Χορήγηση αυστραλιανής σύνταξης γήρατος
Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στην Αυστραλία διαφέρει από τα αντίστοιχα συστήματα άλλων χωρών. Όπως βεβαιώνει και η αυστραλιανή κυβέρνηση μέσω του Τμήματος Εξυπηρέτησης Πολιτών, η σύνταξη κάθε ατόμου πληρώνεται από την αυστραλιανή κυβέρνηση μέσω γενικών κονδυλίων και όχι μέσω των εισφορών πολιτών και εργοδοτών σε ταμεία κοινωνικής ασφάλισης.
Για το λόγο αυτό, αν κάποιος θέλει να πάρει σύνταξη στην Αυστραλία, ελέγχονται τα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία του συνταξιούχου, καθώς επίσης και αυτά του συντρόφου του σε ορισμένες περιπτώσεις. Το τμήμα που καταβάλλει τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης στους πολίτες είναι το Department of Human Services (DHS) (Τμήμα Εξυπηρέτησης Πολιτών).
Το Αυστραλιανό και το ελληνικό κράτος έχουν έλθει σε συμφωνία σχετικά με τη δυνατότητα να μπορεί κάποιος να πάρει σύνταξη από οποιαδήποτε από τις δύο χώρες, με την πρόσθετη διευκόλυνση να προσθέτει τις περιόδους διαμονής στην Αυστραλία με τις περιόδους κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν αίτηση αυστραλιανής σύνταξης γήρατος σε οποιαδήποτε από τις δύο χώρες και αν ζουν. Για τις συντάξεις που δίνει το ελληνικό κράτος όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται από τις ελληνικές συνταξιοδοτικές αρχές.
Βασικές προϋποθέσεις για να πάρει ένας πολίτης Σύνταξη Γήρατος από το αυστραλιανό κράτος είναι, πρώτον ότι, αν ζει εκτός Αυστραλίας, χρειάζεται τουλάχιστον 12 μήνες διαμονής και εργασίας στην Αυστραλία, από τους οποίους οι έξι μήνες πρέπει να είναι συνεχόμενοι, δεύτερον να έχει περάσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, το οποίο αντιστοιχεί σε 64,5 έτη για τις γυναίκες και 65 έτη για τους άντρες και τρίτον το συνολικό διάστημα που έζησε στην Αυστραλία και/ή το διάστημα κάλυψης της κοινωνικής του ασφάλισης στην Ελλάδα αθροιζόμενα να ξεπερνούν τα 10 χρόνια. Οι χρονικές περίοδοι ασφάλισης μπορεί να συμπεριλαμβάνουν ασφάλιση από οποιοδήποτε Ελληνικό ταμείο καλύπτεται από τη Συμφωνία. Η Συμφωνία δεν ισχύει για τα συγκεκριμένα συστήματα ταμείων ασφάλισης δημοσίων υπαλλήλων και εμπορικής ναυτιλίας (ΝΑΤ). Η αίτηση για σύνταξη γήρατος μπορεί να υποβληθεί έως 13 εβδομάδες πριν φτάσει κάποιος στην ηλικία συνταξιοδότησης.
Η Αυστραλιανή σύνταξη καταβάλλεται σύμφωνα με έλεγχο εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων τόσο του αιτούντος όσο και του συντρόφου του. Από την 1η Ιουλίου 2009, αναγνωρίζονται τόσο σχέσεις ανάμεσα σε άτομα του αντίθετου φύλου όσο και ανάμεσα σε άτομα του ίδιου φύλου. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται οι σχέσεις ελεύθερης συμβίωσης και όσες σχέσεις έχουν δηλωθεί σύμφωνα με τους νόμους των Αυστραλιανών πολιτειών ή επικρατειών. Πέραν του κριτηρίου του εισοδήματος του συντρόφου και του αιτούντος, το ποσό της σύνταξης που θα πληρωθεί ο δικαιούχος θα εξαρτηθεί από το πόσο καιρό έχει ζήσει στην Αυστραλία μεταξύ των ηλικιών από 16 ετών μέχρι την ηλικία της συνταξιοδότησης. Πάντως στο εισόδημα συμπεριλαμβάνονται χρήματα που λαμβάνονται από την απασχόληση και χρήματα που θεωρείται ότι κερδίζονται από επενδύσεις. Συμπεριλαμβάνονται επίσης χρήματα από πηγές εντός και εκτός της Αυστραλίας. Ο υπολογισμός του ποσού της Αυστραλιανής σύνταξης είναι πιο περίπλοκος αν ο αιτών ή ο σύντροφός του έχουν μερίδιο σε αγρόκτημα, επιχείρηση ή καταπίστευμα ή αν είναι ιδιοκτήτες ακινήτου, εκτός από το σπίτι στο οποίο διαμένουν. Γενικά, οποιοδήποτε ανεξόφλητο χρέος επί ενός περιουσιακού στοιχείου αφαιρείται από την αξία του περιουσιακού στοιχείου.
Αρμόδιος φορέας για την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση είναι είτε απευθείας οι διεθνείς υπηρεσίες του “Centerlink International Services, GPO Box 273, Hobart TAS 7001, Australia”, είτε ο ασφαλιστικός φορέας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα και συγκεκριμένα αν ο αιτών είναι ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, τότε η αίτηση γίνεται στο ΙΚΑ (Νικηφόρου 14, Αθήνα), αν είναι στον ΟΓΑ, τότε η αίτηση γίνεται στον ΟΓΑ (Πατησίων 30, Αθήνα), αν είναι στο πρώην ΤΕΒΕ, τότε η αίτηση γίνεται στην οδό Πειραιώς 46-48 στην Αθήνα. Αν δεν είναι πουθενά ασφαλισμένος, τότε η αίτηση γίνεται και πάλι στο ΙΚΑ.
Όταν κάποιος υποβάλλει αίτηση για Αυστραλιανή σύνταξη, θα χρειαστεί να αποδείξει την ταυτότητά του. Αν ο ίδιος ή ο σύντροφός του είναι κάτοικοι Ελλάδος, η απόδειξη της ταυτότητας θα διαπιστωθεί από τις Ελληνικές αρχές με βάση την ελληνική νομοθεσία. Αν οι δύο ανωτέρω δεν είναι μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας, τότε πρέπει να παράσχουν έγγραφα που να αποδεικνύουν τη γέννησή τους στην Αυστραλία (π.χ. Αυστραλιανό πιστοποιητικό γέννησης). Ή την άφιξή τους στην Αυστραλία (π.χ. σφραγίδα αερολιμένα και ημερομηνίας στο διαβατήριο) και οποιαδήποτε άλλα έγγραφα που ισοδυναμούν συνολικά με 100 πόντους σε ένα σύστημα πόντων, οι οποίοι προκύπτουν από έναν πίνακα που έχει ορίσει το Centerlink.
Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης για συνταξιοδότηση γήρατος στην Αυστραλία, υπάρχει δικαίωμα αίτησης για επανέλεγχο της απόφασης και παράθεση αιτιολογίας για την απόρριψη. Επίσης, υπάρχει δικαίωμα αίτησης για εξέταση από τον Αρμόδιο Υπάλληλο Αναθεώρησης Centerlink (Authorised Review Officer [ARO]). Ο Αρμόδιος Υπάλληλος Αναθεώρησης είναι ένας υπάλληλος που δεν είχε προηγούμενη ανάμιξη με την υπόθεση και αν η απόφαση είναι λανθασμένη, αυτός μπορεί να τη διορθώσει. Ακόμα και μετά την προσφυγή στον Αρμόδιο Υπάλληλο Αναθεώρησης υπάρχει δυνατότητα υποβολής έφεσης στην Επιτροπή Εφέσεων Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Social Security Appeals Tribunal [SSAT]). Τόσο η αναθεώρηση του Αρμόδιου Υπαλλήλου Αναθεώρησης όσο και η έφεση στην Επιτροπή Εφέσεων Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι δωρεάν.
Αντιγόνη Μιχαλά