Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Έννομες συνέπειες λύσης της υιοθεσίας αναφορικά με το ανήλικο τέκνο

Κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 1575 του ΑΚ:«Με την αμετάκλητη δικαστική απόφαση που λύνει την υιοθεσία, η υιοθεσία αίρεται για το μέλλον, παύει η σχέση συγγένειας του θετού τέκνου και των κατιόντων του με αυτόν που το υιοθέτησε και τους έως τότε συγγενείς του και αναβιώνουν οι δεσμοί με τη φυσική οικογένεια. Το δικαστήριο όμως μπορεί  να αναθέτει, σ’ αυτή την περίπτωση, την άσκηση της γονικής μέριμνας του θετού τέκνου, εφόσον είναι ανήλικο, σε τρίτον, αν το επιβάλλει το συμφέρον του».

Με την προκείμενη διάταξη, ορίζεται ως αφετήριοσημείο παραγωγής των εννόμων αποτελεσμάτων της λύσης της υιοθεσίας με δικαστική απόφαση το αμετάκλητο αυτής, ενώ  τα αποτελέσματά της επέρχονται για το μέλλον, ήτοι η παύση της συγγενικής σχέσης του θετού τέκνου με τη θετή οικογένειά του και η ανάθεση  της άσκησης της γονικής μέριμνας  σε τρίτο πρόσωπο, αν το Δικαστήριο κρίνει ότι η λύση αυτή ενδείκνυται για το συμφέρον του τέκνου.

Με την αμετάκλητη δικαστική απόφαση αίρεται για το μέλλον (όχι αναδρομικά) η σχέση της υιοθεσίας και όλων γενικά των σχέσεων που προέρχονται απ’ αυτή, δηλαδή παύει η σχέση του θετού γονέα και θετού τέκνου και ειδικότερα η μεταξύ του δημιουργηθείσα από την υιοθεσία γονική σχέση και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μεταξύ τους, ενώ τα έως τη λύση της υιοθεσίας δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ τους και η γονική σχέση δεν επηρεάζονται λόγω της μη αναδρομικής ενέργειας της απόφασης. Καταλύεται επίσης, για το μέλλον, η συγγενική σχέση, που δημιουργήθηκε με την υιοθεσία, μεταξύ του θετού τέκνου και των συγγενών, έως τη λύση της υιοθεσίας, του θετού γονέα, του θετού γονέα και των κατιόντων του θετού τέκνου και των, έως τη λύση της υιοθεσίας, συγγενών του θετού γονέα, καθώς και η συγγενική σχέση αδελφών που δημιουργήθηκε κατά την ΑΚ 1561 εδ. δ’. Επίσης πρέπει να γίνει δεκτό ότι καταλύονται και οι σχέσεις αγχιστείας.

Σημειούται πως τα κωλύματα γάμου που δημιουργήθηκαν  λόγω της υιοθεσίας, με την παύση των σχέσεων συγγένειας ή αγχιστείας για το μέλλον κατά την υπόψη διάταξη, δεν παύουν και τα κωλύματα γάμου (ΑΚ 1356, 1357), αλλά διατηρούνται, με βάση τη  ρύθμιση της ΑΚ 1360 εδ. β’, και κατ’ ανάλογη εφαρμογή της, λόγω των γενικών κοινωνικοηθικών αντιλήψεων που εκφράζει και που καλύπτουν και τις περιπτώσεις σχέσεων συγγένειας και αγχιστείας.

Εκτός της  κατάλυσης των σχέσεων του τέκνου με τη θετή του οικογένεια, με την αμετάκλητη λύση της υιοθεσίας επέρχεται συγχρόνως, και αναβίωση του δεσμού του θετού τέκνου με τη φυσική του οικογένεια, δηλαδή επανένταξή του σ’ αυτή με όλες τις συνακόλουθες συνέπειες. Η ρύθμιση αυτή δεν ισχύει σε περίπτωση κοινής υιοθεσίας, η οποία λύθηκε μόνο ως προς τον έναν σύζυγο.

Ωστόσο, κατά το εδάφιο β’ του άρθρου 1575, παρέχεται δυνατότητα στο δικαστήριο, που λύνει την υιοθεσία, στην περίπτωση αυτή,  ανάθεσης της άσκησης της γονικής μέριμνας του θετού τέκνου, αν είναι ανήλικο, σε τρίτο,  αν επιβάλλεται από το συμφέρον του, οπότε ο τρίτος, θα έχει την ιδιότητα του επιτρόπου. Ο διορισμός του επιτρόπου μπορεί να γίνει και με μεταγενέστερη απόφαση, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 121 ΕισΝΑΚ), γιατί πρόκειται γα υπόθεση υιοθεσίας. Πάντως επιβάλλεται ιδιαίτερη προσοχή και σχολαστική διερεύνηση  για την ύπαρξη συμφέροντος του τέκνου ως προς τον διορισμό τρίτου προσώπου, υπό την άνω ιδιότητα, αφού το θετό τέκνο επανεντάσσεται στη φυσική οικογένειά του. Η ακαταλληλότητα ή μη των μελών  της φυσικής οικογένειας, οι ατομικές καταστάσεις του, το περιβάλλον και όλοι οι παράγοντες που επιδρούν  στην ανάπτυξη του τέκνου πρέπει με σχολαστικότητα να ερευνώνται, καθώς και η εν γένει προσωπικότητα, η σχέση με την οικογένεια του τέκνου και οι γένει ατομικές και οικογενειακές περιστάσεις του τρίτου προσώπου.

Τέλος, στο άρθρο 1577 του ΑΚ προβλέπεται ότι με τη λύση της υιοθεσίας παύει το δικαίωμα του θετού τέκνου να φέρει το επώνυμο του θετού γονέα, εκτός αν  το δικαστήριο, εκτιμώντας την ύπαρξη δικαιολογημένου συμφέροντος του τέκνου, αποφασίσει, με αίτησή του, διαφορετικά.

Στο νόμο δεν ορίζεται ποιο επώνυμο θα φέρει το θετό τέκνο μετά την παύση του δικαιώματός του, αν φέρει το επώνυμο του θετού γονέα. Βέβαια, πρόδηλο είναι, ότι θα φέρει το επώνυμο της φυσικής του οικογένειας ή, αν αυτή είναι άγνωστη, το επώνυμο που δόθηκε σ’ αυτό από την κοινωνική υπηρεσία ή, γενικά, το επώνυμο που  έφερε, για οποιοδήποτε λόγο, πριν από την υιοθεσία. Αν όμως δεν υπάρχει επώνυμο τότε συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της υπόψη διάταξης, κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, ή απόκτησης επωνύμου κατά τη διοικητική διαδικασία.

Με την ίδια διάταξη καθιερώνεται και η εξαίρεση της δυνατότητας του θετού τέκνου να διατηρήσει το επώνυμο του θετού γονέα μετά από απόφαση του δικαστηρίου, εφόσον συντρέχει δικαιολογημένο προς τούτο συμφέρον του. Στην αίτηση του τέκνου για διατήρηση του επωνύμου του θετού του γονέα θα πρέπει να εκτίθενται οι λόγοι που θεμελιώνουν το δικαιολογημένο συμφέρον του θετού τέκνου, γιατί το δικαστήριο, κατά τη διάταξη, αποφασίζει μετ’ εκτίμηση της ύπαρξης του δικαιολογημένου συμφέροντος, το οποίο μπορεί να συντρέχει αν δεν υπάρχει άλλο επώνυμο ή αν στην επαγγελματική του δραστηριότητα είναι γνωστό το θετό τέκνο με το όνομα αυτό ή αν λόγοι που ανάγονται γενικά στις ατομικές, προσωπικές καταστάσεις του καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση του επωνύμου ή, έστω, για ένα χρονικό διάστημα. (Πηγή: Βασίλη Αντ. Βαθρακοκοίλη, ΕΡΝΟΜΑΚ, Ερμηνεία Νομολογία Αστικού Κώδικα, κατ’ άρθρο, Τόμος Ε’, Οικογενειακό Δίκαιο, Άρθρα 1346-1694, σελ. 1190 επ.)

Μπασιαρίδου Κατερίνα, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί