Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Θεωρείται μονογονέας ο έχων την επιμέλεια του τέκνου, εφόσον ο άλλος γονέας έχει τη γονική μέριμνα;

Ένα ζήτημα που μας έχει απασχολήσει και στο παρελθόν (http://efotopoulou.gr/idiotita-gonea-ke-teknou-monogoneikis-ikogenias/) είναι ο ορισμός του μονογονέα και ειδικότερα το ζήτημα αν είναι μονογονέας ο διαζευγμένος που έχει την επιμέλεια του τέκνου ή η άγαμη μητέρα εφόσον ο πατέρας έχει αναγνωρίσει το τέκνο. Λόγος γίνεται, επειδή στις περιπτώσεις αυτές τη γονική μέριμνα την έχει συνήθως και ο άλλος γονέας, σε αντίθεση με τις ξεκάθαρες περιπτώσεις μονογονέα, που μόνο ένας έχει τη γονική μέριμνα, όπως π.χ. στην περίπτωση του ορφανού τέκνου.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με την υπ” αρ. 205/2019 πρόσφατη γνωμοδότησή του, όπου κλήθηκε να γνωματεύσει επί του ζητήματος αν ο διαζευγμένος ή γονέας τέκνου γεννημένου εκτός γάμου δημόσιος υπάλληλος δικαιούται τις διευκολύνσεις της παραγράφου 8 του άρθρου 53 του ν. 3528/2007, απεφάνθη σχετικά με το ζήτημα αυτό ότι: Όπως προκύπτει και από την αιτιολογική έκθεση του άρθρου 31 του ν. 4440/2016, με τις διατάξεις του οποίου θεσπίστηκε για πρώτη φορά το δικαίωμα αυξημένης διάρκειας για μονογονείς, το δικαίωμα αυτό χορηγήθηκε στον γονέα που κατοικεί με το ανήλικο τέκνο και έχει την αποκλειστική ευθύνη για την παρακολούθηση και τη φροντίδα της υγείας του ώστε αυτός να μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα και αποτελεσματικά στις απαιτήσεις του λειτουργήματός του. Ορθότερο επομένως είναι να γίνει δεκτό, πάντα σύμφωνα με την ως άνω γνωμοδότηση του ΝΣΚ, ότι το ευεργέτημα των οκτώ εργάσιμων ημερών το χρόνο χορηγείται στον μονογονέα που κατοικεί με το ανήλικο τέκνο του και του έχει ανατεθεί με δικαστική απόφαση αποκλειστικά η επιμέλεια του τέκνου, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι ασκεί τη γονική μέριμνα μαζί με τον άλλο γονέα. Τούτο πρέπει να γίνει δεκτό (εκτός των άλλων) και διότι η αποτελεσματική φροντίδα της υγείας του ανηλίκου τέκνου απαιτούν καθημερινή, συνεχή και άμεση (προσωπική) επαφή με το ανήλικο, έτσι ώστε όλα τα προβλήματα να διαπιστώνονται και να αντιμετωπίζονται εγκαίρως, ώστε να μην προκύψει οποιοσδήποτε κίνδυνος για την υγεία του ανηλίκου λόγω καθυστερημένης διάγνωσης και λήψης των αναγκαίων μέτρων, λαμβανομένου υπ” όψιν ότι ο άλλος γονέας μπορεί να κατοικεί και σε διαφορετική πόλη. Και είναι μεν αληθές, ότι ο γονέας από τον οποίο έχει αφαιρεθεί το δικαίωμα επιμέλειας του ανηλίκου, αλλά όχι και η γονική μέριμνα, έχει δικαίωμα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων για σημαντικά θέματα της ζωής του παιδιού (ονοματοδοσία, επιλογή θρησκεύματος, συναίνεση στις ιατρικές επεμβάσεις, βλ. αναλυτικά για τη διάκριση γονικής μέριμνας και επιμέλειας ΑΠ 1321/1992 και 215/1998), στερείται όμως κατά κανόνα της δυνατότητας άμεσης και καθημερινής επίβλεψης και παρακολούθησης της υγείας του ανηλίκου, εφόσον δεν συγκατοικεί μαζί του, σε αντίθεση με τον ασκούντα την επιμέλεια γονέα, ο οποίος ορθό είναι να έχει δικαίωμα λήψεως διπλάσιου αριθμού εργάσιμων ημερών άδειας για την περίπτωση ασθένειας του τέκνου (οκτώ αντί για τέσσερις).

Ισχυρό επιχείρημα υπέρ της αποδοχής της πιο πάνω ερμηνευτικής εκδοχής παρέχεται και από την ανάλογη ρύθμιση της παραγράφου 5 του άρθρου 53 του ν. 3528/2007, σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση διάστασης, διαζυγίου, χηρείας ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια της παρ. 1 του ίδιου άρθρου, καθώς επίσης και τις διευκολύνσεις της παρ. 2 του άρθρου αυτού, δικαιούται ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια του τέκνου, χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στην άσκηση της γονικής μέριμνας.

Αναγκαία προϋπόθεση για τη χορήγηση της αυξημένης άδειας, είναι να προσκομίσει ο ενδιαφερόμενος δικαστική απόφαση με την οποία του έχει ανατεθεί αποκλειστικά η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου. Τούτο διότι, λόγω του αναγκαστικού και προσωποπαγούς χαρακτήρα των καθηκόντων του γονέα, δεν είναι νόμιμο με απόφαση των γονέων του ανηλίκου να αφαιρεθεί πλήρως η άσκηση της επιμέλειας από τον ένα γονέα και να ανατεθεί αποκλειστικά στον άλλο. Διαφορετικό είναι το ζήτημα της παρεχόμενης στους γονείς δυνατότητας να καθορίσουν με μεταξύ τους συμφωνία και χωρίς της παρέμβαση του Δικαστηρίου μια μερική κατανομή των καθηκόντων, στο πλαίσιο πάντοντε της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας (βλ. αναλυτικά ως προς το ζήτημα αυτό Κουνουγέρη – Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, έκδ. 2018, σελ. 312-323, ομοίως και Απ. Γεωργιάδης, Οικογενειακό Δίκαιο, έκδ. 2017, σελ. 563-564, όπου γίνεται δεκτό, ότι οποιαδήποτε συμφωνία των γονέων για αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου στον έναν από τους δύο, για να αναπτύξει έννομα αποτελέσματα, πρέπει προηγουμένως να επικυρωθεί από το Δικαστήριο, επίσης βλ. σχετικά και τις διαφορετικές απόψεις που περιλαμβάνονται στη ΓνΝΣΚ 110/2015, με την οποία ερμηνεύτηκαν οι διατάξεις του άρθρου ΑΚ 1441, πριν την τελευταία τροποποίηση του άρθρου αυτού από το άρθρο 22 παρ. 2 του ν. 4509/2017).

Κατ” εξαίρεση και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του άρθρου 1441 ΑΚ, όπως αυτές ισχύουν σήμερα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι αποκλειστική άσκηση της επιμέλειας νομίμως ανατίθεται στο σύζυγο – υπάλληλο, σε περίπτωση έγγραφης συμφωνίας των συζύγων για τη λύση του γάμου, με τους όρους και προϋποθέσεις των ως άνω διατάξεων, και επομένως, στην περίπτωση αυτή και μόνο, αρκεί για τη χορήγηση της άδειας, να προσκομίσει στην αρμόδια υπηρεσία ο υπάλληλος αντίγραφο της πιο πάνω συμφωνίας, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση δικαστικής απόφασης για την αποκλειστική ανάθεση της επιμέλειας του τέκνου.

Τα ανωτέρω, σύμφωνα με την ίδια ως άνω απόφαση του ΝΣΚ, ισχύουν, τηρουμένων των αναλογιών, και στην περίπτωση που ο μονογονέας έχει αποκλειστικό δικαίωμα άσκησης της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου, που έχει γεννηθεί και παραμένει εκτός γάμου, ενώ ασκεί τη γονική μέριμνα από κοινού με τον άλλο γονέα.

Ευγενία Φωτόπουλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί