Καταχωρήσεις στο ΓΕ.ΜΗ. και στη φορολογική διοίκηση αποφάσεων εταίρων/μετόχων για τη θέση εταιρείας σε λύση και εκκαθάριση

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 82432/4-8-2015 εγκύκλιο της ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ  ΜΕ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΤΟ Γ.Ε.ΜΗ. ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ/ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΕ ΛΥΣΗ & ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ, ορίζονται τα εξής:

Σε συνέχεια των με ΑΠ Κ2-1493/11-4-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΗ2Φ-Υ2Ε) και 68293/24-6-2015 (ΑΔΑ Ω20Δ465ΦΘΘ-3ΝΡ) εγκυκλίων μας σχετικά με την διαδικασία λύσης -εκκαθάρισης και διαγραφής ενός νομικού προσώπου από το ΓΕΜΗ, και επειδή η Υπηρεσία μας γίνεται καθημερινά δέκτης ερωτημάτων σχετικά με τις συνέπειες τυχόν καθυστερήσεων στη διαδικασία καταχώρισης των εν λόγω νομικών γεγονότων στο ΓΕΜΗ και στη συνέχεια στο φορολογικό μητρώο, θέτουμε υπόψη σας τα εξής:

Όπως ορίζεται στην περίπτωση ε. της παρ. 1 του άρθρου 151 του ν. 3419/2005 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, η καταχώριση στο ΓΕΜΗ της απόφασης των εταίρων ή μετόχων μιας εταιρείας για τη θέση της τελευταίας σε λύση και εκκαθάριση έχει συστατικό χαρακτήρα, με άλλα λόγια τα εν λόγω γεγονότα αποκτούν νομική υπόσταση μόνο μετά την καταχώριση τους στο ΓΕΜΗ. Συνεπώς, αν μια εταιρεία τεθεί σε λύση και εκκαθάριση με απόφαση της συνέλευσης των μετόχων ή των εταίρων της που λαμβάνεται στις 15-12-200Χ και η εν λόγω απόφαση καταχωριστεί στο ΓΕΜΗ στις 31-5-200Χ+1, ως ημερομηνία έναρξης εκκαθάρισης λογίζεται η 31-5-200Χ+1 (ημερομηνία καταχώρισης στο ΓΕΜΗ) κι όχι η 15-12-200Χ (ημερομηνία της απόφασης των εταίρων/μετόχων). Επιπλέον, η ημερομηνία έκδοσης της ανακοίνωσης της καταχώρισης στο ΓΕΜΗ της απόφασης για θέση σε λύση-εκκαθάριση δεν έχει έννομα αποτελέσματα ως προς την επέλευση του νομικού γεγονότος. Στο ανωτέρω παράδειγμα της εταιρείας όπου η απόφαση της συνέλευσης των μετόχων ή των εταίρων της για λύση & εκκαθάριση λήφθηκε στις 15-12-200Χ και καταχωρίστηκε στο ΓΕΜΗ στις 31-5-200Χ+1, αν η σχετική ανακοίνωση για την καταχώριση εκδοθεί στις 10-1-200Χ+2, ως ημερομηνία έναρξης εκκαθάρισης λογίζεται η 31-5-200Χ+1 (ημερομηνία καταχώρισης στο ΓΕΜΗ) και όχι η 15-12-200Χ (ημερομηνία της απόφασης των εταίρων/μετόχων) ούτε η 10-1-200Χ+2 (ημερομηνία ανακοίνωσης περί της καταχώρισης).

Στην πράξη έχει παρατηρηθεί ότι η χρονική υστέρηση ανάμεσα στη λήψη της απόφασης των εταίρων για τη θέση μιας εταιρείας σε καθεστώς λύσης & εκκαθάρισης, στην καταχώριση της απόφασης αυτής στο ΓΕΜΗ και στην έκδοση της σχετικής ανακοίνωσης είναι συχνά μεγάλη. Οι διαφοροποιήσεις αυτές δημιουργούν πολλά προβλήματα στις υπόχρεες εταιρείες καθώς καθιστούν δυσχερείς τις δηλώσεις σχετικά με το γεγονός της λύσης σε άλλες εμπλεκόμενες Δημόσιες Υπηρεσίες, και κυρίως στις Δ.Ο.Υ., και τις επιβαρύνουν με επιπλέον κόστη όπως π.χ. αυτό της σύνταξης και καταχώρισης «ενδιάμεσων» οικονομικών καταστάσεων για το χρονικό διάστημα ανάμεσα στην απόφαση των εταίρων και την καταχώριση αυτής στο ΓΕΜΗ. Έτσι, στο παράδειγμα που αναφέρεται ανωτέρω, για την εταιρεία η οποία αποφάσισε τη λύση της στις 15-12-200Χ αλλά η σχετική καταχώριση έγινε στις 31-5-200Χ+1, πρέπει:

1. ο ισολογισμός έναρξης εκκαθάρισης να έχει ημερομηνία 31-5-200Χ+1,
2. για το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα (από 15-12-200Χ έως 31-5-200Χ+1) να καταρτιστούν κανονικές οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες υπάγονται στις ίδιες διατάξεις δημοσιότητας με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, και μάλιστα η όλη διαδικασία πρέπει να γίνει εις διπλούν, μία φορά για τη χρήση 1-1-200Χ έως 31-12-200Χ και μία για το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα 1-1-200Χ+1 έως 31-5-200Χ+1
3. να γίνουν και όλες οι παρεπόμενες δηλώσεις όπως πχ συγκεντρωτική ΦΠΑ κ.ά.

Μολονότι μάλιστα έχει γίνει αποδεκτό ότι η ημερομηνία ανακοίνωσης (στο παράδειγμά μας 10-1- 200Χ+2) έχει έννομες συνέπειες μόνο για τον υπολογισμό του εμπροθέσμου της αίτησης καταχώρισης στο φορολογικό μητρώο προκειμένου για την επιβολή ή μη σχετικών προστίμων από τις Δ.Ο.Υ., η χρονική απόσταση μεταξύ καταχώρισης και ανακοίνωσης μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα ως προς την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων των υπό εκκαθάριση εταιρειών, δεδομένου ότι πλέον (κατόπιν και των σχετικών ΠΟΛ του αρμοδίου Υπουργείου Οικονομικών) η εικόνα μιας εταιρείας στο φορολογικό μητρώο δε μπορεί να επικαιροποιηθεί χωρίς την ανακοίνωση από το ΓΕΜΗ ακόμα και αν η καταχώριση στο ΓΕΜΗ έχει γίνει και το νομικό γεγονός έχει επέλθει.

Συμφωνά με την υπ’ αριθ. 1084/24-3-2015 εγκυκλίου του Υπουργείου Οικονομικών με τις διατάξεις του άρθρου 7 της Απόφασης του Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων ΠΟΛ.1006/31.12.2013 (ΦΕΚ 19 Β`/ 2014) «Διαδικασία και δικαιολογητικά Απόδοσης Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) / Μεταβολής Στοιχείων και Έναρξης / Μεταβολής και Διακοπής Επιχειρηματικής Δραστηριότητας» ο φορολογούμενος φυσικό, νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα υποχρεούται να ενημερώνει τη Φορολογική Διοίκηση για τις μεταβολές που αφορούν στην επωνυμία, το διακριτικό τίτλο, τη διεύθυνση των επαγγελματικών εγκαταστάσεων, την έδρα ή το αντικείμενο της δραστηριότητάς τους καθώς και τις λοιπές πληροφορίες που παρασχέθηκαν, κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας, εντός δέκα (10) ημερών, από το χρόνο που έγιναν οι μεταβολές ή από το χρόνο έκδοσης της ανακοίνωσης του Γ.Ε.ΜΗ., όπου απαιτείται, υποβάλλοντας το έντυπο Μ3 «Δήλωση Έναρξης / Μεταβολής Εργασιών Μη Φυσικού Προσώπου». Ως εκ τούτου, τα νομικά πρόσωπα προκειμένου να δηλώσουν τη θέση τους «υπό εκκαθάριση», υποβάλλουν στη Φορολογική Διοίκηση την ανωτέρω δήλωση, ως μεταβολή, προσκομίζοντας, κατά περίπτωση, τη σχετική ανακοίνωση καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. ή το στοιχείο εκείνο από το οποίο προκύπτει η λύση τους ( π.χ. καταστατικό από το οποίο προκύπτει η λήξη του χρόνου διάρκειας κ.λπ.).Όπως μας γνώρισε η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας: 1. Όταν μία κεφαλαιουχική εταιρεία (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε.) λύεται, τίθεται σε όλες τις περιπτώσεις υποχρεωτικά εκ του νόμου σε εκκαθάριση (με εξαίρεση την πτώχευση). Με την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης, η εταιρεία διαγράφεται από το Γ.Ε.ΜΗ. Ειδικότερα: Στην περίπτωση, κατά την οποία, η λύση κεφαλαιουχικής εταιρείας επέρχεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων ή εταίρων, η καταχώριση της εν λόγω απόφασης στο Γ.Ε.ΜΗ. είναι αναγκαία προϋπόθεση, προκειμένου να επέλθει νομικά η λύση της εταιρείας. Μετά τη σχετική καταχώριση, η εταιρεία παύει να επιδιώκει το σκοπό της και λειτουργεί μόνο για το σκοπό της εκκαθάρισης. Συνεπώς, κατά την υποβολή στη Φορολογική Διοίκηση της δήλωσης μεταβολής για τη θέση της «υπό εκκαθάριση», προσκομίζεται η ανακοίνωση καταχώρισης της σχετικής απόφασης στο Γ.Ε.ΜΗ. Ως ημερομηνία μεταβολής, καταχωρείται στο υποσύστημα Μητρώου η ημερομηνία καταχώρισης της απόφασης στο Γ.Ε.ΜΗ. Στην περίπτωση λύσης κεφαλαιουχικής εταιρείας λόγω παρόδου χρόνου διάρκειας, κατά την υποβολή στη Φορολογική Διοίκηση της δήλωσης μεταβολής για τη θέση της «υπό εκκαθάριση», προσκομίζεται καταστατικό, από το οποίο προκύπτει η ημερομηνία λήξης της διάρκειάς της και βεβαίωση, από την αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., ότι δεν έχει δημοσιευθεί άλλη τροποποίηση καταστατικού ως προς την παράταση του χρόνου διάρκειας. Ως ημερομηνία μεταβολής, καταχωρείται στο υποσύστημα Μητρώου η επομένη της ημερομηνίας λήξης της διάρκειάς της. Στην περίπτωση λύσης κεφαλαιουχικής εταιρείας με δικαστική απόφαση, κατά την υποβολή στη Φορολογική Διοίκηση της δήλωσης μεταβολής για τη θέση της «υπό εκκαθάριση», προσκομίζεται η ανακοίνωση καταχώρισης της δικαστικής απόφασης στο Γ.Ε.ΜΗ. Ως ημερομηνία μεταβολής, καταχωρείται στο υποσύστημα Μητρώου η ημερομηνία που προσδιορίζεται από τη δικαστική απόφαση. Υπόχρεος για την υποβολή στη Φορολογική Διοίκηση των παραπάνω δηλώσεων είναι ο εκκαθαριστής (ή οι εκκαθαριστές), ο οποίος συνυποβάλλει το έντυπο Μ7 «Δήλωση Σχέσεων Φορολογούμενου» προσκομίζοντας, κατά περίπτωση και το στοιχείο εκείνο, από το οποίο προκύπτει ο ορισμός του, καταχωρημένο στο Γ.Ε.ΜΗ. (καταστατικό της εταιρείας, ανακοίνωση αρμόδιας υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ.).Επιπρόσθετα, αναφέρουμε ότι, κατά την υποβολή δήλωσης μεταβολής, σύμφωνα με τα ανωτέρω και όπου απαιτείται ανακοίνωση αρμόδιας υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ., ως ημερομηνία εκκίνησης των προθεσμιών για τον υπολογισμό του εκπροθέσμου, λογίζεται ημερομηνία της σχετικής ανακοίνωσης της υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ. και όχι η ημερομηνία πραγματοποίησης της μεταβολής. Σε συνέχεια της ΠΟΛ. 1084/24-3-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΗΡΗ-ΞΦΗ) εγκυκλίου, με την οποία δόθηκαν οδηγίες στις Δ.Ο.Υ. ως προς τη λύση και θέση σε εκκαθάριση των κεφαλαιουχικών και προσωπικών εταιρειών, με την παρούσα εγκύκλιο (ΠΟΛ 1045/2015), παρέχονται διευκρινίσεις αναφορικά με τη διακοπή της επιχειρηματικής δραστηριότητας των φυσικών, νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων. Ειδικότερα: Mε τις ως άνω διατάξεις ορίζεται ότι, τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες υποβάλλουν το έντυπο Μ4 «Δήλωση Διακοπής Εργασιών», εντός δέκα (10) ημερών, από τη λήξη των εργασιών της εκκαθάρισης ή από την ανακοίνωση διαγραφής τους από το Γ.Ε.ΜΗ., όπου απαιτείται. Στις περιπτώσεις που, τα πρόσωπα αυτά, δεν τίθενται σε εκκαθάριση, υποβάλλουν το ίδιο έντυπο, εντός δέκα (10) ημερών από τη λύση τους ή την παύση των εργασιών τους, κατά περίπτωση. Ειδικότερα: α. Ως προς τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες που έχουν εγγραφεί στο Γ.Ε.ΜΗ., η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, μας γνώρισε ότι:- Όταν μία κεφαλαιουχική εταιρεία (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε.) λύεται, τίθεται σε όλες τις περιπτώσεις – με εξαίρεση την πτώχευση – υποχρεωτικά εκ του νόμου σε εκκαθάριση. Η περάτωση της εκκαθάρισης είναι αυτή που επιφέρει τη λήξη της νομικής προσωπικότητας και ακολούθως η εταιρεία διαγράφεται από το Γ.Ε.ΜΗ. Ο ισολογισμός λήξης της εκκαθάρισης καταχωρείται στο Γ.Ε.ΜΗ. και εκδίδεται ανακοίνωση διαγραφής του νομικού προσώπου, στην οποία αναφέρεται η ημερομηνία καταχώρησης του ισολογισμού λήξης της εκκαθάρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και ο σχετικός Κωδικός Αριθμός Καταχώρησης (Κ.Α.Κ.). Η οριστική παύση των εργασιών του νομικού προσώπου επέρχεται από την καταχώρηση του ισολογισμού λήξης της εκκαθάρισης στο Γ.Ε.ΜΗ.Ως εκ τούτου, με την υποβολή της δήλωσης διακοπής εργασιών κεφαλαιουχικής εταιρείας συνυποβάλλεται ευκρινές φωτοαντίγραφο της ανακοίνωσης διαγραφής της από το Γ.Ε.ΜΗ. και καταχωρείται, ως ημερομηνία διακοπής, στο υποσύστημα Μητρώου, η ημερομηνία καταχώρησης στο Γ.Ε.ΜΗ. του ισολογισμού λήξης της εκκαθάρισης. Με το πέρας της εκκαθάρισης, ο εκκαθαριστής, ζητά τη διαγραφή της εταιρείας από το Γ.Ε.ΜΗ., προσκομίζοντας τον ισολογισμό λήξης της εκκαθάρισης, ο οποίος καταχωρείται και ακολουθεί ανακοίνωση διαγραφής της από το Γ.Ε.ΜΗ.

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email:info@efotopoulou.gr