Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Εκτελεστότητα της συμφωνίας των συζύγων στο συναινετικό διαζύγιο

Με το ν. 4509/2017 καθιερώθηκε το συναινετικό διαζύγιο με συμβολαιογραφική πράξη, ήτοι καταργήθηκε η αντίστοιχη δικαστική διαδικασία του προηγούμενου δικαίου. Έτσι, οι σύζυγοι που συμφωνούν να λύσουν το γάμο τους, υπογράφουν με τους όρους του νέου άρθρου 1441 ΑΚ μια έγγραφη συμφωνία, η οποία υποβάλλεται στο συμβολαιογράφο, που συντάσσει την πράξη λύσης του γάμου.

Σε ό,τι αφορά το σκέλος της συμβολαιογραφικής πράξης που επικυρώνει τη συμφωνία των συζύγων για τα ανήλικα παιδιά τους, στη διάταξη του άρθρου 1441 παρ. 4 εδ. 4, ορίζεται ότι ως προς την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανήλικων τέκνων, η συμβολαιογραφική πράξη αποτελεί τίτλο εκτελεστό, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συζυγική συμφωνία, οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 ΚΠολΔ για την απόδοση ή παράδοση του τέκνου, καθώς και για την κοινοποίηση χρηματικής απαίτησης. Δηλαδή, οι σύζυγοι προβλέπουν προσωπική κράτηση και απαγγελία χρηματικής ποινής, που αποτελούν μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης στη συμφωνία τους και στη συνέχεια να επικυρώνεται το σύνολο της συμφωνίας. Ο όρος άρα αυτός πρέπει να τηρείται, με την έννοια ότι δεν θα πρέπει να αμελείται η συμπερίληψή του στη συμφωνία των συζύγων, προκειμένου να εξασφαλίζεται το στοιχείο της εκτελεστότητας. Αν, μάλιστα, οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 ΚΠολΔ δεν έχουν περιληφθεί στη συμφωνία των συζύγων, δεν μπορεί να τις αναφέρει από μόνος του ο συμβολαιογράφος στη συμβολαιογραφική πράξη, με την έννοια ότι στην περίπτωση αυτή δεν προσδίδεται η εκτελεστότητα του άρθρου 1441 παρ. 4 εδ. 4 ΑΚ, αλλά θα πρέπει για την τήρηση των συμφωνηθέντων για την επιμέλεια και την επικοινωνία, καθώς και για την καταβολή της διατροφής, να εφαρμοστούν τα γενικά άρθρα 592 επ. ΚΠολΔ. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 950 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν παρεμποδίζεται το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, η απόφαση που ρυθμίζει την επικοινωνία μπορεί να απειλήσει με χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση εκείνον που εμποδίζει την επικοινωνία και εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 947 ΚΠολΔ.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 947 παρ. 1 ΚΠολΔ, η οποία, κατά το μέρος που προβλέπει ποινές, έχει χαρακτήρα κανόνα ουσιαστικού δικαίου, διότι θεσπίζει ενοχή από αδικοπραξία, όταν ο οφειλέτης έχει υποχρέωση να παραλείψει πράξη, το δικαστήριο, για την περίπτωση που αυτός παραβεί την υποχρέωσή του, απειλεί για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή υπέρ του δανειστή και προσωπική κράτηση. Αν η απειλή της χρηματικής ποινής και της προσωπικής κράτησης δεν περιέχεται στην απόφαση, που καταδικάζει τον οφειλέτη να παραλείψει ή να ανεχθεί πράξη, απαγγέλλεται από το ίδιο το Μονομελές Πρωτοδικείο, που τυγχάνει αρμόδιο να βεβαιώσει την παράβαση και να καταδικάσει στη χρηματική ποινή και την προσωπική κράτηση δικάζοντας κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών των άρθρων 614 επ.

Εξάλλου, η θεσπιζόμενη με την εν λόγω διάταξη διαδικασία της έμμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης, διέρχεται από δύο στάδια και απαιτεί την έκδοση δύο δικαστικών αποφάσεων. Κατά το πρώτο στάδιο βεβαιώνεται με την απόφαση η υποχρέωση του εναγομένου σε παράλειψη ή ανοχή της πράξης, απειλούνται εναντίον του, για την περίπτωση παράβασης της σχετικής υποχρέωσής του, οι ποινές αθροιστικά και καθορίζονται το ποσό της χρηματικής ποινής και ο χρόνος της προσωπικής κράτησης. Κατά το δεύτερο στάδιο γίνεται διάγνωση παράβασης, βεβαιώνεται δηλαδή η εκ μέρους του καθ” ου η εκτέλεση παραβίαση της υποχρέωσής του προς παράλειψη ή ανοχή και καταδικάζεται ο οφειλέτης στην καταβολή της χρηματικής ποινής και σε προσωπική κράτηση. Τα ανωτέρω ισχύουν πλέον και στην περίπτωση κατά την οποία σε συμβολαιογραφική πράξη στα πλαίσια έκδοσης συναινετικού διαζυγίου έχει συμπεριληφθεί σχετική συμφωνία των συζύγων, που ρυθμίζει το δικαίωμα επικοινωνίας των τέκνων με το γονέα, με τον οποίο δεν διαμένουν, εφόσον στη συζυγική συμφωνία και στη σχετική συμβολαιογραφική πράξη έχουν συμπεριληφθεί οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή η σχετική πράξη αποτελεί εκτελεστό τίτλο, ως προαναφέρθηκε.

Ειδικότερα, εφόσον στη σχετική συζυγική συμφωνία, με την οποία ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας και κατ” επέκταση στη συμβολαιογραφική πράξη, που την επικυρώνει, δεν περιέχεται σχετικός όρος απειλής χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης για την περίπτωση παράβασης των σχετικών υποχρεώσεων του γονέα, με τον οποίο διαμένει το τέκνο, που απορρέουν από την εν λόγω συμφωνία, η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης διέρχεται και εδώ από δύο στάδια, ήτοι απαιτεί δύο δικαστικές αποφάσεις, όπου συμβαίνει σε κάθε περίπτωση αξίωσης προς ανοχή. Έτσι, στην περίπτωση αυτή με την πρώτη απόφαση διαγιγνώσκεται η υποχρέωση του γονέα, με τον οποίο κατοικεί το τέκνο, να ανεχθεί την επικοινωνία με τον άλλο γονέα και απειλούνται αθροιστικά εναντίον του οι ποινές της χρηματικής ποινής και της προσωπικής κράτησης για την περίπτωση που δε συμμορφωθεί προς το περιεχόμενό της.

Ακολούθως, με τη δεύτερη απόφαση, κατά τη διαδικασία των άρθρων 614 επ. ΚΠολΔ και αφού προηγηθεί κοινοποίηση της πρώτης απόφασης με επιταγή προς εκτέλεση, βεβαιώνεται η παράβαση και καταδικάζεται ο γονέας που παρεμπόδισε την επικοινωνία στη χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση που είχε προσδιοριστεί με την πρώτη απόφαση (ΜονΠρΕιδ 162/2015 Αρμεν. 2016.1563, Μελέτης της Κουνουγέρη Μανωλεδάκη, ΕφΑΔ 2018, 230, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ” άρθρο, Χαρούλα Απαλαγάκη 2019, σελ. 2981, απόφαση αδημ 6661/2020 ΜονΠρΑθ).

Ευγενία Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί