ αριθμ. 9883/2012 απόφαση του ΠΠΡ ΘΕΣΣΑ, δημ. ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Ενόψει, όμως, της διατύπωσης του άρθρου 480Α § 1 εδ. α΄ του ΚΠολΔ, τίθεται το ζήτημα, αν είναι δυνατή η σύσταση χωριστών ιδιοκτησιών σε διακεκριμένα μέρη του επικοίνου, όχι μόνο, όταν σ’ αυτό υπάρχουν περισσότερα οικοδομήματα, αλλά και όταν η ανοικοδόμηση περιορίζεται στην ύπαρξη μίας μόνο οικοδομής. Η αρνητική απάντηση υπαγορεύεται από το γράμμα του νόμου, που επιτρέπει τη σύσταση κάθετων ιδιοκτησιών με δικαστική απόφαση, είτε όταν υπάρχουν περισσότερα αυτοτελή οικοδομήματα στο ίδιο οικόπεδο (§ 1), είτε όταν το οικόπεδο είναι ακάλυπτο (§ 2). Ωστόσο, η νομολογία διεύρυνε τον ανωτέρω κανόνα: Εφόσον πληρούνται οι όροι του νόμου (εφικτό και συμφέρον), είναι δυνατή και η αυτούσια διανομή ακινήτου επί του οποίου υπάρχει μία μόνο οικοδομή, με σύσταση χωριστών ιδιοκτησιών σε διακεκριμένα μέρη του ακινήτου σύμφωνα με το Ν.Δ. 1024/1971, υπό την εξής έννοια: Η υπάρχουσα οικοδομή θα περιέλθει ως αυτοτελής ιδιοκτησία σε ένα από τους συγκυρίους, στους δε λοιπούς θα περιέλθουν οι υπόλοιπες ιδιοκτησίες που θα ανεγερθούν επί των οριζομένων από το δικαστήριο μερών. Οι ανισότητες που τυχόν θα δημιουργηθούν θα μπορούν να εξισωθούν με την καταβολή χρηματικού ποσού στους λοιπούς συγκυρίους ή τη σύσταση δουλειών, κατ’ άρθρο 481 περ. 2 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται αναλόγως (βλ. Λήδα Πίψου, Δικαστική διανομή, εκδ. Σάκκουλα, 2006, § 12 ΙΙ.Δ, σ. 290, 291 και εκεί περαιτέρω παραπομπές σε ΑΠ 1843/1999 ΕλλΔνη 2000, 989, ΠΠρΘεσσαλ 6293/2012, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Από το συνδυασμό δε των διατάξεων των άρθρων 800 ΑΚ, 480 παρ.1, 480Α και 481 αριθ. 1 ΚΠολΔ, κατά την τελευταία των οποίων το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να διατάξει απόδειξη, αν κρίνει ότι η αυτούσια διανομή είναι προδήλως δυνατή, αδύνατη ή ασύμφορη, προκύπτει, ότι η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας περί του προδήλως δυνατού, αδυνάτου ή ασυμφόρου της αυτούσιας διανομής είναι κρίση περί πραγματικών γεγονότων και γι’ αυτό είναι αναιρετικά ανέλεγκτη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν συντρέχει περίπτωση παράβασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας ή έλλειψης νόμιμης βάσης κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 1β΄ και 19 ΚΠολΔ (ΑΠ 1104/2008 Νόμος). Κάθε διανομή δικαστική ή εξώδικη προϋποθέτει την ύπαρξη συγκυριότητος των μερών στο διανεμητέο πράγμα (ΑΠ 1148/1980 ΝοΒ 29.527, ΑΠ 801/1977 ΝοΒ 26.508, ΕφΑθ 3762/1986 ΕλλΔνη 27.1308).

Εξάλλου, βάση της αγωγής διανομής κοινού πράγματος είναι η συγκυριότητα των διαδίκων στο διανεμητέο πράγμα (ΑΠ 1061/1974 ΝοΒ 29.630). Τέλος, η έγερση της αγωγής διανομής ενέχει ομολογία του ενάγοντος για την ιδιότητα του εναγομένου ως συγκυρίου του διανεμητέου αντικειμένου (ΑΠ 525/1975 ΑρχΝ 27.994).

Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί