Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Διεθνής δικαιοδοσία ελληνικού δικαστηρίου για παροχή άδειας αποποίησης επαχθείσας κληρονομίας σε ανήλικο

Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 ΚΠολΔ, στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων υπάγονται Έλληνες και αλλοδαποί, εφόσον υπάρχει αρμοδιότητα ελληνικού δικαστηρίου, ενώ κατά το άρθρο 4 ΚΠολΔ το δικαστήριο απορρίπτει την αγωγή, αν δεν έχει δικαιοδοσία. Περαιτέρω κατά το άρθρο 1 του κανονισμού 2201/2003 για την «Αναγνώριση & εκτέλεση αποφάσεων σε διαφορές γαμικής & γονικής μέριμνας» με το οποίο ρυθμίζεται το πεδίο εφαρμογής του, ορίζεται ότι «1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται, ανεξάρτητα από το είδος του δικαστηρίου, σε αστικές υποθέσεις που αφορούν: α) το διαζύγιο, το δικαστικό χωρισμό ή την ακύρωση του γάμου των συζύγων, β) την ανάθεση, την άσκηση, την ανάθεση σε τρίτο, την ολική ή μερική αφαίρεση της γονικής μέριμνας. 2. Οι υποθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στοιχείο, β), αφορούν ιδίως: α) το δικαίωμα επιμέλειας και το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας β) την επιτροπεία, την κηδεμονία και ανάλογους θεσμούς γ) τον διορισμό και τα καθήκοντα προσώπων ή οργανώσεων στα οποία ανατίθεται η επιμέλεια του προσώπου ή η διοίκηση της περιουσίας του παιδιού, η εκπροσώπησή του ή η φροντίδα του δ) την τοποθέτηση του παιδιού σε ανάδοχη οικογένεια ή σε ίδρυμα•ε) τα μέτρα προστασίας του παιδιού που συνδέονται με τη διοίκηση, τη συντήρηση ή τη διάθεση της περιουσίας του. Κατά το άρθρο 8 του ίδιου ανωτέρω κανονισμού ορίζεται ότι :« 1. Τα δικαστήρια κράτους μέλους έχουν δικαιοδοσία επί θεμάτων που αφορούν τη γονική μέριμνα παιδιού το οποίο έχει συνήθη διαμονή σε αυτό το κράτος μέλος κατά τη στιγμή της άσκησης της προσφυγής. 2. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τις διατάξεις των άρθρων 9, 10 και 12.» Τέλος κατά το άρθρο 12 που προβλέπει τη δυνατότητα παρέκτασης αρμοδιότητας στις υποθέσεις που καλύπτονται από τον κανονισμό ορίζεται στην παράγραφο 3 ότι: « Τα δικαστήρια κράτους μέλους είναι επίσης αρμόδια σε θέματα γονικής μέριμνας σε διαδικασίες εκτός από αυτές που προβλέπονται στην παράγραφο 1, εφόσον α) το παιδί έχει στενή σχέση με αυτό το κράτος μέλος, λόγω, ιδίως, του ότι ένας εκ των δικαιούχων της γονικής μέριμνας έχει τη συνήθη διαμονή του σε αυτό το κράτος μέλος ή το παιδί έχει την ιθαγένεια αυτού του κράτους μέλους, και β) η αρμοδιότητα των εν λόγω δικαστηρίων έχει γίνει ρητώς ή κατ” άλλον ανεπιφύλακτο τρόπο αποδεκτή από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της διαδικασίας κατά την ημερομηνία που επελήφθη το δικαστήριο και η αρμοδιότητα είναι προς το συμφέρον του παιδιού».

Σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, στο πεδίο εφαρμογής τού ανωτέρω κανονισμού εμπίπτει και η αίτηση γονέων ασκούντων την επιμέλεια του προσώπου ανηλίκου για παροχή δικαστικής άδειας αποποίησης επαχθείσας σε αυτό κληρονομιάς, εφόσον η άδεια προβλέπεται από το άρθρο 1625 περ.1 ΑΚ που εφαρμόζεται κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 1526 ΑΚ και στην περίπτωση της διαχείρισης της περιουσίας του ανηλίκου από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς του. Στην περίπτωση αυτή κατʼ αρχάς αρμόδια είναι τα Δικαστήρια του κράτους-μέλους στο οποίο κατοικεί ο γονέας ή οι ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς του, εκτός εάν υπάρχει δυνατότητα παρέκτασης κατ” άρθρο 12 παρ. 3, οπότε αρμόδια μπορούν να καταστούν και τα Δικαστήρια του κράτους μέλους της ιθαγένειας του ανηλίκου, εφόσον η αρμοδιότητα των εν λόγω δικαστηρίων έχει γίνει ρητώς ή κατ” άλλον ανεπιφύλακτο τρόπο αποδεκτή από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της διαδικασίας κατά την ημερομηνία που επελήφθη το δικαστήριο και η αρμοδιότητα είναι προς το συμφέρον του παιδιού, η οποία κρίνεται κατά περίπτωση. Συνεπώς, μπορεί να θεμελιωθεί τοπική αρμοδιότητα και κατʼ επέκταση και διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για την παροχή άδειας αποποίησης κληρονομιάς στους γονείς Έλληνα ανηλίκου, ακόμη και αν ο ανήλικος διαμένει με τους γονείς του σε κράτος-μέλος της Ε.Ε., εφόσον η αίτηση κατατέθηκε ανεπιφύλακτα από αυτούς ενώπιον ελληνικού Δικαστηρίου και η κατ” αυτόν τον τρόπο θεμελιούμενη αρμοδιότητα εξυπηρετεί το συμφέρον του ανηλίκου, ιδίως όταν έτσι διευκολύνονται η συλλογή αποδείξεων ή διευκολύνεται η υπό ενέργεια πράξη της αποποίησης, ώστε να παρέχεται η κατά το δυνατό ταχύτερη και αποτελεσματικότερη προστασία δικαίου. Τούτο δε θα μπορούσε να γίνει δεκτό και υπό το πνεύμα των διατάξεων του άρθρου 740 επ. ΚΠολΔικ και της ελαστικότητας που χαρακτηρίζει την εφαρμοζόμενη στην παραπάνω περίπτωση διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, υπό την έννοια ότι σε αυτήν (τη διαδικασία) οι σχετικές διατάξεις έχουν απλώς καθοδηγητικό χαρακτήρα για το Δικαστή, αφού κρίσιμο είναι το στοιχείο της δικαστικής αντιλήψεως ή πρόνοιας, οπότε σε κάθε περίπτωση που υφίσταται ανάγκη αντίληψης ή πρόνοιας Έλληνα πολίτη, μη κατοικούντος στην Ελλάδα (όπως στην προαναφερθείσα περίπτωση αιτήσεως παροχής άδειας σε γονείς Έλληνα ανηλίκου που δεν κατοικούν στην Ελλάδα για αποποίηση κληρονομικού δικαιώματος εκ του θανάτου Έλληνα πολίτη) που προσφεύγει ενώπιον ελληνικών Δικαστηρίων, χωρίς να θίγονται δικαιώματα τρίτων (αλλοδαπών ή μη κατοίκων Ελλάδας), να μπορούσε να θεμελιωθεί διεθνής δικαιοδοσία των ημεδαπών δικαστηρίων με κριτήριο την ιθαγένεια ή και άλλους συνδέσμους τοπικής αρμοδιότητας πλην της κατοικίας του ανηλίκου (βλέπε σχετ. και άρθρο 780 ΚΠολΔικ και ΕΑΘ 1661/2005 ΕλΔικ 2006.282, σχετ. βλ. Γ. Μητσόπουλος ΠολΔικ 1972 τ.α. σελ. 156, Π. Αρβανιτάκης σε ΕΡΜΚΠΟΑΔΙΚ ΚΕΡΑΜΕΑ-ΚΟΝΔΥΑΗ-ΝΙΚΑ αρθ. 740 σημ. 6, ΚΛΑΜΑΡΗ σε Γεωργιάδη -Σταθόπουλο ερμΑΚ τομος X Εισαγ. 1956 – 1966 σχετ. ΕφΑΘ 1661/2005 ΕλΔικ 2006.282 , Απαλλαγάκη σε ερμΚΠολΔικ υπό αρθ. 740).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί