Σήμα ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών

Σύμφωνα με το άρθρο 184 του Ν.4072/2012: «1. Θεσπίζεται προαιρετικό σήμα διάκρισης της προέλευσης των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, το οποίο αποτελείται από λεκτικό και εικαστικό τμήμα. Το σήμα είναι ενιαίο για τις κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών και δεν μπορεί να παραπέμπει σε άλλα σήματα. Το ειδικότερο περιεχόμενο και η απεικόνιση αυτού, καθώς και η τυχόν διαγωνιστική διαδικασία για το σχηματισμό τέτοιου σήματος καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. 2. Το Σήμα καταχωρίζεται ως επίσημο σήμα του Ελληνικού Κράτους από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (Π.Ο.Δ), σύμφωνα με το άρθρο 6 τρις της Σύμβασης των Παρισίων. 3. Το Σήμα απονέμεται κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, σύμφωνα με τις διαδικασίες, του όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 189 και 190 και δηλώνουν ότι τα σημαινόμενα με αυτό προϊόντα και υπηρεσίες έχουν ελληνική προέλευση».

Σύμφωνα επίσης με το άρθρο 191 του Ν.4072/2012: «Απονομή του δικαιώματος χρήσης του Ελληνικού Σήματος 1. Το δικαίωμα χρήσης του Ελληνικού Σήματος παραχωρείται με την καταχώριση του δικαιούχου στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελληνικών Προϊόντων – Υπηρεσιών. Το δικαίωμα χρήσης του σήματος απονέμεται για συγκεκριμένα προϊόντα ή υπηρεσίες. 2. Η απονομή του Σήματος παρέχει στον δικαιούχο τη δυνατότητα: α) να επιθέτει το Σήμα αποκλειστικά και μόνο στα προϊόντα για τα οποία έχει απονεμηθεί και στη συσκευασία αυτών, β) να χαρακτηρίζει με το Σήμα τις υπηρεσίες για τις οποίες αυτό έχει απονεμηθεί, γ) να χρησιμοποιεί το Σήμα για την προβολή και την προώθηση των προαναφερόμενων προϊόντων και των υπηρεσιών. 3. Ο φορέας απονομής οφείλει κατόπιν αιτήματος του δικαιούχου χρήσης του Σήματος να χορηγεί βεβαίωση καταχώρισης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Ελληνικών Προϊόντων – Υπηρεσιών, η οποία πιστοποιεί το δικαίωμα χρήσης του Σήματος για συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία και αναφέρει τους όρους χρήσης σύμφωνα με τον Κανονισμό».

Τέλος σύμφωνα και με το άρθρο 192 του Ν.4072/2012: «Διαδικασία απονομής Ελληνικού Σήματος 1. Για την απονομή του δικαιώματος χρήσης του Σήματος ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση – υπεύθυνη δήλωση, έντυπα ή ηλεκτρονικά, και καταβάλλει τα οριζόμενα κατά περίπτωση τέλη στον φορέα που είναι αρμόδιος σύμφωνα με τους Κανονισμούς του άρθρου 187 για την απονομή του Σήματος. 2. Η αίτηση – υπεύθυνη δήλωση περιέχει κατ` ελάχιστον: α) Επί φυσικών προσώπων, το ονοματεπώνυμο, το επάγγελμα και τη διεύθυνση του αιτούντος. Επί νομικών προσώπων, τη μορφή, την επωνυμία και το διακριτικό τίτλο αυτών, την έδρα και τον νόμιμο εκπρόσωπο τους, β) Τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τις οποίες πρόκειται το Σήμα να διακρίνει. γ) Δήλωση ότι τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες πληρούν τις προδιαγραφές που τάσσονται με τον Κανονισμό που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 187. δ) Δήλωση ότι πέραν του Κανονισμού τα προϊόντα και οι υπηρεσίες πληρούν τις προδιαγραφές που τάσσονται από την Ελληνική, Ευρωπαϊκή και Διεθνή Νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά την παραγωγή, τυποποίηση και διανομή τους, την υγιεινή και την ασφάλεια αυτών κατά τη χρήση και ανάλωση τους. ε) Δήλωση ότι ο αιτών δεν έχει καταδικαστεί αμετάκλητα την τελευταία τριετία για παραβίαση της νομοθεσίας περί διανοητικής ιδιοκτησίας, της αγορανομικής νομοθεσίας και της ειδικότερης νομοθεσίας που αφορά στο προϊόν ή στην υπηρεσία για την οποία αιτείται την απονομή του Σήματος. Αν την απονομή του Σήματος αιτείται προσωπική εταιρεία, η δήλωση αυτή αφορά, πέραν από τον νόμιμο εκπρόσωπο ή τον διαχειριστή της, και τους εταίρους της. 3. Όπου από τον Κανονισμό του άρθρου 187 απαιτείται η διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων στο προϊόν, ο αιτών οφείλει μέσα σε προθεσμία που τάσσει ο αρμόδιος για την απονομή του Σήματος φορέας να προσκομίσει δείγμα του προϊόντος στα γραφεία του φορέα ή σε εγκεκριμένο για τη διενέργεια ελέγχων εργαστήριο. 4. Όπου από τον Κανονισμό του άρθρου 187 απαιτείται για την απονομή του Σήματος επιτόπιος έλεγχος στις εγκαταστάσεις παραγωγής του προϊόντος ή παροχής της υπηρεσίας, αυτός διενεργείται από υπαλλήλους του φορέα ή τρίτα πρόσωπα, στους οποίους έχει ειδικά ανατεθεί το έργο αυτό και οι οποίοι διαθέτουν τις κατάλληλες γνώσεις για τον έλεγχο των εγκαταστάσεων και την πιστοποίηση αυτών. Ο ως άνω επιτόπιος έλεγχος διενεργείται σε εργάσιμες ημέρες και ώρες, μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από την υποβολή της αίτησης απονομής του Σήματος.  5. Όπου από τον Κανονισμό του άρθρου 187 απαιτείται, για την απονομή χρήσης του Σήματος, η διενέργεια ελέγχου εισροών / εκροών, ο φορέας μπορεί να ζητά από τον αιτούντα τα σχετικά τιμολόγια, καθώς και τις σχετικές συμβάσεις προμήθειας. 6. Για τους εργαστηριακούς ελέγχους, τους ελέγχους οικονομικών στοιχείων εισροών / εκροών και τους ελέγχους στις εγκαταστάσεις παραγωγής ή παροχής της υπηρεσίας συντάσσεται έκθεση από τον διενεργούντα, όπως αυτός ορίζεται από τον οικείο Κανονισμό απονομής του σήματος, τον έλεγχο που υποβάλλεται αμελλητί στο φορέα απονομής, ο οποίος με βάση αυτή μπορεί είτε να απονείμει το Σήμα είτε να ανακαλέσει το δικαίωμα χρήσης του Σήματος είτε να απορρίψει αιτιολογημένα το αίτημα είτε να τάξει προθεσμία, μέσα στην οποία ο αιτών πρέπει να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του προκειμένου να επανεξεταστεί το αίτημα απονομής. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, μπορεί από τον Κανονισμό του άρθρου 187 να προβλέπεται η καταβολή πρόσθετου τέλους, εφόσον είναι αναγκαία η διενέργεια νέων ελέγχων για την πιστοποίηση της συμμόρφωσης του αιτούντος με τις υποδείξεις του φορέα απονομής. 7. Ο φορέας απονομής του Σήματος δικαιούται να ζητήσει οποιοδήποτε συμπληρωματικό στοιχείο από τον ενδιαφερόμενο προκειμένου να του απονείμει το Σήμα. 8. Το δικαίωμα χρήσης του Σήματος απονέμεται για αόριστη διάρκεια. Ο δικαιούχος οφείλει καθ` όλη την διάρκεια χρήσης του να συμμορφώνεται με τις προϋποθέσεις χορήγησης του, όπως κάθε φορά ισχύουν. Η τήρηση των προϋποθέσεων χρήσης του Σήματος διασφαλίζεται με έκτακτους ελέγχους που διενεργεί ο Φορέας απονομής του Σήματος. Ο δικαιούχος καταβάλλει κατ` έτος τέλος χρήσης, άλλως το δικαίωμα του αυτοδικαίως ανακαλείται. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ρυθμίζονται κάθε θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου και το ύψος του τέλους χρήσης ».

Το ελληνικό σήμα επομένως αποτελεί, με βάση τα όσα ήδη έχουν λεχθεί, επίσημο σήμα του Ελληνικού Κράτους, το οποίο πιστοποιεί την ελληνική προέλευση των προϊόντων. Απονέμεται με βάση τους Κανονισμούς που έχουν εκδοθεί ξεχωριστά για κάθε κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών. Συνεπώς για να επιθέσει κάποιος παραγωγός – επιχείρηση το Σήμα σε κάποιο προϊόν του θα πρέπει, εκτός από το αυτονόητο γεγονός το προϊόν του να έχει αποδεδειγμένα ελληνική προέλευση, να έχει εκδοθεί και ειδικός Κανονισμός που να προβλέπει τη διαδικασία και τους ελεγκτικούς φορείς απονομής του Σήματος. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλ. δεν έχει εκδοθεί κάποιος Κανονισμός, τότε δεν είναι δυνατή η χρήση του ελληνικού Σήματος.

Για την απονομή του δικαιώματος χρήσης του Σήματος ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση- υπεύθυνη δήλωση, έντυπα και ηλεκτρονικά και καταβάλλει τα οριζόμενα κατά περίπτωση τέλη στον φορέα που είναι αρμόδιος σύμφωνα με τους Κανονισμούς του άρθρου 187 του Ν.4072/2012. Το δικαίωμα χρήσης του Σήματος απονέμεται για αόριστη διάρκεια. Ο δικαιούχος οφείλει καθ’ όλη την διάρκεια χρήσης του να συμμορφώνεται με τις προϋποθέσεις χορήγησης του, όπως κάθε φορά ισχύουν. Η τήρηση των προϋποθέσεων χρήσης του Σήματος διασφαλίζεται με έκτακτους ελέγχους που διενεργεί ο Φορέας απονομής του Σήματος. Ο δικαιούχος καταβάλλει κατ’ έτος τέλος χρήσης, άλλως το δικαίωμα του αυτοδικαίως ανακαλείται. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ρυθμίζονται κάθε θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου και το ύψος του τέλους χρήσης.

Τέλος, προς το παρόν τουλάχιστον στην Ελλάδα έχουν εκδοθεί μόνο δυο Κανονισμοί που προβλέπουν την χρήση του ελληνικού Σήματος και αφορούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα καθώς και τα αλκοολούχα ποτά. Γι αυτό το λόγο δεν είναι δυνατή και η χρήση του σήματος σε προϊόντα διαφορετικής κατηγορίας καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη.

Κατερίνα Μπασιαρίδου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr