Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Άσκηση ενδίκου μέσου από Δήμο – προϋποθέσεις παραδεκτού του ενδίκου βοηθήματος (άδεια Οικονομικής Επιτροπής και διορισμός δικαστικού πληρεξουσίου του Δήμου)

Κατά τη διάταξη του άρθρου 72 § 1 εδ. ιγ’ του ν. 3852/2010 [ΦΕΚ Α” 87/7-6-2010] – όπως το εδάφιο ιγ’ ίσχυε πριν την αντικατάσταση του με το άρθρο 54 του ν. 4447/2016 [ΦΕΚ Α” 241] – «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» «Η Οικονομική Επιτροπή είναι όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του δήμου. Ειδικότερα έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: … ιγ) αποφασίζει για την άσκηση ή μη όλων των ένδικων βοηθημάτων και των ένδικων μέσων». Κατά δε τη διάταξη της § 2 του ίδιου ως άνω άρθρου «Για τις περιπτώσεις ιβ”, ιγ” και ιδ” της προηγούμενης παραγράφου, η απόφαση λαμβάνεται ύστερα από γνωμοδότηση δικηγόρου, η ανυπαρξία της οποίας συνεπάγεται ακυρότητα της σχετικής απόφασης». Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 58 § 1 εδ. α” του ως άνω νόμου «Ο Δήμαρχος εκπροσωπεί το Δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε δημόσια αρχή», κατά δε την § 2 του ιδίου άρθρου, κατ” εξαίρεση, «όταν δημιουργείται άμεσος και προφανής κίνδυνος ή απειλείται άμεση ζημία των δημοτικών συμφερόντων, από την αναβολή λήψης απόφασης, ο δήμαρχος μπορεί να αποφασίσει για θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της οικονομικής ή της επιτροπής ποιότητας ζωής. Στην περίπτωση αυτή οφείλει να υποβάλει προς έγκριση τη σχετική απόφαση του κατά την επόμενη συνεδρίαση της αντίστοιχης επιτροπής». Από τις προεκτεθείσες διατάξεις -που είναι αντίστοιχες των άρθρων 103 § 2 εδ. γ, 86 §§ 1 εδ. α” και 2 του προϊσχύσαντος Δημοτικού Κώδικα (ν. 3463/2006) -, σαφώς προκύπτει, ότι, για το τυπικά παραδεκτό της άσκησης, εκτός άλλων, και του ενδίκου μέσου της έφεσης από το Δήμαρχο ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, απαιτείται απαραιτήτως η άδεια της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται με απόφαση αυτής, επί της άδειας δε αυτής θεμελιώνεται και η αντιπροσωπευτική εξουσία του Δημάρχου για διεξαγωγή της δίκης ως αντιπροσώπου του Δήμου.

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 73 ΚΠολΔ, η έλλειψη της διαδικαστικής αυτής προϋπόθεσης ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης, διότι η τήρηση της διάταξης του άρθρου 72 § 1 εδ. ιγ” του ν. 3852/2010, που αποσκοπεί στην όσο το δυνατόν αποτροπή διεξαγωγής ανώφελων δικών, ανάγεται στη δημόσια τάξη (ΑΠ 1218/2015, ΑΠ 705/2014, ΑΠ 537/2014, ΑΠ 1733/2012, ΑΠ 1993/2007 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 19 § 5 του ν. 2386/1996, όπου σε διατάξεις της κειμένης νομοθεσίας προβλέπεται εντολή ή έγκριση ή ειδική πληρεξουσιότητα του εκπροσωπούντος το Δημόσιο κατά περίπτωση οργάνου ή του οργάνου που διοικεί ή εκπροσωπεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, για την άσκηση αντίστοιχα αγωγής προσφυγής, έγκλησης, ενδίκου μέσου ή βοηθήματος και γενικά οποιασδήποτε διαδικαστικής ενέργειας, η έλλειψη της περιέχουσας την εντολή ή την έγκριση ή την πληρεξουσιότητα σχετικής απόφασης, δεν επηρεάζει το κύρος όποιων πράξεων από τις παραπάνω γίνονται χωρίς αυτή ή έγιναν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου και δεν έχει εκδοθεί επ” αυτών αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Από τη διάταξη αυτή, η οποία, δεν αναφέρεται μεν στη νομοθεσία που αφορά τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης εφαρμογής όμως τυγχάνει, για την ταυτότητα του νομικού λόγου, και επί των οργανισμών αυτών (Ο.Τ.Α.), λόγω της μορφής αυτών ως νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, για τον εκπρόσωπο των οποίων απαιτείται η ύπαρξη άδειας της δημαρχιακής επιτροπής προς άσκηση ενδίκου μέσου, συνάγεται ότι μετά τη δημοσίευση του ν. 2386/1996 (7-3-1996) δεν απορρίπτεται ως απαράδεκτο το ένδικο μέσο που ασκήθηκε από Δήμο λόγω μη προσκόμισης της προβλεπόμενης από το άρθρο 72 § 1 εδ. ιγ” του ν. 3852/2010 απόφασης της οικείας Οικονομικής Επιτροπής για την άσκηση ή την έγκριση άσκησης ενδίκου μέσου (ΑΠ 1155/2010 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ- ΕφΠατρ 464/2011 ΑχαΝομ 2012.292).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 73 ΚΠολΔ «Το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 62 έως 72», ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 67 § 1 εδ. α” ΚΠολΔ που εφαρμόζεται και στην κατ” έφεση δίκη (ΕφΑΘ 9465/2005 ΕλλΔνη 2006. 1469- ΕφΑΘ 8175/2004 ΕλλΔνη 2005.871), «αν υπάρχουν ελλείψεις σχετικά με την άδεια που απαιτείται για τη διεξαγωγή της δίκης, εφόσον μπορούν να συμπληρωθούν, το δικαστήριο αναβάλει την πρόοδο της δίκης και ορίζει προθεσμία για τη συμπλήρωση των ελλείψεων». Στις ελλείψεις αυτές συγκαταλέγεται και η απαιτούμενη κατά νόμο ως άνω άδεια της Οικονομικής Επιτροπής για την άσκηση των ενδίκων μέσων, συνεπώς και της έφεσης, από το Δήμαρχο ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, η οποία μπορεί να συμπληρωθεί (ΑΠ 1157/2010, ΑΠ 1155/2010, ΑΠ 1473/2009, ΑΠ 1814/2008, ΑΠ 1993/2007, ΑΠ 975/2006 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ –   ΕφΠατρ323/2017 αδημ.- ΕφΠατρ 9465/2005, ΕφΑΘ 8175/2004, ΕφΠατρ 57/2003 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Επίσης, κατά το άρθρο 72 §1 εδ. ιε” του ως άνω ν. 3852/2010, η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου «αποφασίζει για την πρόσληψη πληρεξουσίου δικηγόρου και για την ανάκληση της πληρεξουσιότητας του, σε όσους δήμους, είτε δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία, είτε αυτοί που έχουν προσληφθεί δεν έχουν δικαίωμα να παρίστανται σε ανώτατα δικαστήρια. Μπορεί επίσης να αναθέτει την παροχή γνωμοδοτήσεων, μόνο εφόσον δεν έχουν προσληφθεί δικηγόροι, με μηνιαία αντιμισθία. Με απόφασή της είναι δυνατή, κατ” εξαίρεση, η ανάθεση σε δικηγόρο, εξώδικου ή δικαστικού χειρισμού, ανά υπόθεση, ζητημάτων, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τα συμφέροντα του δήμου και απαιτούν εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία». Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής αποτελεί προϋπόθεση για την πρόσληψη του πληρεξουσίου δικηγόρου, δεν αρκεί όμως για τον διορισμό αυτού ως δικαστικού αντιπροσώπου του Δήμου. Συνεπώς, πρέπει ο Δήμαρχος, που εκπροσωπεί το Δήμο στα δικαστήρια, σύμφωνα με το άρθρο 58 § 1 εδ. α” του ν. 3852/2010, να διορίσει τον δικαστικό του πληρεξούσιο με έναν από τους τρόπους που προβλέπει το άρθρο 96 §§ 1 και 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 762/2010 ΤΝΠ ΔΣΑ – ΑΠ 299/2006 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ – ΕφΘεσ 2/2010 Αρμ 2013.98).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί