Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Ευθύνη της συνεργαζόμενης ιατρικής ομάδας-Ευθύνη κατά την άσκηση της χειρουργικής

Ένα από τα χαρακτηριστικά θέματα της σχετικής νομικής προβληματικής είναι η παροχή, ταυτόχρονη ή διαδοχική, ιατρικών υπηρεσιών στα πλαίσια συγκλίνουσας συμπεριφοράς πλειόνων ιατρών και μελών του παραϊατρικού-νοσηλευτικού προσωπικού. Στη σύγχρονη ιατρική επιστήμη είναι συνήθης η παροχή ιατρικών υπηρεσιών από συνεργαζόμενη ομάδα ιατρών, γεγονός που οφείλεται στις παρατηρούμενες πολλές ιατρικές εξειδικεύσεις αλλά και στη ραγδαία πρόοδο της τεχνολογίας.

Πρωτίστως, δέον όπως διακριθεί η ευθύνη της συνεργαζόμενης ιατρικής ομάδας από την, εξ υπαρχής και άνευ περαιτέρω διερεύνησης, εις ολόκληρον ευθύνη των μελών της ομάδας αυτής. Με άλλα λόγια, η δημιουργία συνεργαζόμενης ιατρικής ομάδας, δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε την ευθύνη όλων των μελών της για κάθε σφάλμα κατά την παρεχόμενη ιατρική υπηρεσία. Η γενική αρχή του αστικού δικαίου ότι το φυσικό πρόσωπο έχει καταρχήν ατομική και προσωπική ευθύνη, ισχύει σαφώς και στον κλάδο του ιατρικού δικαίου. Δεν μπορεί να διατυπωθεί ένας κανόνας γενικής ισχύος και εφαρμογής, που να ορίζει πότε ανακύπτει συλλογική ευθύνη της συνεργαζόμενης ιατρικής ομάδας, γιατί ο περιπτωσιολογικός και νομολογιακός χαρακτήρας του αστικού ιατρικού δικαίου εμφανίζεται στην ενότητα της συλλογικής ιατρικής ευθύνης αρκετά έντονος.

Μια εκ των καθιερωμένων στην ιατρική επιστήμη μορφή παροχής συλλογικών υπηρεσιών είναι αυτή στα πλαίσια μιας χειρουργικής ομάδας. Κατά τη διεξαγωγή μιας εγχειρήσεως είναι δυνατόν να συμβούν πολλά απευκταία, ανεξαρτήτως της ικανότητας του χειρουργού και των λοιπών βοηθητικών μελών. Ενίοτε οι ιατροί, οι μετέχοντες στην χειρουργική ομάδα, συμβάλλονται απευθείας με τον ασθενή. Στην περίπτωση αυτή η ευθύνη αυτών υφίσταται και είναι ανεξάρτητη της ευθύνης του χειρουργού, με αποτέλεσμα τη αντίστοιχη αποδέσμευση του χειρουργού στον τομέα αυτό. Ως επί το πλείστον όμως πρόκειται περί ιατρών εκλεγμένων απευθείας από τον χειρουργό για τη διενέργεια της επεμβάσεως, της οποίας την διεύθυνση αναλαμβάνει αυτός. Εν προκειμένω ενεργώντας ως chef της επέμβασης, έχει ευθύνη για τα πρόσωπα που χρησιμοποιεί, ακόμη και για ειδικούς γιατρούς, μόνο αν οι τελευταίοι υπόκεινται στον έλεγχο του με συμβουλές, οδηγίες κλπ. (Πολίτης, Ιατρικό Δίκαιο, (1999) 6ΙΙ §362).

Άλλωστε, ο επικεφαλής ιατρός είναι ο μόνος κριτής της θεραπείας που θα ακολουθήσει και σε αυτόν και μόνο ανήκει η επιλογή των θεραπευτικών μέσων, τα οποία κρίνει κατάλληλα. Εάν ο ιατρός στο τομέα αυτό δεν θα απολάμβανε μιας ανεξαρτησίας σχεδόν πλήρους η άσκηση της ιατρικής τέχνης θα καθίστατο αδύνατη, η δε ιατρική επιστήμη δεν θα σημείωνε προόδους. Ταυτόχρονα, οι ιατροί δεν θα τολμούσαν να εφαρμόσουν ενδεχόμενη νέα θεραπεία και η επιστημονική έρευνα θα περιοριζόταν σημαντικά. (Κότσιανος, Η ιατρική ευθύνη, §338).

Αντιθέτως, η ελευθερία και η πρωτοβουλία του χειρουργού και ανάλογα η ευθύνη του, περιορίζονται στην περίπτωση ιατρικού συμβουλίου. Συχνά, στην πράξη, ο ιατρός βρίσκεται στην ανάγκη να συσκεφθεί με άλλους συναδέλφους, ούτως ώστε να ερευνηθεί από κοινού η κατάσταση του νοσούντος και να καθορισθούν τα ληπτέα μέτρα. Ο θεράπων ιατρός που συμμετέχει στο ιατρικό συμβούλιο, οφείλει να ακολουθήσει τη θεραπεία που αποφασίσθηκε. Ευθύνη αυτού ανακύπτει αν προβεί σε αλλαγή της θεραπευτικής αγωγής και μάλιστα ευθύς αμέσως από το συμβούλιο και εφόσον μάλιστα καμία μεταβολή της κατάστασης του ασθενούς δεν δικαιολογεί την αλλαγή αυτή. (Κότσιανος, Η ιατρική ευθύνη, §340).

Η θέση που τελικώς επικρατεί νομολογιακά αποτυπώνεται στην υπ’ αριθμ. 1227/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναφέρεται στην συλλογική ιατρική ευθύνη για ενιαία συλλογική πράξη. Κατά την εν λόγω, καθένας από τους συμπράξαντες ιατρούς απαλλάσσεται από την ευθύνη εάν αποδείξει είτε το σύννομο της δικής του επιμέρους πράξης, είτε την έλλειψη υπαιτιότητάς του, είτε την έλλειψη της αιτιώδους συνάφεια μεταξύ της δικής του πράξης και ζημίας. Ορθά παρατηρείται συνεπώς ότι η αναγνώριση στον χειρουργό μια συνολικής σφαίρας ευθύνης, που περιλαμβάνει κάθε θέμα σχετικό με μια εγχείρηση το οποίο στην πράξη και σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής εμπειρίας ανατίθεται σε άλλα πρόσωπα καθώς επίσης και αντίστροφα η άνευ άλλου τινός ευθύνη των λοιπών μελών της ιατρικής ομάδας ένεκα πλημμελούς συμπεριφοράς του επικεφαλής χειρουργού, είναι μια νομική κατασκευή που απομακρύνεται από την ιατρική αντίληψη για την κατανομή αρμοδιοτήτων και ευθυνών σε ένα χειρουργείο. Μια βάση συναντίληψης μεταξύ ιατρών και νομικών είναι η μόνη που μπορεί να οδηγήσει στον εξορθολογισμό των παραμέτρων της ιατρικής ευθύνης (Φουντεδάκη, παρατηρήσεις απόφασης ΠΠΛαρ 191/2012).

 

Κωνσταντίνα Ι. Ζούτη

δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

 

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί