Ακατάσχετο ενός ελάχιστου ποσού των τραπεζικών καταθέσεων κατόπιν της δήλωσης του άρθρου 20 του Ν. 4161/2013

Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν.4161/2013 «Πρόγραμμα διευκόλυνσης για ενήμερους δανειολήπτες, τροποποιήσεις στο ν. 3869/2010 και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄143/14-06-2013) απαιτήσεις από καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των χιλίων πεντακοσίων ευρώ (1.500€) και των δύο χιλιάδων ευρώ (2.000€) σε περίπτωση κοινού λογαριασμού.

Το ακατάσχετο, όμως, των ως άνω ποσών δεν ισχύει αυτοδικαίως και δεν ισχύει για όλους τους τραπεζικούς λογαριασμούς του οφειλέτη, αλλά πρέπει να προηγηθεί δήλωση του καταθέτη-οφειλέτη προς το τραπεζικό ίδρυμα που τηρεί το λογαριασμό που επιθυμεί να προστατευθεί και στην οποία θα προσδιορίζει ποιος συγκεκριμένος τραπεζικός λογαριασμός του επιθυμεί να εξαιρεθεί από την κατάσχεση. Συγκεκριμένα το ως άνω άρθρο ορίζει: «Με δήλωση του καταθέτη προς ένα εκ των πιστωτικών ιδρυμάτων προσδιορίζεται ο λογαριασμός για τον οποίο θα ισχύει το ακατάσχετο».

Καταθέσεις που αφορούν σε μισθούς ή συντάξεις ή ασφαλιστικές παροχές προσδιορίζονται υποχρεωτικά ως τέτοιες και κατά το υπερβάλλον του ποσού του εδαφίου α΄ του άρθρου 20 του ως άνω νόμου (ήτοι ποσά άνω των 1.500€ και των 2.000€) καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 982 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί εξαιρέσεων από την κατάσχεση εις χείρας τρίτου. Άρα, το υπερβάλλον ποσό των ως άνω χρηματικών ορίων που αφορούν μισθούς ή συντάξεις ή ασφαλιστικές παροχές μπορεί να κατασχεθεί εις χείρας τρίτου μόνο έως το μισό στην περίπτωση που πρόκειται να ικανοποιηθεί απαίτηση για διατροφή ή για συνεισφορά στις ανάγκες της οικογένειας.

Από την προηγούμενη διάταξη περί διασφάλισης ενός ελάχιστου ποσού που θα παραμένει ακατάσχετο από τους δανειστές του δικαιούχου του λογαριασμού εξαιρούνται οι περιπτώσεις που δανειστής είναι το Δημόσιο, για το οποίο ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 31 του ν.δ. 356/1974 (Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων – ΚΕΔΕ), το οποίο ορίζει ποιες περιπτώσεις υπάρχει ακατάσχετο εις χείρας τρίτων. Στις περιπτώσεις που εξαιρούνται δεν περιλαμβάνονται οι καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς των οφειλετών (πλην των περιπτώσεων τραπεζικών λογαριασμών μισθών, συντάξεων και πάσης φύσεως ασφαλιστικών βοηθημάτων οπότε ορίζεται ως επιτρεπτό όριο κατάσχεσης το ¼ του ποσού). Ειδικότερα, στο ως άνω άρθρο του ΚΕΔΕ ορίζεται ότι “Δεν επιτρέπεται κατάσχεση μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων που καταβάλλονται περιοδικά, εφόσον το ποσό αυτών μηνιαίαως είναι μικρότερο των 1.000 ευρώ, στις περιπτώσεις δε που υπερβαίνει το ποσό αυτό, επιτρέπεται η κατάσχεση επί του ενός τετάρτου αυτών, πάντα όμως πρέπει να μένει το ποσό των 1.000 ευρώ”. Περαιτέρω, κατ’ αρ.30 παρ.4 του ΚΕΔΕ, ο προϊστάμενος της εκάστοτε ΔΟΥ έχει διακριτική ευχέρεια για την εφαρμογή του σχετικού μέτρου αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλά και για το ύψος της κατάσχεσης.

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr