Προσωρινή διαταγή για άρση της παρακράτησης δόσεων δανείων από το μισθό του δανειολήπτη

Συνήθης πρακτική και διευκόλυνση των δανειοληπτών-δημοσίων υπαλλήλων ήταν (και είναι) η εκχώρηση του οφειλέτη-δανειολήπτη, με έγγραφη δήλωσή του, στην πιστώτρια τράπεζα (π.χ. Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο) του ποσού της μηνιαίας δόσης του χορηγηθέντος δανείου από τις μηνιαίες αποδοχές που λαμβάνει ως δημόσιος υπάλληλος.

Εκχωρείται δηλαδή στην πιστώτρια τράπεζα το δικαίωμα να λαμβάνει το ποσό της μηνιαίας δόσης του δανείου απευθείας από το μισθό του δανειολήπτη-δημοσίου υπαλλήλου, με κοινοποίηση της δήλωσης αυτής εκχώρησης στην υπηρεσία του δημοσίου υπαλλήλου (αναγγελία της εκχώρησης) και να παρακρατείται το ποσό αυτό από τη μισθοδοσία του δημοσίου υπαλλήλου για λογαριασμό της πιστώτριας τράπεζας. 

Στο πλαίσιο του Ν. 3869/2010 για τη ρύθμιση των οφειλών των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων ο αιτών δικαιούται να υποβάλει σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ.3 αίτημα για χορήγηση προσωρινής διαταγής από το Δικαστήριο για λήψη προληπτικών μέτρων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 781ΚΠολΔ για τη χορήγηση προσωρινής διαταγής στην εκουσία δικαιοδοσία, που θα απαγορεύει στην πιστώτρια τράπεζα να παρακρατά τη μηνιαία δόση για την εξόφληση του δανείου που έχει χορηγήσει από τη μισθοδοσία του δανειολήπτη. Έχει κριθεί αφενός ότι με την παρακράτηση αυτή από τη μισθοδοσία ματαιώνεται η επιδιωκόμενη με την αίτηση υπαγωγής στο νόμο δικαστική ρύθμιση των χρεών, δηλαδή η σύμμετρη κατ’ άρθρ. 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 ικανοποίηση των απαιτήσεων όλων των πιστωτών (στην περίπτωση που υπάρχουν πιστώτριες τράπεζες των οποίων οι μηνιαίες δόσεις δεν παρακρατούνται από το μισθό) εάν συνεχιστεί η παρακράτηση και η εν τοις πράγμασι κανονική εξυπηρέτηση του δανείου αυτού με την παρακράτηση εις βάρος των άλλων πιστωτών, ενώ συγχρόνως παραβλάπτεται και το βιοτικό επίπεδο και τίθεται σε κίνδυνο η ίδια η διαβίωση του αιτούντος-δανειολήπτη, αφού ο μισθός που λαμβάνει, αφαιρουμένης της παρακρατηθείσας δόσης, δεν επαρκεί για την κάλυψη των δαπανών διαβίωσης της οικογένειάς του και πόσω μάλλον των οφειλών προς τους άλλους πιστωτές του (βλ. ΕιρΚερκ 7/2/2013-ΠΡΟΣ.ΔΙΑΤΑΓΗ, ΕιρΆρτας13/2013-ΠΡΟΣ.ΔΙΑΤΑΓΗ, ΕιΠατρ 29/2012, ΕιρΔύμης 90/2012, ΕιρΘεσσαλ 45/2013-ΠΡΟΣ.ΔΙΑΤΑΓΗ).  

Αφετέρου η εκχώρηση αυτή του μισθού έχει κριθεί ότι γίνεται κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 464 Α.Κ. και είναι απολύτως άκυρη. Σύμφωνα με το άρθρο 464 Α.Κ. «απαιτήσεις ακατάσχετοι είναι ανεκχώρητοι». Το ανεκχώρητο ορισμένης απαιτήσεως εξαρτάται από την ιδιότητά της σαν ακατάσχετης. Το ακατάσχετο καλύπτει, κατά κανόνα, απαιτήσεις διατροφής, μισθών συντάξεων, ασφαλιστικών παροχών , βοηθημάτων. Ενόψει αυτού του σκοπού η ανωτέρω διάταξη του άρθρου 464 Α.Κ. αποτελεί αναγκαστικό δίκαιο και δεν επιτρέπεται αντίθετη συμφωνία των μερών. Η εκχώρηση δε που έγινε κατά παράβαση της ανωτέρω διάταξης είναι απολύτως άκυρη (άρθρο 174 Α.Κ.). Την ακυρότητα μπορεί να επικαλεσθεί οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον, μεταξύ των οποίων και ο οφειλέτης της απαιτήσεως που εκχωρήθηκε, ενώ η συναίνεση του οφειλέτη είναι χωρίς έννομα αποτελέσματα, εξεταζόμενης δε της ακυρότητας σε περίπτωση δικαστικής αμφισβήτησης και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (βλ. σχετικά Γεωργιάδη-Σταθόπουλο, Ερμ.Α.Κ. τόμος II, σελ. 618 και ΕιρΆρτας 13/2013 ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΑΤΑΓΗ).

 

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail:  info@efotopoulou.gr