Βάρος απόδειξης λόγων ανακοπής αναλόγως της φύσης τους ως αρνήσεων ή ενστάσεων

Οι λόγοι ανακοπής ως μέσα άμυνας είναι από δικονομική άποψη άλλοτε αρνήσεις και άλλοτε ενστάσεις. Αρνήσεις είναι οι αντιρρήσεις που αμφισβητούν την συνδρομή είτε των γενικών προϋποθέσεων της αναγκαστικής εκτέλεσεως, είτε των ειιδκότερων προϋποθέσεων που συνιστούν τη διαδικασία της πράξεως της αναγκαστικής εκτελέσεως, η οποία προσβάλλεται με την ανακοπή. Οι αντιρρήσεις, αντίθετα, που περιέχουν επίκληση νέων στοιχείων, ώστε να πληρούν το πραγματικό αυτοτελών κανόνων δικαίου (ουσιαστικών ή δικονομικών), με αποτέλεσμα να ματαιώνουν την έννομη συνέπεια των κανόνων δικαίου στους οποίους στηρίζεται η αναγκαστική εκτέλεση και να καθιστούν τις πράξεις εκτελέσεως ακυρωτέες, αποτελούν ενστάσεις. Ενστάσεις είναι οι λόγοι ανακοπής που συνήθως αφορούν την απαίτηση και θεμελιώνονται στους ισχυρισμούς ότι είναι, π.χ. άκυρη η δικαιοπραξία από την οποία απορρέει η αξίωση του επισπέυδοντος, ότι υπάρχει άφεση χρέους, ότι εξοφλήθηκε το χρέος (: ενστάσεις καταχρηστικές) ή αυτοί που, π.χ. προβάλλουν παραγραφή, συμψηφισμό ή επίσχεση (: γνήσεις ενστάσεις). Αμιγή δικονομική ένσταση περιέχει ο λόγος ανακοπής του ακατασχετου (935 παρ. 3-5), η φύση του οποίου εξηγείται από το ότι αυτός απορρέεει από τον κανόνα δικαίου (953 παρ. 3-5) τον αντίθετο προς τους βασικούς, σύμφωνα με τους οποίους όλη η περιουσία του καθού μπορεί κατά κανόνα να κατάσχεται.

Η σημασία του χαρακτηρισμού των λόγων ανακοπής ως αρνήσεων ή ενστάσεων εμφανίζεται στην κατανομή του βάρους της αποδείξεως. Όταν ο λόγος της ανακοπής είναι άρνηση, το βάρος της αποδείξεως, ότι υπάρχει η προϋπόθεση του κύρους της αναγκαστικής εκτελέσεως που αρνείται ο ανακόπτων, φέρει ο επισπέυδων δανειστής σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες. Όταν όμως ο λόγος της ανακοπής εμπεριέχει ένσταση, το βάρος αποδείξεως των νέων γεγονότων στα οποία αυτή στηρίζεται, φέρει, όπως και κάθε άλλης ένστασεως, ο ανακόπτων – ενιστάμενος (ΕφΑθ 4923/1980, Γ. Δελλόπουλος, ΝοΒ 28 (1980), 1571: ύπαρξη συμφωνίας μη εκτελέσεως αποδεικτέα από τον ανακόπτοντα, ΕφΑθ 5600/1986, Α. Κατσίφας, ΑρχΝ ΛΗ΄(1987), 514, 515: ένσταση του άρθρου 862 ΑΚ, ΠολΠρΘες 1928/1981, Φ. Κετσιζίδης, Δ 13 (1982), 234, 235: ένσταση καταχρηστικότητας ασκήσεως της αξιώσεως του επισπεύδοντος αποδεικτέα από τον ανακόπτοντα, ΜονΠρΑθ 1917/1985, Κ. Γεωργίου, ΕλλΔικ 26 (1985), 1008.

(ΔΙΚΑΙΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ, Γενικός Μέρος, ΠΕΛΑΓΙΑ ΓΕΣΙΟΥ – ΦΑΛΤΣΗ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΑΚΚΟΥΛΑ, Δίκαιο & Οικονομία Π.Ν. ΣΑΚΚΟΥΛΑΣ, 1998, 39. Λόγοι ανακοπής, παρ. 3, σελ. 564-565).

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr