Διοίκηση του κοινού πράγματος – Απαιτείται σύμπραξη όλων των κοινωνών;

Βάσει της διάταξης του άρ. 788 ΑΚ, προβλέπεται ότι: «Η διοίκηση του κοινού ανήκει σε όλους μαζί τους κοινωνούς […]». Με τη εν λόγω διάταξη, ρυθμίζεται ο τρόπος διοίκησης του κοινού πράγματος και θεσπίζεται η αρχή της παμψηφίας όλων των κοινωνών, με τις εξαιρέσεις των άρ. 789 και 790 ΑΚ. Η ως άνω αρχή, απορρέει από την έννομη (ενοχική) σχέση, η οποία συνδέει, εξαιτίας της κοινωνίας, τους κοινωνούς μεταξύ τους. Η έννοια της διοίκησης, η οποία δεν καθορίζεται δυνάμει της διάταξης του άρ. 788 ΑΚ,  δέον όπως εξειδικευθεί με βάση τις γενικές αρχές του αστικού δικαίου. Επομένως, διοίκηση υπό την ευρεία του όρου έννοια, συνιστά κάθε μέτρο, το οποίο από νομικής ή πραγματικής άποψης, επάγεται μεταβολή της υπάρχουσας κατάστασης του κοινού αντικειμένου, η οποία γίνεται προς το συμφέρον όλων των κοινωνών.

Ειδικότερα, περιλαμβάνεται στην έννοια αυτής κάθε πράξη διαχείρισης, υλική ή νομική, που είναι αναγκαία για τη συντήρηση, εκμετάλλευση, χρησιμοποίηση, κάρπωση και αύξηση της αξίας του κοινού πράγματος προς το συμφέρον όλων των κοινωνών. Στη διοίκηση εντάσσονται επισκευές, κατασκευές, κατεδαφίσεις, ανοικοδομήσεις και κατάρτιση συμβάσεων, όπως εντολής, μίσθωσης έργου, μίσθωσης εργασίας κ.α. (βλ. Βασ. Βαθρακοκοίλη, ΕΡΝΟΜΑΚ, Ερμηνεία Αστικού Κώδικα, ΤΟΜΟΣ Γ΄, ΗΜΙΤΟΜΟΣ Γ΄, Ειδικό Ενοχικό, άρ. 788, σελ. 220). Η υπόψη διάταξη θεσπίζει την αρχή επιχείρησης των πράξεων διοίκησης συλλογικά από όλους τους κοινωνούς, δηλαδή την αρχή της συλλογικής διοίκησης, με εξαίρεση την περίπτ. 2 της υπόψη διάταξης και τις πράξεις τακτικής διοίκησης και εκμετάλλευσης του κοινού, για τις οποίες ισχύει η αρχή της πλειοψηφίας. Βάσει της ανωτέρω αρχής, για τη διοίκηση του κοινού απαιτείται για την άσκησή της σύμπραξη όλων των κοινωνών (και όχι της πλειοψηφίας) υπό την έννοια ότι κάθε κοινωνός έχει δικαίωμα σύμπραξης στη διοίκηση καθώς και το δικαίωμα εναντίωσης, το οποίο επάγεται, μεταξύ άλλων, ματαίωση της ενέργειας της πράξης διοίκησης. Ο κοινωνός δεν μπορεί αυτοβούλως, χωρίς τη συναίνεση των λοιπών κοινωνών, να ενεργήσει κάποιο μέτρο ή να επιχειρήσει δικαιοπραξία που αφορά στο κοινό πράγμα, γιατί αυτή ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΚΑΜΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ έναντι των λοιπών κοινωνών, που δεν συνήνεσαν ως άκυρη γι’ αυτούς.

Αγγελική Πολυδώρου

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr