Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Διαδικασία αλλαγής επωνύμου (μετά το ν. 3852/2010)

Η διαδικασία που ακολουθείται για την αλλαγή επωνύμου ενός προσώπου και την πρόσληψη νέου είναι καταρχάς διοικητική και όχι δικαστική (όπως στην περίπτωση αλλαγής του κυρίου ονόματος που γίνεται με αίτηση διόρθωσης της ληξιαρχικής πράξης γέννησης με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, άρθρο 782 ΚΠολΔ),

διότι πρόκειται για κυριαρχική πράξη του κράτους επί των πολιτών-υπηκόων του. Διέπεται δε από τις διατάξεις του άρθρου μόνου του ν.2573/1953 «Περί αλλαγής επωνύμου και προσλήψεως επωνύμου, πατρωνύμου και μητρωνύμου» και της Απόφασης Φ.42301/12167 (ΦΕΚ Β/608/1995) του Υφυπουργού Εσωτερικών, που έχει εκδοθεί κατ΄εξουσιοδότηση του ανωτέρω νόμου.

Ειδικότερα, ορίζεται ότι για την αλλαγή επωνύμου «υποβάλλεται στο νομάρχη* αίτηση του ενδιαφερόμενου ή των γονέων του (ή του γονέα) που ασκούν τη γονική μέριμνα ή του επιτρόπου, στην οποία πρέπει να ορίζεται λεπτομερώς, ο σκοπός για τον οποίο επιδιώκεται η μεταβολή και να δηλώνεται το επώνυμο του οποίου ζητείται η πρόσληψη. Η αίτηση αυτή απευθύνεται στο νομάρχη, στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται ο δήμος ή η κοινότητα, στο μητρώο αρρένων ή στο δημοτολόγιο του οποίου είναι εγγεγραμμένος ο ενδιαφερόμενος».

Η ανωτέρω αίτηση πρέπει απαραίτητα να συνοδεύεται και με τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α) Πιστοποιητικό περί εγγραφής του προσώπου που αφορά η αίτηση στο μητρώο αρρένων ή δημοτολόγιο, από το οποίο να προκύπτει ο τόπος, το έτος γέννησης και η οικογενειακή κατάσταση αυτού.
β) Πιστοποιητικό ποινικού μητρώου.

γ) Βεβαίωση του οικείου Εισαγγελέα, από την οποίο να προκύπτει ότι ο ζητών τη μεταβολή δεν διώκεται για κάποια αξιόποινη πράξη.
δ) Πιστοποιητικό, περί της στρατολογικής κατάστασης, προκειμένου για άνδρες.

ε) Γραμμάτιο καταθέσεως, στο Δημόσιο Ταμείο του νόμιμου τέλους αλλαγής επωνύμου, ύψους σήμερα 15,00€ (άρθρο 18 παρ. 2 δ Ν. 12/1975).
               

Στη συνέχεια κατά την ίδια απόφαση του Υφυπουργού Εσωτερικών «Ο νομάρχης παραγγέλλει, με δαπάνη του ενδιαφερόμενου, τη δημοσίευση περίληψης της αίτησης αλλαγής επωνύμου σε μία εφημερίδα από αυτές που εκδίδονται ατην πρωτεύουσα ή την περιφέρεια του νομού, ή γειτονικού νομού. Η περίληψη πρέπει να περιέχει ακριβή σημείωση περί του όνοματος, επαγγέλματος, τόπου και έτους γέννησης και κστοικίας του ενδιαφερόμενου, περί του επωνύμου, η απόκτηση του οποίου επιδιώκεται, ως και πρόσκληση σε κάθε αντιτιθέμενο στη ζητούμενη αλλαγή, όπως μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από της δημοσιεύσεως, υποβάλει στο νομάρχη τις αντιρρήσεις του.

Μετά την πάροδο της προθεσμίας των δεκαπέντε (15) ημερών, ο νομάρχης εκδίδει αιτιαλογημένη απόφαση με την οποίο αποδέχεται ή απορρίπτει την αίτηση. Με την ίδια απόφαση, ο νομάρχης αποφαίνεται συγχρόνως και επί των αντιρρήσεων που τυχόν έχουν υποβληθεί κατά της ζητούμενης αλλαγής. Η απόφαση του νομάρχη με την οποία αποδέχεται τη
ζητηθείσα αλλαγή επωνύμου, κοινοποιείται στις αρχές που τηρούν δημοτολόγιο και μητρώο αρρένων, στο γραφείο ποινικού μητρώου του οικείου Πρωτοδικείου, στην Εισαγγελία και Αστυνομικές Αρχές του τόπου γεννήσεως και κατοικίας του ενδιαφερόμενου και στον ενδιαφερόμενο για να την προσκομίσει στην Αστυνομική Αρχή του τόπου της κατοικίας του, κατά την έκδοση νέου δελτίου ταυτότητας».

Επειδή δηλαδή η αλλαγή επωνύμου, αν και το επώνυμο αποτελεί στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου, δεν απόκειται στην ιδιωτική βούληση, αλλά γίνεται ύστερα από απόφαση του Νομάρχη, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι και σοβαροί λόγοι (είναι προσβλητικό της τιμής, δεν είναι εύηχο, προκαλεί σύγχυση ως προς την καταγωγή), ικανοί να δικαιολογήσουν τη μεταβολή του επωνύμου. Και τούτο διότι, όπως έχει κριθεί νομολογιακά το επώνυμο, το οποίο έχει καθοριστικό ρόλο στην ταυτοποίηση του προσώπου, ενδιαφέρει προφανώς τη δημόσια τάξη και τις ειδικότερες εκφάνσεις της, όπως

προεχόντως την αποτελεσματική αστυνόμευση και δίωξη του εγκλήματος (βλ. ΣτΕ 962/2011, ΣτΕ 2567/2002, ΣτΕ 49/1996). Περαιτέρω, η αλλαγή επωνύμου σχετίζεται και με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων εν γένει σχέσεων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του ατόμου (πρβλ.αποφάσεις ΕΔΔΑ της 25.11.1994 Stjerna c. Finlande σκ. 39, της 1.10.2008 Daroczy v. Hungary σκ.26-28).

Κατά την ενάσκηση της σχετικής αρμοδιότητάς του, ο Νομάρχης έχει διακριτική ευχέρεια στην αποδοχή του αιτήματος, η οποία συνίσταται στον έλεγχο της συνδρομής των λόγων που δικαιολογούν το αίτημα αυτό (βλ. ΣτΕ 1309/1951, ΣτΕ 1862/1952), οφείλει όμως σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση να εκτιμά τους λόγους που επικαλείται ο αιτούμενος τη μεταβολή του επωνύμου του και να αποφαίνεται, ενόψει της σοβαρότητας των λόγων αυτών, εάν ενδείκνυται ή όχι η ζητουμένη μεταβολή, αιτιολογώντας ειδικώς, από την άποψη αυτή, την απόφασή του (ΣτΕ 2567/2002, 1676/2001, βλ. και ΣτΕ 2906, 46/1996, 3659/1987, 221/1962, 852/1957). Σε αντίθετη περίπτωση, η πράξη του προσβάλλεται ενώπιον του ιεραρχικώς ανώτερου οργάνου (Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας), η οποία ακολούθως υπόκειται σε αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 4317/2011).

*Μετά το άρθρο 94 παρ.6 του ν.3852/2010 («Πρόγραμμα Καλλικράτης») τροποποιείται ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων και αποδίδονται για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών πρόσθετες αρμοδιότητες στους Δήμους. Το τροποποιημένο άρθρο 75 ΙΙ παρ.26 του ν.3463/2006, όπως ισχύει σήμερα, ορίζει ότι η αρμοδιότητα για «πρόσληψη, αλλαγή επωνύμου, καθώς και η πρόσληψη πατρώνυμου και μητρωνύμου» ανήκει πλέον (από 01-01-2011) στους Δήμους και όχι στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

 

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail:  info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί