Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Η γέννηση αμοιβαίου δικαιώματος πλήρους διατροφής, ανάμεσα στο τέκνο και τους κατιόντες του και στον πατέρα και τους συγγενείς του τελευταίου, κατόπιν δικαστικής ή εκουσίας αναγνώρισης της πατρότητας

Σύμφωνα με το άρθρο 1484 ΑΚ, η ρύθμιση του οποίου εναρμονίζεται απόλυτα με τις διατάξεις των άρ. 6 – 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης που κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Ν. 1702/1987: «Σε περίπτωση αναγνώρισης, εκούσιας ή δικαστικής, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, το τέκνο έχει ως προς όλα θέση τέκνου γεννημένου σε γάμο απέναντι στους δύο γονείς και τους συγγενείς τους». Ειδικότερα, μετά το Ν. 1329/1983 με τίτλο: «Εφαρμογή της συνταγματικής ισότητας ανδρών και γυναικών στον Αστικό Κώδικα, τον Εισαγωγικό του Νόμο, την Εμπορική Νομοθεσία και των Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, καθώς και μερικός εκσυγχρονισμός των διατάξεων του Αστικού Κώδικα που αφορούν το Οικογενειακό Δίκαιο», η εκούσια και η δικαστική αναγνώριση της πατρότητας παράγουν, κατά τις επιταγές του άρ. 1484 ΑΚ, ενιαία αποτελέσματα, τα οποία συνίστανται στην πλήρη κατά κανόνα εξομοίωση των χωρίς γάμων γεννημένων με τα σε γάμο γεννημένα τέκνα. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η πιο βασική μεταρρύθμιση στο δίκαιο των «τέκνων εκτός γάμου» που επήλθε με τον ως άνω νόμο ήταν η κατάργηση κάθε δυσμενούς διάκρισης ή μεταχείρισης εις βάρος των εκτός γάμου τέκνων από την νομοθεσία, η οποία είχε θέσει σε κατώτερη θέση τα τέκνα αυτά, σαν να επρόκειτο για διαφορετικό είδος ανθρώπινων υπάρξεων (βλ. χαρακτηριστικώς Βασ. Βαθρακοκοίλης, ΕρΝομΑΚ Τόμος Ε΄, Οικογενειακό Δίκαιο, 2004, σελ. 663).

Με τις νέες ρυθμίσεις, δεν υπάρχει στον Αστικό Κώδικα ιδιαίτερο κεφάλαιο για τα τέκνα που γεννιούνται εκτός γάμου των γονέων τους και ορίζεται ενιαία ρύθμιση σε ενιαία κεφάλαια με τα τέκνα που γεννιούνται από γάμο. Η μόνη παρέκκλιση ως προς τη πλήρη εξομοίωση των αναγνωρισμένων τέκνων, η οποία εισάγει ειδική μεταχείριση των παιδιών που γεννιούνται χωρίς γάμο και η οποία μόνον κατ’ εξαίρεση καθιερώνεται στον Αστικό Κώδικα, όταν τούτο επιβάλλεται από τα πράγματα (επειδή ακριβώς δεν υπάρχει γάμος των γονέων), είναι η περίπτωση της ρύθμισης του επωνύμου (άρθ. 1506 ΑΚ) και της γονικής μέριμνας (άρθ. 1515 Α.Κ.), χωρίς να υπάρχει, όμως, και πάλι από την πλευρά του νομοθέτη πρόθεση για μείωση των παιδιών αυτών (βλ. Έφη Κουνουγέρη – Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο ΙΙ, Δ΄ Έκδοση, 2008, σελ. 208).             

Η πλήρης εξομοίωση των τέκνων γεννηθέντων εκτός γάμου με τα σε γάμο γεννημένα τέκνα, η οποία ανατρέχει στο παρελθόν, ενεργεί, δηλαδή, αναδρομικά από τη γέννηση του τέκνου, σηματοδοτεί την ανάμεσα στο αναγνωρισμένο τέκνο και στον πατέρα και στους συγγενείς του τελευταίου, αποκατάσταση πλήρους συγγενικού δεσμού. Συνέπεια, δε της αποκατάστασης αυτής, συνιστά, μεταξύ άλλων, και η γέννηση αμοιβαίου δικαιώματος πλήρους διατροφής, ανάμεσα στο τέκνο και τους κατιόντες του και στον πατέρα και τους συγγενείς του τελευταίου, το οποίο υπόκειται στις ρυθμιστικές για τη διατροφή διατάξεις των άρ. 1485 επ. ΑΚ, καθώς και γέννηση μεταξύ τους όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σχέση γονέα και τέκνου.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1485, 1486, 1489, 1493 και 1497 ΑΚ, προκύπτει ότι οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν από κοινού ο καθένας, ανάλογα με τις δυνάμεις του, το ανήλικο τέκνο τους, εφόσον αυτό δεν έχει εισοδήματα από περιουσία ή πόρους από εργασία, που να επαρκούν για τη διατροφή του, το δε μέτρο της διατροφής του προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρησή του και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή του, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υποχρέου.

Έτι περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1475, 1476, 1479 και 1484 του Α.Κ., προκύπτει ότι αντίστοιχη κοινή υποχρέωση διατροφής του χωρίς γάμο γεννηθέντος τέκνου τους έχουν, υπό τους αυτούς όρους, η μητέρα του και ο εκουσίως ή δικαστικώς αναγνωρισθείς ως φυσικός του πατέρας. Και σε αυτήν την περίπτωση, το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εν γένει εκπαίδευση του έξοδα.

Σύμφωνα, δε, με το άρθρο 1486 ΑΚ, το ανήλικο τέκνο, και αν ακόμη έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι, για την, κατά τα άρθρα 111 παρ. 2 και 216 παρ. 1α ΚΠολΔ, πληρότητα της αγωγής διατροφής σε χρήμα ανήλικου τέκνου, λόγω διακοπής της έγγαμης συμβίωσης των γονέων του ή λύσης του γάμου τους, απαιτείται να επικαλεστεί ο ενάγων τη συγγενική σχέση δικαιούχου – υπόχρεου, την ανεπάρκεια εισοδημάτων του ανήλικου και την αδυναμία να διαθρέψει τον εαυτό του, τα περιουσιακά στοιχεία του εναγομένου γονέα και το συνολικό ποσό που απαιτείται για την εν γένει διατροφή του ανήλικου (ΑΠ 823/2000 ΕλλΔνη 41, σελ. 1597, ΕφΑθ 5066/2006 ΕλλΔνη 48, σελ. 250, ΕφΑθ 633/1997 ΕλλΔνη 3, σελ. 888), χωρίς μάλιστα να απαιτείται να προσδιορίζεται στο δικόγραφο, με ακρίβεια και το απαραίτητο, για την κάλυψη κάθε επιμέρους ανάγκης του, που προκύπτει από τις συνθήκες της ζωής του, χρηματικό ποσό, αλλά το συνολικό ύψος της δαπάνης, που αποτελεί την, κατά τις προαναφερθείσες διατάξεις, ανάλογη διατροφή του (ΑΠ 1316/1992 ΕλλΔνη 35, σελ. 368, ΕφΘεσ 1613/1998 Αρμ. 1998, σελ. 942, ΕφΑθ 8012/1995 ΕλλΔνη 37, σελ. 1096). Τα ίδια παραπάνω στοιχεία πρέπει να εκτίθενται και για την πληρότητα της αίτησης προσωρινής επιδίκασης διατροφής σε χρήμα ανήλικου τέκνου (Ι. Κατράς, Αιτήσεις Ασφαλιστικών Μέτρων και Άμυνα Αντιδίκου, β` έκδοση, σελ. 294), επιπλέον, δε, σε αυτήν την περίπτωση η ύπαρξη επείγουσας περίπτωσης.

Αγγελική Πολυδώρου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί