Νομικές δυνατότητες σε περίπτωση προσβολής δικαιώματος που απορρέει από δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Το άρθρο 17 του ν. 1733/1987 ορίζει τις δυνατότητες που έχει ο κάτοχος του δικαιώματος ευρεσιτεχνίας στην περίπτωση που τρίτος προσβάλει τα δικαιώματα που απορρέουν από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Ειδικότερα ορίζεται:

«1. Σε κάθε περίπτωση προσβολής ή επαπειλούμενης προσβολής του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ο κάτοχος του μπορεί να αξιώσει την άρση της προσβολής και την παράλειψη της στο μέλλον. Η άρση της προσβολής μπορεί να περιλαμβάνει κατ` αίτηση του κατόχου ενδεικτικά: α) την απόσυρση από το εμπόριο των εμπορευμάτων που κρίθηκε ότι προσβάλλουν δικαίωμα του παρόντος νόμου και, εφόσον απαιτείται, των υλικών που κυρίως χρησίμευσαν στη δημιουργία ή την κατασκευή των εν λόγω εμπορευμάτων, β) την οριστική απομάκρυνση αυτών από το εμπόριο ή γ) την καταστροφή αυτών σύμφωνα με την παράγραφο 5. Κατά την εξέταση του αιτήματος του προηγούμενου εδαφίου λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη αναλογίας μεταξύ της σοβαρότητας της προσβολής και των μέτρων αποκατάστασης, καθώς και τα συμφέροντα τρίτων. Η εκτέλεση των μέτρων που προβλέπονται στο δεύτερο εδάφιο γίνεται με δαπάνες του παραβάτη, εκτός εάν συνηγορούν ειδικοί λόγοι για το αντίθετο. Τα δικαιώματα του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής έχουν οι δικαιούχοι και κατά ενδιάμεσου προσώπου, οι υπηρεσίες του οποίου χρησιμοποιούνται από τρίτον για την προσβολή δικαιωμάτων του παρόντος νόμου (άρθρα 10 και 11 της Οδηγίας 2004/48). Εφόσον το δικαστήριο καταδικάσει σε παράλειψη πράξης, απειλεί για κάθε παράβαση χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ υπέρ του δικαιούχου, ενώ κατά τα λοιπά ισχύει το άρθρο 947 Κ.Πολ.Δ. Για τη διαπίστωση της παράβασης της υποχρέωσης παράλειψης του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται η διαδικασία των άρθρων 686 επ. Κ.Πολ.Δ.

2. Σε περίπτωση υπαίτιας προσβολής του διπλώματος ευρεσιτεχνίας  ο  ζημιωθείς  κάτοχός  του  δικαιούται  να απαιτήσει την αποκατάσταση της  ζημίας ή την απόδοση της ωφελείας από  την  αθέμιτη  εκμετάλλευση  της  ευρεσιτεχνίας  ή  την πληρωμή του ποσού ανάλογου προς το τίμημα άδειας  εκμετάλλευσης.

[…]

4. Οι πιο πάνω απαιτήσεις παραγράφονται ύστερα από πέντε έτη αφότου ο κάτοχος του διπλώματος έλαβε γνώση είτε της προσβολής είτε της  ζημίας και του προς αποζημίωση υποχρέου και οπωσδήποτε ύστερα από  την  πάροδο είκοσι ετών από την προσβολή.
5. Σε  περίπτωση καταδίκης του εναγομένου, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την  καταστροφή  των  προϊόντων  που  κατασκευάστηκαν  κατά  παράβαση  των  διατάξεων του νόμου αυτού. Το δικαστήριο μπορεί επίσης αντί της καταστροφής να διατάξει την απόδοση των προϊόντων,  ή  μέρους  αυτών,  στον  ενάγοντα για ολική ή μερική αποζημίωσή του, εάν αυτός το  ζητήσει».

Κατά το προεκτεθέντα σε περίπτωση προσβολής, παρούσας ή απειλουμένης, του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, ο κάτοχός του δικαιούται να απαιτήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον. Η αξίωση αυτή του κατόχου διπλώματος ευρεσιτεχνίας για άρση της προσβολής και παράλειψή της στο μέλλον δεν αντιμετωπίζεται μόνο στα πλαίσια της τακτικής δίκης, αλλά, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμοι όροι, αποτελεί, αντικείμενο και προσωρινής δικαστικής προστασίας στο πλαίσιο του άρθ. 731 ΠολΔ. Μπορεί δηλαδή το δικαστήριο, ρυθμίζοντας προσωρινά την έννομη σχέση να διατάξει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, για την προστασία του κατόχου του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, την απόσυρση προσωρινά από την κυκλοφορία κάθε προϊόντος τρίτου στο οποίο ενσωματώνεται η δική του εφευρετική ιδέα και την προσωρινή απαγόρευση διάθεσης ή παραγωγής τέτοιων προϊόντων με την απειλή προσωπικής κράτησης και χρηματικής ποινής, (βλ. Τζίφρα, Ασφαλιστικά μέτρα, έκδ. 1980 σελ. 264, Μπέη, ΠολΔ παρ. 3, 35 σελ. 766-767, Π.Πρ. Αθ. 138/1993 Δ 25 382, ΕΕμπΔ 45287). Πέραν όμως της παραπάνω προστασίας μπορεί ο κάτοχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας να προστατευθεί και βάσει των συμπληρωματικώς εφαρμοζομένων διατάξεων των άρθρων 60 ΑΚ και 1, 13 του ν. 146/1914 “περί αθεμίτου ανταγωνισμού” (Πολ. Πρ. Θεσ 20725/96 Αρμ. 1997 σελ. 523).

Ελένη Κλουκινιώτη

info@efotopoulou.gr