Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Ανακυκλούμενος δανεισμός και Ν. 3869/2010

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, προϋπόθεση για την υπαγωγή στο ρυθμιστικό πεδίο του εν λόγω νόμου συνιστά η χωρίς δόλο περιέλευση σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών. Στο ερώτημα, λοιπόν, που ανακύπτει, εάν είναι δόλια η αδυναμία πληρωμών που ερείδεται επί ανάληψης νέων δανείων από το δανειολήπτη-οφειλέτη, προκειμένου αυτός να αξιοποιήσει το δανειζόμενο ποσό σε εξόφληση έτερων δανείων, η κρατούσα νομολογία αποφαίνεται πως η περί ης ο λόγος ανακυκλούμενη πίστωση δεν αποτελεί ένδειξη δόλιας αδυναμίας πληρωμών[1]. Ήτοι, δεν αποτελεί δόλια πράξη η χρήση αναχρηματοδοτήσεων[2] και ανακυκλούμενης πίστωσης[3] για να εξασφαλίσει ο οφειλέτης επίπεδο ζωής ανώτερο εκείνου που του επέτρεπε το εισόδημά του ή, πολύ περισσότερο, για να καλύψει προηγούμενα χρέη με την προσδοκία πως θα καλύψει το χρηματοδοτικό κενό. Όπως έχει επισημανθεί νομολογιακά[4], «…είναι διαφορετικής τάξεως το ζήτημα του κακού υπολογισμού των οικονομικών δυνατοτήτων του και της εκμετάλλευσης των συνεχών ευκαιριών δανεισμού και αναχρηματοδοτήσεων που οι τράπεζες χορήγησαν αφειδώς στους καταναλωτές, οι οποίοι εμπλέχτηκαν σε διαδικασίες κατά κανόνα άγνωστες, για να εγκλωβιστούν και να αδυνατούν να ανταπεξέλθουν, ώστε η Πολιτεία να αναγκαστεί, προ του διογκωμένου κοινωνικού προβλήματος, να θεσπίσει το νόμο 3869/2010».

Επί του εν θέματι ζητήματος, λίαν πρόσφατα η υπ’ αριθμ. 59/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Βασιλικών έκρινε ότι «…δεν νοείται δολιότητα των αιτούντων από μόνο το γεγονός της ανάληψης δανειακής υποχρέωσης με επισφαλή δυνατότητα εξόφλησης, όπως και της ανακυκλούμενης πίστωσης, όπως εν προκειμένω στα λοιπά, εκτός του στεγαστικού, δάνεια, αλλά απαιτείται και η πρόκληση άγνοιας της επισφάλειας αυτής προς τους πιστωτές»[5]. Ομοίως, κατά την υπ’ αριθμ. 449/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας[6], «…Αλλά ακόμη και η ανακυκλούμενη πίστωση, όπως στην προκειμένη περίπτωση δεν αποτελεί ένδειξη δόλιας αδυναμίας πληρωμών. Δηλαδή δεν αποτελεί από μόνη της δόλια πράξη η χρήση αναχρηματοδοτήσεων και ανακυκλούμενης πίστωσης, προκειμένου να εξασφαλίσει ο οφειλέτης επίπεδο ζωής ανώτερο εκείνου, που του επέτρεπε το εισόδημα του ή πολύ περισσότερο για να καλύψει το προηγούμενα χρέη του. Άλλωστε ο πιστωτής είναι αυτός που έχει τα μέσα αλλά και την εμπειρία να αξιολογήσει την ικανότητα του οφειλέτη να ανταπεξέλθει σε νέα πίστωση, να εξετάσει την δυνατότητα των οικονομικών δυνατοτήτων του αιτούμενου δανείου, μέσω εκκαθαριστικών και φορολογικών δηλώσεων και βεβαιώσεων αποδοχών, να διαπιστώσει αν υπάρχουν άλλες δανειακές υποχρεώσεις του σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα ή την εν γένει οικονομική του συμπεριφορά μέσω του διατραπεζικού συστήματος «Τειρεσίας» και αναλαμβάνουν την ευθύνη χορήγησης ή μη των δανείων που τους ζητούνται».

Διαφορετική άποψη διατύπωσε πρόσφατα ο Δημητριάδης[7], επισημαίνοντας τα ακόλουθα: «…πολλές φορές από την αναλυτική κατάσταση χρεών φαίνεται ότι ο οφειλέτης ανέλαβε δάνεια σε πρόσφατο χρόνο πριν από την κατάθεση της αίτησης, αλλά τα δάνεια αυτά ενδέχεται να είναι «δάνεια ρύθμισης», δηλαδή για αποπληρωμή παλαιότερων χρεών και όχι νέα δάνεια. Ο ανακυκλούμενος δανεισμός κατά την άποψη του γράφοντος είναι ένδειξη δόλου, καθώς ο οφειλέτης δανείζεται για να εξοφλήσει παλαιότερα δάνεια, τα οποία προφανώς δεν μπορεί ήδη να εξυπηρετήσει. Εάν όμως έλαβε «δάνεια ρύθμισης» και συγκέντρωσε τις οφειλές του σε ένα, το οποίο εξυπηρετούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη λήψη του δεν κρίνεται ως ενδεχόμενος δόλος».

Εμμανουέλα Μανωλιδάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

[1] Βλ. ad hoc Ι. Ε. Βενιέρη – Θ. Γ. Κατσά, Εφαρμογή του Ν. 3869/2010 για τα Υπερχρεωμένα Φυσικά Πρόσωπα, Νομική Βιβλιοθήκη, 3η έκδοση, 2016, σελ. 156-157. Βλ. και Σ. Μπεκάρη, Οι ενστάσεις κατά της αιτήσεως του ν. 3869/2010, 2013, δημοσιευμένη στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[2] Βλ. ΜονΠρΗλ 440/2014, ΜονΠρΗλ 449/2014, ΧρηΔ 2014, σελ. 528 = ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΠειρ 60/2011.

[3] Βλ. ΕιρΒασιλικ 59/2017, ΜονΠρΛαμ 67/2016, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜονΠρΗλ 440/2014, ΜονΠρΗλ 449/2014, ΧρηΔ 2014, σελ. 528 = ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΧαν 894/2014, ΕιρΚουφαλ 28/2014, ΕιρΞυλοκ 63/2014, ΕιρΑιγιαλ 11/2014, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑχαρν 12/2013, ΕιρΙωανν 143/2013, ΕιρΑλμωπ 158/2013, ΕιρΠατρ 264/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΠεριστ 39/2012, ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, ΕιρΑλεξ 43/2012, ΕιρΛαμ 16/2012, ΕιρΠειρ 111/2012, ΕιρΘεσσ 7730/2012, ΕιρΘεσσ 6289/2012, ΕιρΕρινέου 2/2012, ΕιρΑγριν 60/2012, ΕιρΑγριν 15/2012, ΕιρΑμαρ 447/2012, ΕιρΠατρ 9/2012, ΕιρΧαλανδ 29/2012, ΕιρΧαλανδ 30/2012, ΕιρΕδεσσ 94/2012, ΕιρΑμαρ 447/2012, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 115/2011, ΕιρΑθ 112/2011, ΕιρΑθ 85/2011, ΕιρΑθ 58-59/2011, ΕιρΑθ 15/2011, ΕφΑΔ 2011, σελ. 677 = ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΧαν 309/2011, ΕιρΚορινθ 580/2011, ΕιρΑμαρ 1995/2011, ΕιρΘεσσ 5074/2011, ΕιρΘεσσ 5175/2011, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕιρΚαλαμ 4/2011, ΕιρΧαλαν 11/2011, ΕιρΑγριν 4/2011.

[4] Βλ. ΕιρΝικ 60/2012.

[5] Βλ. ΕιρΒασιλικ 59/2017, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[6] Βλ. ΜονΠρΗλ 449/2014, ΧρηΔ 2014, σελ. 528 = ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[7] Βλ. Δ. Δημητριάδη, Η ένσταση δόλου στο Νόμο 3869/2010, 2018, δημοσιευμένη στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί