Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Η απόφαση 27/2017 ΑΠ (ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) ως προς το ζήτημα της αποκατάστασης της ζημίας του ναυλωτή λόγω προσωρινής στέρησης της χρήσης πλοίου – η έννοια της «ζημίας» ως «απώλεια χρήσης»

Κατά τη διάταξη του άρθρου 298 ΑΚ «Η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία) καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις, και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί». Η ως άνω διάταξη, όπως προκύπτει τόσο από τη γραμματική της ερμηνεία δεδομένου ότι δεν κάνει καμία διάκριση στο αν αφορά ζημία, που να προέρχεται από παραβίαση συμβάσεως ή να προέρχεται από αδικοπραξία, όσο, και την συστηματική της ερμηνεία, δεδομένου ότι τίθεται στις αρχικές, γενικές διατάξεις που ισχύουν επί ενοχών (287 – 334) και από την τελολογική της ερμηνεία που περιλαμβάνει στην έννοια της λέξης «δανειστής» οποιοδήποτε δικαιούχο παροχής, συνάγεται ότι εφαρμόζεται, τόσο στις αποζημιώσεις εξ αδικοπρακτικής όσο και στις αποζημιώσεις λόγω ενδοσυμβατικής ευθύνης.

Εξάλλου κατά την ως άνω διάταξη του άρθρου 298 ΑΚ ως «περιουσία του δανειστή» νοείται, το σύνολο των αποτιμητών σε χρήμα αγαθών ήτοι πραγμάτων και αξιώσεων που νομίμως ανήκουν σ’ αυτόν, ήτοι όχι μόνο εμπραγμάτων αγαθών αλλά και αξιώσεών του που πηγάζουν από ενοχικές με τρίτους σχέσεις. Έτσι, συνιστά θετική ζημία, η μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του ζημιωθέντος, όταν υπάρχει μείωση του ενεργητικού, αλλά και αύξηση του παθητικού. Επίσης, θετική ζημία του δανειστή υπάρχει και όταν δεν μειώνεται μεν η περιουσία του, αλλά αποτρέπεται η αύξησή της, που χωρίς το ζημιογόνο γεγονός θα επερχόταν, δηλαδή θα είχε αύξηση του ενεργητικού. Τέτοια αξίωση και δη αποτιμητή σε χρήμα είναι και η αξίωση να χρησιμοποιεί κάποιος ως ναυλωτής (εν προκειμένω χρονοναυλωτής) ένα πλοίο αντί ναύλου χρονοναύλωσης με βάση σύμβαση ναυλώσεως μεταξύ αυτού ως ναυλωτή και τρίτου ως εκναυλωτή με αντικειμενικά κριτήρια αγοράς. Έτσι, σε περίπτωση που ο ναυλωτής (χρονοναυλωτής) με ευθύνη του ενδοσυμβατικά από άλλη (και με άλλο τρίτο) σύμβαση απολέσει τη χρήση του ναυλωμένου απ’ αυτόν πλοίου για την οποία χρήση συμφώνησε να καταβάλει ναύλο τότε υφίσταται μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του (θετική ζημία) το ύψος δε της ζημίας του αυτής είναι ίσο με την με αντικειμενικά κριτήρια αγοραία αξία του ναύλου. Ειδικότερα, αν χαθεί η χρήση του πράγματος και εν προκειμένω του ναυλωθέντος πλοίου, για ένα χρονικό διάστημα, τα τρέχοντα έξοδα που αντιστοιχούν στο χρόνο αυτό (εν προκειμένω ο ναύλος), θα βαρύνουν τον ζημιώσαντα. Αυτός πρέπει να καλύψει τα έξοδα αυτά καταβάλλοντας αποζημίωση. Η ζημία δε που πρέπει να αποκατασταθεί δεν είναι τα έξοδα που έγιναν, αφού αυτά γίνονται ανεξάρτητα από το ζημιογόνο γεγονός, αλλά η απώλεια της χρήσης, που εδώ αποτιμάται όσο με τα έξοδα με τα οποία εξαγοράζεται. Είναι, δε όλως διάφορο, το θέμα ότι περαιτέρω λόγω στερήσεως της χρήσεως του ναυλωθέντος πλοίου ο ναυλωτής μπορεί να υποστεί και ζημία λόγω διαφυγόντων κερδών από τις μεταφορές, που θα μπορούσε να εκτελέσει με το ίδιο πλοίο, ενώ τελείως αδιάφορο για το νόμο είναι το ότι η στέρηση της χρήσης του πλοίου συμπίπτει στο χρονικό διάστημα της ναύλωσης. Και ναι μεν, για μικρά σχετικώς χρονικά διαστήματα το θέμα δεν προβάλλει ίσως εντόνως, όμως, τούτο αναφαίνεται έκδηλα σε περίπτωση που με ενδοσυμβατική ή με εξωσυμβατική ευθύνη τρίτου ο ναυλωτής (και εν προκειμένω χρονοναυλωτής) χάνει (στερείται) τη χρήση του πλοίου για μεγάλη διάρκεια της χρονοναύλωσης, ενώ μάλιστα αυτός (χρονοναυλωτής) είναι υπόχρεος να καταβάλει για όλο το διάστημα της χρονοναύλωσης το συμφωνηθέντα ναύλο στον χρονοεκναυλωτή.

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί