Τελεί ψευδορκία μάρτυρα (224 παρ. 2 ΠΚ) ο ψευδομηνυτής που βεβαιώνει ενόρκως το εν γνώσει του αναληθές περιεχόμενο της μήνυσης;
Κατά την κατάθεση της μήνυσης, όπως άλλωστε και της έγκλησης, δεν απαιτείται η όρκιση του μηνυτή[1]. Τέτοια υποχρέωση δεν προβλέπεται από το άρθρο 42 ΚΠΔ, η δε αφομοίωση της πρακτικής της όρκισης του μηνυτή στην καθημερινή λειτουργία των εισαγγελικών γραφείων δεν αναιρεί το ασύμβατο αυτής με την ιδιότητα του μηνυτή και την έλλειψη χρησιμότητάς της.
Όπως υποστηρίζεται στη θεωρία[2], με δεδομένη την αναρμοδιότητα του εισαγγελέα ή των ανακριτικών υπαλλήλων να δέχονται τον όρκο των προσώπων που καταθέτουν μήνυση, δεν τελείται από τα τελευταία το αδίκημα της ψευδορκίας μάρτυρα κατ’ άρθρον 224 παρ. 2 ΠΚ, αν βεβαίωσαν ενόρκως το περιεχόμενο της μήνυσης τελώντας εν γνώσει της αναλήθειας των περιεχομένων σ’ αυτή πραγματικών περιστατικών.
Διαφορετική, ωστόσο, τυγχάνει η κρατούσα στη νομολογία θέση[3], σύμφωνα με την οποία ψευδορκία μάρτυρα τελεί και ο ψευδομηνυτής, ακόμη κι αν δηλώνει παράσταση πολιτικής αγωγής, όταν βεβαιώνει ενόρκως ως αληθινό το εν γνώσει του ψευδές περιεχόμενο της μήνυσης (ή έγκλησής του) ενώπιον του αρμόδιου οργάνου. Και ναι μεν δεν προβλέπεται από το νόμο η ένορκη βεβαίωση του μηνυτή για το αληθές του περιεχομένου της μήνυσης (ή της έγκλησης), αλλά αν γίνει τέτοια ένορκη βεβαίωση, θεμελιώνεται το έγκλημα της ψευδορκίας μάρτυρα (224 παρ. 2 ΠΚ). Κατά τη νομολογία, η περίπτωση αυτή δε διαφέρει από εκείνη της ψευδούς ένορκης κατάθεσης του μάρτυρα, ο οποίος κατά το άρθρο 218 παρ. 1 ΚΠΔ βεβαιώνει ότι θα πει όλη την αλήθεια, ενόψει και του ότι η κατ’ άρθρο 221 εδ. δ΄ ΚΠΔ απαγόρευση της όρκισης του πολιτικώς ενάγοντος είτε στην προδικασία είτε στην κύρια διαδικασία δεν τάσσεται με ποινή ακυρότητας και η ένορκη κατάθεση λαμβάνεται υπόψη προς σχηματισμό δικανικής πεποίθησης.
Μανωλιδάκη Εμμανουέλα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr
[1] Βλ. Λ. Μαργαρίτη, Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, Τόμος Πρώτος (Άρθρα 1-304), 2η έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2011, σελ. 157 (υπό άρθρο 42).
[2] Βλ. Λ. Μαργαρίτη, όπ.π. (υποσημ. 1), σελ. 157, Α. Κωστάρα, Συστηματική Ερμηνεία του Ποινικού Κώδικα, άρθρα 224-234, 1997, υπό άρθρο 224, Λ. Μαργαρίτη, Εγκλήματα περί την απονομή της δικαιοσύνης, 1986, σελ. 183, ΔιατΕισΕφΘεσσ 186/2003 Αρμ 2005, 422, ΠοινΔικ 2005, 173.
[3] Βλ. Α. Χαραλαμπάκη, Ποινικός Κώδικας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, Τόμος Πρώτος (Άρθρα 1-234), 2η έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2014, σελ. 1459 (υπό άρθρο 224) και ενδεικτικά ΑΠ 313/2011, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 850/2011, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 207/2010, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1154/2009, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1427/2008, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1089/2007, ΠοινΧρ 2008, 326, ΑΠ 339/2007, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 2152/2004, ΠοινΧρ 2005, 755, ΑΠ 1161/2003, ΠοινΧρ 2004, 309, ΑΠ 586/2002, ΠοινΧρ 2003, 48, ΑΠ 824/1996, ΠοινΧρ 1997, 1266, ΑΠ 1453/1996, ΠοινΧρ 1997, 838, ΑΠ 1625/1990, ΠοινΧρ 1991, 699, ΑΠ 217/1987, ΠοινΧρ 1987, 402, ΑΠ 130/1978, ΠοινΧρ 1978, 428. Βλ. όμως αντιθ. ΔιατΕισΕφΘεσσ 186/2003, όπ.π. (υποσημ. 2), ΣυμβΠλημΘεσσ 725/1990, Υπερ 1991, 237.