Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Έλλειψη δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων ως προς τη μεταβολή της ληξιαρχικής πράξης γέννησης για το επώνυμο καθώς η διαδικασία γίνεται μέσω της διοικητικής οδού από τον οικείο δήμο (βλ. ΕιρΡοδ 53/2015, δημ. ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ)

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 782 ΚΠολΔ και 13 § 1 ν.344/1976 προκύπτει ότι, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, δικάζονται και οι αιτήσεις όποιου έχει έννομο συμφέρον με σκοπό να διορθωθεί ορισμένο στοιχείο της ληξιαρχικής πράξης, που προβλέπεται από το νόμο ως απαραίτητο για τη σύνταξη της, όπως προκειμένου περί ληξιαρχικής πράξης γέννησης είναι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22 § 1 στοιχ. ε΄ και στ΄ ν. 344/1976, το όνομα και το επώνυμο των γονέων καθώς και το γένος της μητέρας, τα οποία από παραδρομή ή και ηθελημένα καταχωρίσθηκαν εσφαλμένως στη ληξιαρχική πράξη που έχει συνταχθεί. Στην περίπτωση αυτή η αίτηση διορθώσεως μπορεί ειδικότερα να αναφέρεται στη συμπλήρωση, αλλαγή ή διαγραφή στοιχείου ή στοιχείων του περιεχομένου της, εφόσον δεν ανταποκρίνονται προς την πραγματική κατάσταση κατά το χρόνο συντάξεως της, που καθιστά επιβεβλημένη τη διόρθωση. (ΜονΠρωτΘεσ 389/2009 ΤΝΠ ΔΣΑ). Κατά τόπον αρμόδιο δικαστήριο για την διόρθωση της ληξιαρχικής πράξης είναι το δικαστήριο της περιφέρειας του ληξίαρχου, ο οποίος προέβη στη σύνταξη της διορθωτέας ληξιαρχικής πράξης.

Περαιτέρω, στο άρθρο μόνο του ν.δ. 2573/1953, όπως συμπληρώθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 2130/1993 και αντικαταστάθηκε, στη συνέχεια, με την παρ. 9 του άρθρου 9 του ν. 2307/1995, οριζόταν ότι «1. Η πρόσληψη και η αλλαγή επωνύμου γίνεται με απόφαση του Νομάρχη. Επίσης, η προσθήκη στοιχείων που λείπουν στις εγγραφές στα μητρώα αρρένων ή στα δημοτολόγια, καθώς και η διόρθωση αυτών, εκτός της ηλικίας, για την οποία προβλέπουν ειδικές διατάξεις, γίνεται, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων ή αυτεπάγγελτα, με απόφαση του Νομάρχη. 2.. .. 3. Με αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών, που δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορούν να καθορίζονται λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις και τον τρόπο πρόσληψης και αλλαγής επωνύμου. ..». Στο δε σχετικό με την αλλαγή επωνύμου Κεφάλαιο Γ` της εκδοθείσας κατ` εξουσιοδότηση της ως άνω διάταξης υπ` αριθμόν Φ. 42301/12167/28-6-1995 απόφασης του Υφυπουργού Εσωτερικών), ορίζονται τα εξής: «1. Για την αλλαγή επωνύμου υποβάλλεται στο νομάρχη αίτηση του ενδιαφερομένου ή των γονέων του ή του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα ή του επιτρόπου, στην οποία πρέπει να ορίζεται λεπτομερώς ο σκοπός για τον οποίο επιδιώκεται η μεταβολή και να δηλώνεται το επώνυμο του οποίου ζητείται η πρόσληψη. Η αίτηση απευθύνεται στο νομάρχη, στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται ο δήμος ή η κοινότητα, στο μητρώο αρρένων ή το δημοτολόγιο του οποίου είναι γραμμένος ο ενδιαφερόμενος…. 2. Ο νομάρχης παραγγέλλει, με δαπάνη του ενδιαφερομένου, τη δημοσίευση περίληψης της αίτησης αλλαγής επωνύμου σε μία εφημερίδα από αυτές που εκδίδονται στην πρωτεύουσα ή την περιφέρεια του νομού ή γειτονικού νομού. Η περίληψη πρέπει να περιέχει και πρόσκληση σε κάθε αντιτιθέμενο στη ζητούμενη αλλαγή, όπως μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από της δημοσιεύσεως, υποβάλει στο Νομάρχη τις αντιρρήσεις του. 3. Μετά την πάροδο της προθεσμίας των δεκαπέντε (15) ημερών, ο νομάρχης εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση με την οποία αποδέχεται ή απορρίπτει την αίτηση. Με την ίδια απόφαση, ο νομάρχης αποφαίνεται συγχρόνως και επί των αντιρρήσεων που τυχόν έχουν υποβληθεί κατά της ζητούμενης αλλαγής. Η απόφαση του νομάρχη με την οποία αποδέχεται τη ζητηθείσα αλλαγή επωνύμου, κοινοποιείται στις αρχές που τηρούν δημοτολόγιο και μητρώο αρρένων, στο γραφείο ποινικού μητρώου του οικείου Πρωτοδικείου, στην Εισαγγελία και Αστυνομικές Αρχές του τόπου κατοικίας του ενδιαφερόμενου και στον ενδιαφερόμενο για να την προσκομίσει στην Αστυνομική Αρχή του τόπου της κατοικίας του, κατά την έκδοση δελτίου ταυτότητος…».

Κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων, το επώνυμο αποτελεί στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου, η αλλαγή του, όμως, δεν απόκειται στην ιδιωτική βούληση, αλλά ενδιαφέρει τη δημόσια τάξη και για το λόγο αυτό γίνεται διά της διοικητικής οδού. Αρμόδιος δε για την αλλαγή επωνύμου είναι ο Νομάρχης (ΣτΕ 3935/2007, ΣτΕ 2567/2002 ΤΝΠ Νόμος), ήδη δε με το άρθρο 94§6 του Ν.3852/2010 (Ο.Τ.Α – αρμοδιότητες-Καλλικράτης), που τροποποίησε το άρθρο 75§2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, οι άνω αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στους Δήμους. Περαιτέρω, η διάταξη του άρθρου 782 ΚΠολΔ αφορά γεγονότα, τα οποία καταχωρούνται σε ληξιαρχικές πράξεις. Επομένως, στο πεδίο εφαρμογής αυτής δεν εντάσσονται διορθώσεις στοιχείων εγγεγραμμένων σε δημοτολόγια, βιβλία οικογενειακών μερίδων ή μητρώα αρρένων, αφού αυτά δεν αποτελούν ληξιαρχικά βιβλία (βλ. αρθ. 8 του ν. 344/1976, Μπρακατσούλα, Εκουσία Δικαιοδοσία, εκδ. 2006, σελ. 217).

Στην κρινόμενη υπόθεση το δικαστήριο έκρινε ότι στερείται να δικάσει τη διαφορά, αφού σύμφωνα με τα όσα διέλαβε στη μείζονα σκέψη του θεώρησε ότι η μεταβολή επωνύμου γίνεται μόνο δια της διοικητικής οδού και αρμόδιος είναι μετά την ψήφιση του Ν. 3875/2010, ο οικείος Δήμος, ο οποίος προβαίνει πλέον όχι μόνο στις διορθώσεις των στοιχείων που περιλαμβάνονται στα δημοτολόγιά του, αλλά και σε μεταβολές επωνύμων, ώστε στη συνέχεια με την προσκόμιση της απόφασης μεταβολής στον αρμόδιο ληξίαρχο, να καταχωρίζεται η μεταβολή στην οικεία ληξιαρχική πράξη, κατ’ άρθρο 14 Ν.344/1976 (περί ληξιαρχικών πράξεων), χωρίς την έκδοση δικαστικής απόφασης. Επομένως, η επίδικη αίτηση, καθόσον αφορά στο αίτημα μεταβολής επωνύμου, κρίθηκε απαράδεκτη λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων, κατά τα άρθρα 94 παρ. 2 Σ, 1 στ. α’ και β’ και 4 ΚΠολΔ.

Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί