Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Οι συνέπειες της αποποίησης επί διαδοχής από διαθήκη και επί εξ αδιαθέτου διαδοχής

Bάσει του άρθρου 1856 ΑΚ, η αποποίηση της κληρονομίας για κάθε κληρονόμο – από διαθήκη ή εξ αδιαθέτου, του νόμου μη διακρίνοντος – έχει ως συνέπεια την αναδρομική αναίρεση της επαγωγής προς τον αποποιηθέντα, ταύτης θεωρουμένης ως μηδέποτε γενομένης, την επαγωγή της κληρονομίας σε εκείνον που θα είχε κληθεί εξ υπαρχής αν εκείνος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου και την, κατά νομικό πλάσμα, επαγωγή της κληρονομίας από τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου. Πλέον συγκεκριμένα:

Στην περίπτωση της εξ αδιαθέτου διαδοχής, η αποποίηση συνεπάγεται τη διαδοχή κατά τους κανόνες της εξ αδιαθέτου διαδοχής (βλ. άρ. 1813 επ., 1819, 1823 ΑΚ), δηλαδή προηγείται η διαδοχή κατά ρίζες, έπεται η προσαύξηση μεταξύ των ομμορίζων και ακολουθεί η διαδοχή των τάξεων. Για παράδειγμα, εάν αποποιηθεί ο υιός του διαθέτη, η προθεσμία αποποίησης για τον εγγονό του διαθέτη, που καλείται στη συνέχεια (διαδοχή κατά ρίζες), εφόσον φυσικά υπάρχει, αρχίζει από τότε που αυτός μαθαίνει θετικά τον θάνατο του παππού του και την αποποίηση εκ μέρους του πατέρα του. Αν ο υιός που αποποιείται δεν έχει κατιόντες, η μερίδα του προσαυξάνει τη μερίδα του άλλου υιού του διαθέτη, ήτοι του αδελφού του αποποιηθέντος (προσαύξηση), εφόσον υπάρχει τέτοιος, η δε προθεσμία αποποίησης για τη συγκεκριμένη μερίδα, που προέρχεται από προσαύξηση, αρχίζει ομοίως από τη λήψη γνώσεως του θανάτου του πατέρα-διαθέτη και της αποποίησης εκ μέρους του αδελφού. Αν αποποιηθούν, περαιτέρω, άπαντες οι κληρονόμοι της πρώτης τάξης, η προθεσμία αποποίησης για τους κληρονόμους της δεύτερης τάξης, που καλούνται κατά το άρθρο 1829 ΑΚ, εφόσον φυσικά υπάρχουν, αρχίζει από τότε που αυτοί λαμβάνουν γνώση του θανάτου του κληρονομουμένου (γνώση της επαγωγής) και της αποποίησης από μέρους του τελευταίου δικαιούχου της πρώτης τάξης (γνώση του λόγου της επαγωγής) κ.ο.κ.

Όσον αφορά, εξ άλλου, στην από διαθήκη διαδοχή, η αποποίηση συνεπάγεται την κλήση του υποκαταστάτου του αποποιηθέντος, σύμφωνα με τα άρθρα 1809-1812 ΑΚ ή 1791 ΑΚ ή 1932 ΑΚ, ή – σε περίπτωση που δεν χωρεί υποκατάσταση – την κατ’ άρ. 1807 ΑΚ προσαύξηση στις μερίδες των λοιπών εγκαταστάτων με τη διαθήκη. Ως αβίαστα συνάγεται εκ των προρρηθέντων, η υποκατάσταση τιμωμένου που εξέπεσε για οποιονδήποτε λόγο προηγείται της προσαυξήσεως, εκτός αν ο διαθέτης όρισε διαφορετικά (βλ. σχετικώς και ΕφΑθ 4533/2003 ΝΟΜΟΣ). Περαιτέρω, εάν ούτε προσαύξηση χωρεί (π.χ. γιατί ορίστηκε ότι, σε περίπτωση έκπτωσης, χωρεί εξ αδιαθέτου διαδοχή ή γιατί ο/οι αποποιηθείς/-έντες έχει/έχουν οριστεί ως αποκλειστικός/-οί κληρονόμος/-οι), η εκ διαθήκης διαδοχή ματαιώνεται (βλ. άρ. 1710 § 2 ΑΚ) και καλούνται οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του διαθέτη (βλ. άρ. 1801 ΑΚ).[1]

Ανδρέας Ματσακάς

Δικηγόρος παρ’ Εφέταις

LL.M. Ποινικών Επιστημών

Advanced LL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

E-mail: info@efotopoulou.gr

[1] Βλ. Ν. Ψούνη, Κληρονομικό Δίκαιο Ι, εκδόσεις Σάκκουλα, 2004, σελ. 63, Ν. Ψούνη, Κληρονομικό Δίκαιο Ι, εκδόσεις Σάκκουλα, 2016, σελ. 223-224 και Στ. Ι. Κουμάνη, Η αποποίηση της κληρονομιάς, εκδόσεις Σάκκουλα, 2015, σελ. 162-165.

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί