Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Email: info@efotopoulou.gr

Τα θεμελιωτικά στοιχεία της διεκδικητικής και αναγνωριστικής αγωγής κυριότητας

Τα θεμελιωτικά στοιχεία της διεκδικητικής αγωγής είναι η κυριότητα του ενάγοντος στο πράγμα, το αντικείμενο, η κατάληψη του πράγματος από τον εναγόμενο και νομή ή κατοχή του απ’ αυτόν, η αξία του πράγματος και το αίτημα. Απαιτείται δηλαδή μεταξύ άλλων και κατάληψη του ακινήτου από τον εναγόμενο ενώ θα πρέπει ο εναγόμενος να έχει τη νομή ή την κατοχή κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, στοιχείο το οποίο θα πρέπει να αναφέρεται στην αγωγή, η οποία αλλιώς απορρίπτεται ως αόριστη. Αν δεν υπάρχει νομή ή κατοχή κατά τον ως άνω κρίσιμο χρόνο αλλά απλή αμφισβήτηση της κυριότητας του ενάγοντος, τότε χωρεί μόνο αναγνωριστική αγωγή κυριότητας γιατί δεν υπάρχει αντικείμενο απόδοσης για τη διεκδικητική αγωγή (Β. Βαθρακοκοίλης, ΕρΝομΑΚ, άρθρο 1094, σελ. 612-619).  Συνεπώς, για να στοιχειοθετηθεί η διεκδικητική αγωγή θα πρέπει μεταξύ άλλων να υπάρχει και κατακράτηση του πράγματος. Όπως όμως έχει κριθεί από τη νομολογία η μη παράδοση του κλειδιού ακινήτου χωρίς την εγκατάσταση ή τη χρήση του επιδίκου δεν συνιστά ούτε κατάληψη αυτού ούτε αποβολή του ιδιοκτήτη από το ακίνητο (105/2016 ΕφΠειρ). Συγκεκριμένα, κατά την ως άνω απόφαση (105/2016 ΕφΠειρ) ο ενάγων ιδιοκτήτης ισχυριζόταν ότι η εναγόμενη κατέλαβε και κατείχε παράνομα, υπαίτια και χωρίς τη θέλησή του, το ισόγειο κατάστημά του και αρνείτο να του αποδώσει και ότι εξαιτίας της παράνομης κατάληψης και παρακράτησης του ως άνω καταστήματος εκ μέρους της εναγομένης, στερείτο της χρήσεως αυτού, με αποτέλεσμα την απώλεια εισοδημάτων, που θα εισέπραττε από την εκμίσθωσή του σε τρίτους. Με βάση δε αυτό το ιστορικό ζητούσε να αναγνωρισθεί κύριος του καταστήματος και να υποχρεωθεί η εναγομένη να του αποδώσει αυτό. Την κατηγορούσε δε ότι η ίδια κρατούσε τα κλειδιά και αρνούταν να του το παραδώσει. Όπως όμως κρίθηκε από την ως άνω απόφαση ακόμη και αν η εναγόμενη κατείχε το κλειδί και δεν του το παρέδιδε, αυτό από μόνο του, ήτοι χωρίς την εγκατάσταση της ιδίας στο επίδικο ή τη χρήση του τελευταίου απ’ αυτήν, δεν συνιστά αποβολή του ιδιοκτήτη από το ένδικο ακίνητο ή διατάραξη της νομής και της κυριότητάς του. Επομένως, κρίθηκε ότι δεν συντρέχει παράνομη κατάληψη του ενδίκου ακινήτου του ιδιοκτήτη ή αφαίρεσης της νομής του από την εναγόμενη κατά τις διατάξεις του άρθρου 1094 ΑΚ επ. με συνέπεια την απόρριψη της αγωγής ως προς την αξίωση αυτή.

Ως εκ τούτου, ελλείποντος του στοιχείου της κατακράτησης του ακινήτου δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί διεκδικητική αγωγή, με αποτέλεσμα το αίτημα αυτής για απόδοση της αποθήκης να καθίσταται νόμω αβάσιμο. Σχετικά δε με το αίτημα της αγωγής περί αναγνώρισης της κυριότητάς ενός ακινήτου ισχύουν τα εξής: Αν η προσβολή επί του ακινήτου συνίσταται σε αμφισβήτηση, προφορική ή και με άλλο δηλωτικό αυτής αλλά ρηματικό τρόπο, της κυριότητας τότε ο κύριος μπορεί να ασκήσει μόνο αναγνωριστική της κυριότητάς του ή της ανυπαρξίας τέτοιας του εναγομένου, αγωγή. Συνεπώς, για να στοιχειοθετηθεί η αναγνωριστική αγωγή θα πρέπει να συντρέχει αμφισβήτηση της κυριότητας του ενάγοντος, εφόσον με αυτή δημιουργείται περί του δικαιώματος σύγχυση και αμφιβολία, την οποία έχει ο ενάγων έννομο συμφέρον να αρθεί. (ΠολΠρΘεσ 15703/2011, Αρμ 2011/1650, ΕιρΑθ 5054/2009, Β. Βαθρακοκοίλης, ΕρΝομΑΚ, άρθρο 1094, 610-620).

Λένα Πολύζου, δικηγόρος,

Email: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί