Μετατροπή ανώνυμης σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη εταιρεία (άρθρο 66α Κ.Ν. 2190/1920)

Σύμφωνα με το άρθρο 66α του Κ.Ν. 2190/1920, όπως τούτο προστέθηκε με το άρθρο 66 του Ν. 3604/2007 (ΦΕΚ Α 189/8.8.2007), «1. Η μετατροπή ανώνυμης εταιρείας σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη εταιρεία γίνεται με ομόφωνη απόφαση όλων των μετόχων. Στη σχετική απόφαση πρέπει να περιλαμβάνονται οι όροι του καταστατικού της ομόρρυθμης ή της ετερόρρυθμης εταιρείας. 2. Από τη συντέλεση των δημοσιεύσεων και των διατυπώσεων δημοσιότητας κατά το άρθρο 42 του Εμπορικού Νόμου και το άρθρο 7β του παρόντος νόμου για τη γενόμενη μετατροπή, η μετατρεπόμενη ανώνυμη εταιρεία συνεχίζεται με τη μορφή ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας. Πριν από την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιότητας του προηγούμενου εδαφίου, η μετατροπή δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα. Μετά την επέλευση της μετατροπής, οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται στο όνομα της νέας εταιρείας, χωρίς να επέρχεται διακοπή τους».

Η σχετική διαδικασία για τη μετατροπή ανώνυμης εταιρείας σε προσωπική, ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη, διέρχεται από τα ακόλουθα στάδια[1]: α) Λήψη απόφασης από τη γενική συνέλευση των μετόχων για τη μετατροπή της α.ε. σε ο.ε. ή ε.ε. με ομοφωνία και έγκριση των όρων του καταστατικού της (για τη σύγκληση αυτής απαιτείται πρόσκληση των μετόχων από το διοικητικό συμβούλιο, εκτός αν πρόκειται για την περίπτωση αυτόκλητης καθολικής γενικής συνέλευσης, η οποία συνέρχεται χωρίς πρόσκληση). β) Υποβολή της ανωτέρω απόφασης της γενικής συνέλευσης των μετόχων στην αρμόδια εποπτεύουσα διοικητική αρχή προς έγκριση (μολονότι το άρθρο 66α δεν κάνει σχετική μνεία, το άρθρο 4 παρ. 2β΄ Κ.Ν. 2190/1920 προβλέπει αδιακρίτως, σε κάθε περίπτωση μετατροπής ανώνυμης εταιρείας, τον έλεγχο της Διοίκησης). γ) Τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας του άρθρου 7β του Κ.Ν. 2190/1920, οι οποίες, μετά τις χωρήσασες – δυνάμει των διατάξεων του Ν. 3419/2005 και των άρθρων 232 του Ν. 4072/2012, 2 του Ν. 4250/2014 και 202 του Ν. 4281/2014 – νομοθετικές μεταβολές, έχουν απλουστευθεί, περιοριζόμενες πλέον σε καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ. και δημοσίευση στο διαδικτυακό τόπο αυτού. Υπενθυμίζεται ότι από 01/01/2013 καταργήθηκαν τα Μητρώα ΑΕ των Περιφερειών (πρώην Νομαρχιών) και τα Μητρώα και Βιβλία Εταιρειών των Πρωτοδικείων.

Προκειμένου να καταστεί δυνατή η σχετική μετατροπή, απαιτείται ομόφωνη απόφαση όλων των μετόχων (όπερ σημαίνει ότι στη συνερχόμενη γενική συνέλευση πρέπει να παρίστανται ή να εκπροσωπούνται όλοι οι μέτοχοι της εταιρείας και να ψηφίσουν άπαντες υπέρ της μετατροπής) και συνακόλουθη τροποποίηση του καταστατικού. Αντίθετη καταστατική διάταξη δεν είναι ισχυρή, αφού με το μετασχηματισμό και την ευθύνη έκτοτε όλων των εταίρων πλήττεται ο πυρήνας της εταιρικής συμμετοχής. Στην απόφαση της γ.σ. για τη μετατροπή θα περιλαμβάνονται, στο σύνολό τους, ρητά διατυπωμένοι οι όροι του καταστατικού της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας. Οιαδήποτε μεταβολή όρου του καταστατικού της μετατρεπόμενης ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, μετά την απόφαση της γ.σ. και πριν την ολοκλήρωση της μετατροπής, απαιτεί καινούργια απόφαση γ.σ., η οποία θα εγκρίνει ομόφωνα τη μεταβολή.

Σημειούται ότι δεν απαιτείται η εκτίμηση του ενεργητικού και παθητικού της μετατρεπόμενης α.ε., ούτε η σύνταξη ισολογισμού, αφού δεν επέρχεται κατάλυση της ανώνυμης εταιρείας, αλλά μεταβάλλεται απλώς ο νομικός τύπος της σε προσωπική εταιρεία. Προσέτι, δεν είναι απαραίτητο η απόφαση της γ.σ. να περιβληθεί τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου. Ωστόσο, όπως έχει υποστηριχθεί[2], εάν στα περιουσιακά στοιχεία της μετατρεπόμενης α.ε. υπάρχουν ακίνητα, η ανωτέρω απόφαση της γ.σ. θα πρέπει να περιβληθεί τον συμβολαιογραφικό τύπο, ενώ στο καταστατικό της εκ μετατροπής προερχόμενης ο.ε. ή ε.ε., το οποίο περιλαμβάνεται υποχρεωτικά στην απόφαση της γ.σ., θα πρέπει να γίνεται ειδική μνεία και περιγραφή των ακινήτων της μετατρεπόμενης α.ε..

Από τη συντέλεση των ανωτέρω διατυπώσεων δημοσιότητας για τη γενόμενη μετατροπή, η μετατρεπόμενη εταιρεία συνεχίζεται με τη μορφή της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας. Πριν την ολοκλήρωση αυτών των διατυπώσεων δημοσιότητας, η μετατροπή δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα.

Με τη μετατροπή η εταιρεία αλλάζει τύπο (μορφή ή ένδυμα) και όχι ταυτότητα (αρχή της διατήρησης της ταυτότητας της εταιρείας). Τούτο σημαίνει ότι η μετατροπή συνεπάγεται μεταβολή στον εταιρικό τύπο με συνέχιση της νομικής προσωπικότητας της εταιρείας, χωρίς να λαμβάνει χώρα λύση, εκκαθάριση και συνεπώς ειδική ή οιονεί καθολική διαδοχή της εταιρείας του προηγούμενου τύπου από την εταιρεία του νέου τύπου[3], και ούτε φυσικά μετακίνηση ή μεταβίβαση περιουσίας από τη μία εταιρεία στην άλλη. Η νέου τύπου εταιρεία δε, χωρίς καμία περαιτέρω τήρηση διατυπώσεων, καθίσταται φορέας των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που υπήρχαν κατά τη μετατροπή, ανεξαρτήτως της φύσης ή της γενεσιουργού αιτίας τους. Ειδικότερα[4], οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται χωρίς να επέρχεται διακοπή τους (άρθρο 66α παρ. 2 εδ. γ΄), τα δικαιώματα των δανειστών με τις εγγυήσεις τους διατηρούνται αναλλοίωτα, οι εργασιακές σχέσεις δε μεταβάλλονται (χωρίς να απαιτείται προς τούτο και συναίνεση του εργαζομένου), η αναγκαστική εκτέλεση που είχε αρχίσει στο πλαίσιο της προηγούμενης εταιρείας συνεχίζεται χωρίς καμία διατύπωση κατά της εταιρείας που προήλθε από τη μετατροπή, τα ένδικα μέσα κατά αποφάσεων ασκούνται από την εταιρεία με τη νέα της μορφή, η τυχόν διοικητική άδεια που είχε εισφερθεί στη μετατρεπόμενη εταιρεία ισχύει και για την εταιρεία υπό τη νέα της μορφή, οι μισθώσεις δε λύονται ούτε μπορεί να γίνει λόγος για υπεκμίσθωση ή παραχώρηση της χρήσης του μισθίου στην εκ μετατροπής εταιρεία, ενώ τα ακίνητα της μετατρεπόμενης εταιρείας και γενικά όλα τα υλικά και άυλα δικαιώματα, ακόμη και αν έχουν καταχωρηθεί στα δημόσια βιβλία στο όνομα της νέας εταιρείας, δε θεωρείται ότι αλλάζουν κύριο. Από και δια της μετατροπής παύει να υφίσταται η εταιρεία υπό την παλαιά της μορφή και ο διαχειριστής της δεν μπορεί να ενεργεί πράξεις διαχείρισης, ενώ τη διαχείριση του νομικού προσώπου με τη νέα του μορφή αναλαμβάνουν τα όργανα που προσιδιάζουν στο νέο εταιρικό τύπο. Τέλος, η επωνυμία της εταιρείας σχηματίζεται πλέον κατά τις διατάξεις που διέπουν την επωνυμία της εταιρείας με τη νέα της μορφή, με δυνατότητα διατήρησης της επωνυμίας της μετατραπείσας εταιρείας αλλά με υποχρεωτική προσθήκη του διακριτικού του νέου εταιρικού τύπου (ο.ε., ε.ε.)[5].

Εμμανουέλα Μανωλιδάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

[1] Βλ. Κ. Αλεπάκο σε Ε. Περάκη, Το δίκαιο της ανώνυμης εταιρίας, 2, Κατ’ άρθρο ερμηνεία του ΚΝ 2190/1920, Άρθρα 36-143, Νομική Βιβλιοθήκη, Γ΄ Έκδοση, 2010, σελ. 2193 επ. (υπό άρθρο 66α), καθώς και Β. Αντωνόπουλο, Δίκαιο Α.Ε. & Ε.Π.Ε., Juris Prudentia, Γ΄ Έκδοση, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2009, σελ. 88, Δ. Ηλιόκαυτο, Πρακτικός Οδηγός Ανωνύμων Εταιρειών, Τόμος Πρώτος, Εκδόσεις Ηλιοκαύτου Ε. & ΣΙΑ Ο.Ε., Αθήνα, Μάιος 2011, Έκδοση 13η, σελ. 273 επ..

[2] Βλ. Κ. Αλεπάκο σε Ε. Περάκη, όπ.π., σελ. 2195.

[3] Η νομολογία, ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις δέχεται ότι πρόκειται για καθολική διαδοχή. Βλ. ενδεικτικά ΕφΘεσσ 2207/2006, ΕπισκΕΔ 2006, σελ. 1156 με σημ. Παμπούκη, ΕφΠατρ 947/1999, ΕπισκΕΔ 2000, σελ. 516 με σημ. Παμπούκη, ΕφΑθ 2802/1978, ΕΕμπΔ 1979, σελ. 367.

[4] Βλ. Κ. Αλεπάκο σε Ε. Περάκη, όπ.π., σελ. 2166-2167, με εκτενείς περαιτέρω παραπομπές σε θεωρία και νομολογία.

[5] Υπενθυμίζεται ότι «η επωνυμία της ομόρρυθμης εταιρείας σχηματίζεται είτε από το όνομα ενός ή περισσότερων εταίρων είτε από το αντικείμενο της επιχείρησης είτε από άλλες ενδείξεις με την προσθήκη των λέξεων «ομόρρυθμη εταιρεία», ολογράφως ή με τη σύντμηση «Ο.Ε.»» (άρθρο 250 παρ. 1 Ν. 4072/2012), ενώ «η επωνυμία της ετερόρρυθμης εταιρείας σχηματίζεται είτε από το όνομα ενός ή περισσότερων ομόρρυθμων εταίρων είτε από το αντικείμενο της επιχείρησης είτε από άλλες ενδείξεις, με την προσθήκη των λέξεων «ετερόρρυθμη εταιρεία», ολογράφως ή με τη σύντμηση «Ε.Ε.»» (άρθρο 272 παρ. 1 Ν. 4072/2012).