Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Αίτηση παροχής δικαστικής μεσεγγύησης διεκδικούμενου πράγματος προς τον σκοπό της αυτούσιας απόδοσής του

Κατά το άρθρο 725 § 1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο δικαιούται να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο τη δικαστική μεσεγγύηση κινητών ή ακινήτων ή ομάδας πραγμάτων ή επιχειρήσεως, αν υπάρχει διαφορά σχετική με την κυριότητα, τη νομή ή την κατοχή ή οποιαδήποτε άλλη διαφορά σχετική με αυτά ή αν κατά τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου μπορεί να ζητηθεί μεσεγγύηση. Υπό τον όρο δικαστική μεσεγγύηση νοείται η παράδοση σε κάποιον, καλούμενο μεσεγγυούχο, δυνάμει δικαστικής απόφασης, του εριζόμενου πράγματος κινητού ή ακινήτου κ.λπ., για την εξασφάλιση των επ’ αυτού δικαιωμάτων ενός ή περισσοτέρων προσώπων, τα οποία (δικαιώματα) αμφισβητούνται ή είναι αβέβαια, ο μεσεγγυούχος δε, υποχρεούται να αποδώσει αυτούσιο το πράγμα, μόνο μετά από δικαστική απόφαση.

Έτσι η λήψη του μέτρου αιτιολογείται και όταν υπάρχει διαφορά ως προς την κυριότητα, νομή ή κατοχή του πράγματος, δεδομένου ότι με τη δικαστική μεσεγγύηση επιδιώκεται η αυτούσια απόδοση του πράγματος, κινητού ή ακινήτου.

Σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 682 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το ασφαλιστικό μέτρο της δικαστικής μεσεγγύησης, το οποίο αναγνωρίζεται ως αυτοτελές ασφαλιστικό μέτρο, μπορεί να ζητηθεί για την εξασφάλιση της μελλοντικής άμεσης αναγκαστικής εκτελέσεως προς παράδοση ή απόδοση του υπό δέσμευση πράγματος, εφόσον υπάρχει, μεταξύ άλλων: α) Διαφορά για την κυριότητα του πράγματος ή και για άλλο δικαίωμα είτε πάνω στο πράγμα είτε σχετικά με αυτό, καθώς και β) η βασική προϋπόθεση λήψεως κάθε ασφαλιστικού μέτρου, ήτοι, επείγουσα περίπτωση ή επικείμενος κίνδυνος (άρθρο 682 του ΚΠολΔ). Ως επικείμενος δε κίνδυνος, νοείται για τα μεν ακίνητα η χειρότερευση, η εκποίηση και η απώλεια των καρπών, στα δε κινητά η απώλεια ή καταστροφή του βλ. Μπρακατσούλιας, Ασφαλιστικά Μέτρα, Σάκκουλας, 2005, σελ. 401). Απαραίτητο ακόμα στοιχεία για να επιβληθεί το δικαστικό μέτρο της μεσεγγύησης, είναι να πιθανολογείται και η βασιμότητα της αξίωσης του αιτούντα.

 Έτσι, με την δικαστική μεσεγγύηση, ως ασφαλιστικό μέτρο, επιτυγχάνεται η διατήρηση του πράγματος προς το σκοπό της διεκδικήσεως και αποδόσεως του εν καιρώ στον δικαιούχο, ενόψει του ότι αποκλειστική αποστολή του ασφαλιστικού τούτου μέτρου, κατά τα ως άνω εκτεθέντα, είναι να διασφαλίσει την μελλοντική «άμεση» αναγκαστική εκτέλεση επί του διεκδικουμένου πράγματος το οποίο τίθεται προσωρινώς υπό μεσεγγύηση. Ως διεκδίκηση νοείται εδώ κάθε εμπράγματη ή ενοχική αξίωση του αιτούντος την δικαστική μεσεγγύηση, βάσει της οποίας μπορεί αυτός να απαιτήσει το πράγμα, τέτοια δε είναι και η αξίωση του δωρητή (ή των κληρονόμων αυτού) από ανάκληση δωρεάς (βλ. ΜΜπρΘεσ 6043/2015, σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΚω 1041/2011, ΜΠΠειρ 4645/2011, ΜΠρΑθ 1495/2009 ΤΝΠ – Νόμος, ΜΠρΑθ 3601/2008, ΕλλΔ/νη 2008/1111, Καυκάς, Ειδικό Ενοχικό Δίκαιο Τόμος I υπ’ άρθρο 509, § 3, σελ. 42, όπου αναφέρεται σε κατάσχεση διεκδικήσεως).

Η δέσμευση που προκαλείται από τη δικαστική μεσεγγύηση είναι νομική αλλά και υλική. Η μεν υλική συνίσταται στην παρεμπόδιση της ελεύθερης χρήσης, κάρπωσης και διαχείρισης των μεσεγγυημένων, και προς το σκοπό αυτό παραδίδονται στην μεσεγγυούχο, ο οποίος φυλάει αυτό για λογαριασμό της Πολιτείας, ως δημόσιο όργανο (άρθρα 726 παρ. 5, 956 παρ. 4 ΚΠολΔ), έχοντας αυξημένη ευθύνη στα πλαίσια του λειτουργήματος του (Μπέης, ΠολΔ, άρθρο 726 αριθ. 2.1 (8) σελ. 608, Μπρίνιας, Αναγκαστική Εκτέλεση, 2η έκδοση, 1979, § 287 II, ΜΠρΚω 1041/2011, ΜΠρΑθ 1495/2009 ό.π.). Η νομική δέσμευση συνίσταται στην απαγόρευση της διάθεσης του δεσμευμένου περιουσιακού στοιχείου, στην οποία περιλαμβάνεται και η επιβάρυνση του ακινήτου με εμπράγματο δικαίωμα (βλ. συνδ. άρθ. 715 § 1 και 727 του ΚΠολΔ), με την ποινή της ακυρότητας υπέρ εκείνου που τη ζήτησε.

Κατά τον Μπρακατσούλια (βλ. Μπρακατσούλιας, Ασφαλιστικά Μέτρα, Σάκκουλας, 2005, σελ. 399) κλασσική μορφή δικαστικής μεσεγγύησης, είναι κυρίως αυτή με σκοπό τη διεκδίκηση του πράγματος, για να παρεμποδιστεί με τον τρόπο αυτό η εκποίηση ή η επιβάρυνση του με εμπράγματο δικαίωμα. Το μέσο της δικαστικής μεσεγγύησης πρέπει να χρησιμοποιήσει και ο δωρητής στην περίπτωση ανάκλησης της δωρεάς (άρθρο 509 ΑΚ, Καύκας ΕνοχΔικ εκδ. 5η, 1974, 509 παρ. 3, υπ 51). Τούτο διότι η δικαστική μεσεγγύηση διατάσσεται για την εξασφάλιση μελλοντικής και άμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης του δεσμευμένου πράγματος, όπως λ.χ. εκτέλεση προς απόδοση ακινήτου ή κινητού (ΜΠρΠειρ 35/91, ΝοΒ 39,1242), για την ικανοποίηση όχι μόνο εμπράγματης αλλά και ενοχικής αξίωσης.

Άννα Ρεγκούτα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί