Αποζημίωση κατά το άρθρο 931 του ΑΚ – θεμελίωση αξίωσης αποζημίωσης και σε ανήλικο
Κατά το άρθρο 931 Α.Κ. «η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του».
Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 298, 299, 914, 929 και 932 ΑΚ, προκύπτει, ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενείται στον παθόντα ανεξάρτητα από το φύλο, εκτός από την επίδραση που μπορεί να ασκήσει στις παροχές που προβλέπονται από τις ΑΚ 929 και 932, είναι δυνατό να θεμελιώσει και αυτοτελή αξίωση για αποζημίωση, αν επιδρά στο μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής στο μέλλον του προσώπου, αλλά αρκεί και απλή δυνατότητα κατά την συνήθη πορεία πραγμάτων. Η διατύπωση της ΑΚ 931 παρέχει βάση για τέτοια αξίωση, αν και εφόσον η αναπηρία ή η παραμόρφωση επιδρά δυσμενώς στο οικονομικό μέλλον του παθόντος και του προκαλεί ζημία που δεν μπορεί να καλυφθεί εντελώς με τις παροχές από τις ΑΚ 929 και 932. Επομένως, για τη θεμελίωση της αυτοτελούς αυτής αξίωσης απαιτείται να συντρέχουν πέρα από εκείνα που απαιτούνται για τη θεμελίωση αξιώσεως από τις ΑΚ 929 και 932 και εκείνα που συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης και η δυσμενής επίδραση αυτών στο μέλλον του παθόντος. Δηλαδή, να συντρέξουν ιδιάζοντα περιστατικά από τα οποία να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι εξαιτίας των οποίων επέρχονται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής ζωής του (βλ.σχετ. ΑΠ 1087/2010 ΤρΝομΠλΝόμος).
Ο σκοπός της διάταξης του άρθρου 931 ΑΚ είναι να προσφέρει στον παθόντα μία εφάπαξ περαιτέρω αποζημίωση (πρόσθετο ποσό αποζημίωσης κατ’ αποκοπή), δηλαδή πέραν της αποδεικνυόμενης κατά τη διάταξη του άρθρου 929 ΑΚ, για το λόγο ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση θα προκαλέσει στο μέλλον δυσχέρειες στην επαγγελματική-οικονομική πρόοδό του (ΕφΑθ 364/1991-επιδίκαση με την μορφή ενός πρόσθετου συνολικού κονδυλίου).
Η ΑΚ 931 πρέπει να ερμηνευθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να περιλάβει και τις περιπτώσεις ανεπάγγελτων, συνήθως ανήλικων προσώπων. Διότι και η κατηγορία αυτή προσώπων αξίζει τουλάχιστον ίσης, αν όχι μείζονος προστασίας σε σχέση με τα πρόσωπα εκείνα που είναι επαγγελματικώς τακτοποιημένα και τα οποία ενδέχεται να υφίστανται, συνεπεία της αναπηρίας ή της παραμορφώσεως, δυσμενή επίδραση στην επαγγελματική – οικονομική τους εξέλιξη. Έτσι, έχει κριθεί ότι οι προϋποθέσεις για τη θεμελίωση αξιώσεως αποζημιώσεως της ΑΚ 931 μπορούν να συντρέχουν και σε ένα παιδί, χωρίς να απαιτείται εκ των προτέρων καθορισμός του επαγγέλματος στο οποίο το παιδί αυτό θα επιδοθεί και αν θα φθάσει εν γένει σε μία ηλικία κατά την οποία να δύναται να ασκήσει κάποιο επάγγελμα (βλ. Αθαν. Κρητικό, Αποζημίωση από Τροχαία Αυτοκινητικά Ατυχήματα, Γ’ Έκδοση, 1998, σελ. 129).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr