Διεύρυνση του τρόπου επικοινωνίας του μη ασκούντος την επιμέλεια γονέα με το τέκνο του μέσω προγραμμάτων ειδικού λογισμικού (127/2017 Μον. Πρωτ. Αθηνών)

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1520 § 1 του ΑΚ, ο γονέας μετά του οποίου δεν διαμένει, για οποιοδήποτε λόγο, το ανήλικο τέκνο του, διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής μετ` αυτού επικοινωνίας, τα σχετικά δε μ’ αυτήν κανονίζονται ειδικότερα από το δικαστή­ριο. Η προσωπική επικοινωνία γονέα – τέκνου αποσκο­πεί στη διατήρηση του δεσμού ανάμεσα στα δύο μέρη και την άμβλυνση των συνεπειών της ανώμαλης εξέλι­ξης της έγγαμης συμβίωσης, είναι δε τρόπος έκφρα­σης αισθημάτων αγάπης, ενδιαφέροντος και στοργής προς το τέκνο, τα οποία το τελευταίο απολαμβάνει από την επικοινωνία (ΕφΑΘ 416/1999 ΑρχΝ ΝΑ. 357, ΕφΑΘ 1461/1997 ΕλλΔνη 1997. 868). Το άκρως αυτό προ­σωπικό δικαίωμα του γονέα απορρέει από το φυσικό δεσμό του αίματος και του αισθήματος στοργής προς το τέκνο του, συντελεί δε στην ανάπτυξη του ψυχικού κόσμου του τελευταίου και στην εν γένει προσωπικότητα του και, για το λόγο αυτό, αποβλέπει κυρίως στο καλώς εννοούμενο συμφέρον του (ΑΠ 659/1998 ΝοΒ 47.1412, ΕφΘεσ 2322/1997 ΕλλΔνη 1999. 358). Ενόψει και των προεκτεθέντων, η δυνατότητα προσωπικής επικοινωνίας δεν μπορεί ν` αφαιρεθεί από το γονέα που δεν έχει μαζί του το τέκνο, ούτε και να περιορισθεί, παρά μόνο στο μέτρο που, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, τούτο επιβάλλε­ται από σπουδαίο λόγο (ΕφΑΘ 1461/1997 ΕλλΔνη 1997. 868, ΕφΘεσ 3570/1991 Αρμ ΜΣΤ. 133). Η επικοινωνία αυτή ρυθμίζεται από το δικαστήριο με γνώμονα πάντοτε το συμφέρον του τέκνου και τούτο διότι η ρύθμιση της ασκήσεως του ανωτέρω δικαιώματος από το άρθρο 1520 ΑΚ λειτουργεί μέσα στο γενικότερο πλαίσιο των διατά­ξεων που προβλέπουν την άσκηση του δικαιώματος και καθήκοντος των γονέων για τη μέριμνα υπέρ του ανη­λίκου τέκνου τους (άρθρα 1511 και 1512 ΑΚ), με βάση και σκοπό πρωτίστως το συμφέρον του τέκνου. Τούτο αποτελεί αόριστη νομική έννοια και γενική ρήτρα, που εξειδικεύεται ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περίπτωσης. Για να κριθεί τι αποτελεί συμφέρον του ανηλίκου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα εκτιμηθούν τα περιστατικά που διαπιστώθηκαν βάσει αξιολογικών κριτηρίων που αντλεί το δικαστήριο από τους κανόνες της λογικής και τα διδάγματα της κοινής πείρας και σχετικά με το πρόσωπο του ανηλίκου, θα ληφθούν υπόψη και τα πορίσματα της εξελικτικής ψυχολογίας και παιδοψυχιατρικής, Η σχετική με το συμφέρον κρίση πρέπει να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα. Τα σχετικά με την επικοινωνία ρυθ­μίζονται ειδικότερα από το δικαστήριο. Το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με το ανήλικο τέκνο ασκείται είτε με αυτοτελή αγωγή είτε με ανταγωγή, αναγκαίο στοι­χείο της οποίας δεν αποτελεί και ο τρόπος, ο χρόνος και οι λοιπές περιστάσεις επικοινωνίας, τις οποίες καθορίζει το δικαστήριο σύμφωνα με το συμφέρον του τέκνου. Δεν αποκλείεται όμως στο δικαιούχο να προσδιορίσει στο δικόγραφο το περιεχόμενο της επικοινωνίας που επιθυ­μεί να έχει με το τέκνο του και μάλιστα κατά κύριο και επικουρικό τρόπο, οπότε το δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη το αίτημα της αγωγής και να κρίνει με βάση τις αποδείξεις αν ο προτεινόμενος από το δικαιούχο τρόπος, χρόνος και λοιπές περιστάσεις επικοινωνίας είναι και σε ποιο βαθμό συμφέρουσες για το τέκνο, καθορίζοντας το περιεχόμενο της επικοινωνίας (ΑΠ 989/2015). Η δικα­στική απόφαση πρέπει να ρυθμίζει τα της επικοινωνίας κατά το δυνατόν λεπτομερώς και πλήρως, να καθορίζει δηλαδή το είδος, τον τόπο παράδοσης και παραλαβής, τα τυχόν μεσολαβούντα πρόσωπα, με γνώμονα πάντα το συμφέρον του τέκνου και όχι την ικανοποίηση των θελήσεων καθενός από τους γονείς, οι οποίοι στη δια­μάχη τους για την επικοινωνία, συχνά δεν κινούνται από πνεύμα προστασίας του συμφέροντος του τέκνου, αλλά από πνεύμα ικανοποίησης του εγωισμού τους. Εξάλλου, το δικαστήριο έχει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 950 § 2 ΚΠολΔ, δυνητική ευχέρεια, κατ` εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 947 του ίδιου κώδικα, να απειλή­σει κατά του γονέα, ο οποίος ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια του προσώπου ανηλίκου τέκνου, για την περίπτωση που ήθελε παρεμποδίσει την επικοινωνία αυτή ή παραβιάσει τους περί αυτήν τεθέντες, υπό του δικαστηρίου, όρους, προσωπική κράτηση και χρηματική ποινή (ΑΠ 444/1990 ΕλλΔνη 1990. 996), η απειλή, όμως, αυτών προϋποθέτει την υποβολή σχετικού αιτήματος (Μπρίνιας, Αναγκαστική Εκτέλεση, τόμος δεύτερος, § 246, σ. 684, κάτω από το άρθρο 950).

Συγκεκριμένα, στην 127/2017 απόφαση του Μον. Πρωτ. Αθηνών (ΑΣΦ) ορίζεται ότι η καθ` ης κατά τις ημέρες της εβδομάδας που ο αιτών δεν θα επικοινωνεί με το τέκνο του οφείλει να διευκολύνει την τηλεφωνική επικοινωνία του πατέρα με την ανήλικη, η οποία θα γίνεται σε περίπτωση μη υπάρξεως συμφω­νίας μεταξύ των διαδίκων για το χρόνο τηλεφωνικής επι­κοινωνίας του αιτούντος με την ανήλικη, μεταξύ των ωρών …….-……, είτε σε συγκεκριμένη γραμμή σταθε­ρού ή κινητού τηλεφώνου, είτε μέσω ειδικών προγραμμά­των λογισμικού (skype, viber, facetime κ.λπ.) που θα γνωστοποιήσει η καθ` ης με συστημένη επιστολή ή εξώ­δικη δήλωση που θα αποστείλει στον αιτούντα εντός δεκαπέντε (15) ημερών από της επιδόσεως της παρού­σας απόφασης προς αυτήν, με την υπόμνηση ότι εφό­σον πρόκειται για γραμμή κινητού τηλεφώνου ή επικοι­νωνία μέσω προγράμματος λογισμικού η καθ` ης οφείλει να μεριμνά να βρίσκεται σε περιοχή που υπάρχει σήμα της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας που θα επιλέξει καθώς και να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας της ανή­λικης από την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (127/2017 Μον. Πρωτ. Αθηνών ΑΣΦ.).

 

Λαμπρινή Σταμέλου, δικηγόρος

emai: info@efotopoulou.gr