Η διάρκεια του χρησιδανείου
Κατά τα άρθρα 810 και 816 ΑΚ η σύμβαση χρησιδανείου συνίσταται στην παραχώρηση από τον χρήστη προς τον χρησάμενο της χρήσης πράγματος χωρίς αντάλλαγμα και στην υποχρέωση του τελευταίου να αποδώσει το πράγμα μετά τη λήξη της σύμβασης και, αν δεν ορίστηκε η διάρκεια της σύμβασης μόλις ο χρησάμενος κάνει χρήση του πράγματος ή περάσει ο χρόνος κατά τον οποίο μπορούσε να κάμει χρήση. Κατά δε το άρθρο 817 ΑΚ ο χρήστης έχει δικαίωμα να απαιτήσει το πράγμα και πριν από τη λήξη της σύμβασης ή αν ο ίδιος χρειάστηκε επειγόντως το πράγμα και δεν μπορούσε να προβλέψει αυτή την ανάγκη. Εάν το χρησιδάνειο ορίστηκε για αόριστο χρόνο λύεται με καταγγελία (323 ΑΚ) αρκεί να μην ασκείται το δικαίωμα καταγγελίας άκαιρα και επιζήμια για τον χρησάμενο (άρθρα 200 και 288 ΑΚ) εν όψει της ιδιάζουσας φύσης του χρησιδανείου της συμβάσεως φιλαλληλίας, αγαθοσύνης και κοινωνικής ευπρέπειας (4/2005 Ειρηνοδικείου Αγρινίου).
Από τις διατάξεις των άρθρων 810 επ. ΑΚ συνάγεται ότι σε περίπτωση που έχει συναφθεί σύμβαση χρησιδανείου, εάν ο χρήστης είναι κύριος του πράγματος που χρησιδανείστηκε, μπορεί να αναζητήσει τούτο είτε με την αγωγή του χρησιδανείου είτε με τη διεκδικητική αγωγή, η οποία θεμελιώνεται στην κυριότητα. Η αξίωση από το χρησιδάνειο γεννάται και είναι δικαστικά επιδιώξιμη μόλις λήξει η σύμβαση. Η λήξη της σύμβασης, εφόσον πρόκειται για χρησιδάνειο αορίστου χρόνου, επέρχεται με καταγγελία του χρήστη ή του χρησαμένου, ενώ, εάν είναι ορισμένου χρόνου, επέρχεται με την πάροδο του χρόνου αυτού. Η σύμβαση είναι ορισμένου χρόνου είτε όταν η διάρκειά της έχει συμφωνηθεί είτε όταν η διάρκειά της αυτή προκύπτει από το σκοπό του χρησιδανείου ή από άλλες συνθήκες της συμβάσεως, από τις οποίες συνάγεται η βούληση των συμβαλλομένων για τη διάρκεια του χρησιδανείου. Σε περίπτωση πάντως αμφιβολίας, το χρησιδάνειο είναι ορισμένου χρόνου, ίσου προς το χρόνο που απαιτεί η συμφωνημένη χρήση του πράγματος, διότι εικάζεται ότι τοιαύτη είναι η βούληση των συμβαλλομένων. Όταν το χρησιδάνειο είναι ορισμένου χρόνου, ο χρήστης δεν δικαιούται να ζητήσει τη λύση της σύμβασης πριν από την πάροδο του χρόνου αυτού, εκτός εάν συντρέχει κάποια από τις εξαιρετικές περιπτώσεις του άρθρου 817 ΑΚ (βλ. σχετ. ΑΠ 170/2003 ΕλΔ/νη 44. 1370, Πασσιά στην Ερμ.ΑΚ άρθρο 816 αριθμ. 1 επ. και 6 επ. και Ι. Ρόκα στον ΑΚ Γεωργιάδη – Σταθόπουλου άρθρα 816 – 819 αριθμ. 1 επ.). Α. στις εξαιρετικές αυτές περιπτώσεις περιλαμβάνεται και η επείγουσα και απρόβλεπτη ανάγκη που παρουσιάστηκε στον χρήστη να αναλάβει το πράγμα. Η ανάγκη όμως αυτή πρέπει να είναι πραγματική και όχι προσχηματική ή να οφείλεται σε ιδιοτροπία του χρήστη. Σε κάθε περίπτωση, το δικαίωμα κάθε συμβαλλομένου προς λύση της σύμβασης δεν πρέπει να είναι επιζήμια για το άλλο μέρος ( άρθρα 200 και 288 ΑΚ ) ενόψει της ιδιάζουσας φύσης του χρησιδανείου ως συμβάσεως φιλαλληλίας, αγαθοσύνης και κοινωνικής ευπρέπειας (βλ. σχετ. ΕφΑθ. 9740/1981 ΕλΔ/νη 23. 31 και Εφ. Πατρών 41/1976 ΝοΒ 24. 814 με σημ. Ι. Σπυριδάκη και Πασσιά όπ. παραπ. 816 αριθμ. 3 και 817 αριθμ. 1 επ. ).
Ελένη Κλουκινιώτη
info@efotopoulou.gr