Τι ισχύει σχετικά με την αλλαγή επωνύμου του υιοθετούμενου τέκνου συζύγου
Εν γένει ο ληξίαρχος υποχρεούται εκ του νόμου (άρθρα 4 στοιχ. β και 14 ν. 344/1976 «περί ληξιαρχικών πράξεων») να καταχωρεί στα τηρούμενα από αυτόν ληξιαρχικά βιβλία κάθε επερχόμενη μεταβολή στην κατάσταση του φυσικού προσώπου (μεταξύ άλλων περιπτώσεων και λόγω έκδοσης απόφασης περί υιοθεσίας), κατόπιν δήλωσης του προκαλέσαντος αυτή, χορηγώντας ταυτόχρονα και αποσπάσματα των πράξεων που συντάσσει, και, μόνο σε περίπτωση άρνησής του να προβεί στη ζητούμενη ενέργεια, μπορεί να υποχρεωθεί σε αυτή διά της δικαστικής οδού, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 791 ΚΠολΔ (βλ ΕφΑΘ 2404/2003, ΕλλΔνη 2003. 1667, ΠΠΑθ 761/2006, ΝοΒ 2007. 655, ΜΠΑγρ 26/2020, δημοσιευμένη στην ΤΝΠ Νόμος, ΜΠΠειρ 385/2020, δημοσιευμένη στην ΤΝΠ ΔΣΑ Ισοκράτης, ΜΠΧαλκιδικής 153/2017, Αρμ 2017. 1717). Συνεπώς, η αιτούμενη καταχώριση – διόρθωση θα γίνει από τον ίδιο τον ληξίαρχο, αμέσως μόλις δηλωθεί η σχετική μεταβολή από τον υπόχρεο να τη δηλώσει, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι η σχετική δήλωση θα γίνει εντός της προθεσμίας του ενός μηνός, που ορίζει ο νόμος. Σημειωτέον, εξάλλου, ότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1564 ΑΚ, σε περίπτωση υιοθεσίας από συζύγους ή υιοθεσίας από τον ένα σύζυγο του τέκνου του άλλου, ισχύει και για το θετό τέκνο η δήλωση που τυχόν έκαναν οι σύζυγοι σχετικά με το επώνυμο των τέκνων τους, σύμφωνα με τις διατάξεις των δύο πρώτων παραγράφων του άρθρου 1505 ΑΚ. Αν δεν έχει γίνει παρόμοια δήλωση, μπορεί να γίνει στον ληξίαρχο ταυτόχρονα με την καταχώριση της υιοθεσίας στα οικεία ληξιαρχικά βιβλία. Γίνεται, όμως, δεκτό ότι, όταν το ζεύγος έχει ήδη βιολογικά τέκνα, τα οποία, βάσει του άρθρου 1505 παρ. 3 ΑΚ, έχουν λάβει το επώνυμο του πατέρα, δεν μπορεί να επιλεγεί για το θετό τέκνο άλλο επώνυμο (σύνθετο ή της συζύγου), διότι αυτό θα ήταν αντίθετο προς τη διάταξη του άρθρου 1505 παρ. 2 ΑΚ, που ορίζει ότι το επώνυμο πρέπει να είναι κοινό για όλα τα τέκνα. Και αντίστροφα, αν μετά την υιοθεσία το ζεύγος αποκτήσει βιολογικά τέκνα, αυτά θα πρέπει να λάβουν το ίδιο επώνυμο με το θετό, όπως άλλωστε και τα τέκνα, τα οποία θα υιοθετηθούν στη συνέχεια. Επίσης, αν η δήλωση για το επώνυμο του τέκνου δεν γίνει ούτε εκ των υστέρων (δηλαδή στο ληξιαρχείο με την καταχώριση της υιοθεσίας), θα πρέπει να γίνει ερμηνευτικά δεκτό ότι εφαρμόζεται αναλογικά η διάταξη του άρθρου 1505 παρ. 3 ΑΚ, οπότε το τέκνο θα λάβει το επώνυμο του θετού πατέρα (Περάκη, σε Γεωργιάδη ΣΕΑΚ Π, 1564 αρ. 1-2, Α. Γεωργιάδης, ό.π., § 37 αρ. 19, 627/2022 απόφαση ΜΠΑθ).
Λαμπρινή Σταμέλου, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr