Μη ύπαρξη δολιότητας δανειολήπτη με μόνη την ανάληψη δανειακής υποχρέωσης της οποίας η εξυπηρέτηση είναι επισφαλής
Σχετικά με την ένσταση περί δολίας περιελεύσεως του αιτούντος σε μόνιμη αδυναμία πληρωμών επειδή προέβη στη λήψη των δανείων και δη στη σταδιακή εκταμίευση αυτών, αν και ήδη είχαν μειωθεί τα εισοδήματά του, η υπ’ αριθ. 16/2014 ΕΙΡ ΡΟΔ απόφαση ορίζει τα κάτωθι:
Ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αόριστος διότι δεν νοείται δολιότητα του δανειολήπτη με μόνη την ανάληψη δανειακής υποχρέωσης της οποίας η εξυπηρέτηση είναι επισφαλής, αλλά απαιτείται και η από αυτόν πρόκληση άγνοιας της επισφάλειας στους πιστωτές και δη ο δανειολήπτης να εξαπάτησε τους υπαλλήλους της τράπεζας προσκομίζοντας πλαστά στοιχεία αποκρύπτοντας υποχρεώσεις που για οποιονδήποτε λόγο δεν έχουν καταχωρηθεί στις βάσεις δεδομένων που αξιοποιούν οι τράπεζες, για την οικονομική συμπεριφορά των υποψηφίων πελατών τους, πλην όμως η πιστώτρια δεν επικαλείται τέτοια περιστατικά από τα οποία να προκύπτει η εκ μέρους του αιτούντος δόλια πρόκληση άγνοιας στην πιστώτρια. Προσθέτως κατά την κρίση του παρόντος δικαστηρίου, ο δανειολήπτης δεν έχει καμία εξουσία διαμόρφωσης ή τροποποίησης όρων των δανειακών συμβάσεων που συνάπτονται με τις τράπεζες, διότι πρόκειται περί συμβάσεων προσχωρήσεως προς εκτέλεση των οποίων αυτές, αφού εκτιμούσαν ορισμένες παραμέτρους στο πρόσωπο του δανειολήπτη και βαθμολογούσαν την πιστοληπτική τoυ ικανότητα, χορηγούσαν το τραπεζικό προϊόν (ΜΠρΕδ 20/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΘηβ 3/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΓυθ 11/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΛαυρ 24/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 759/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ 59811/2013, ΝΟΜΟΣ). Εξάλλου, σημειώνεται ότι ο δανειολήπτης που αιτείται τη λήψη του δανείου δεν έχει την ευχέρεια να υποχρεώσει τον πιστωτή να αποδεχθεί την πρότασή του, ο οποίος, ενόψει και της αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων (361 ΑΚ), έχει τη δυνατότητα να απορρίψει την πρόταση για την κατάρτιση της σύμβασης (185 επ. ΑΚ), ιδιαίτερα δε όταν οι τράπεζες έχουν την δυνατότητα, εκτός από την έρευνα των οικονομικών δυνατοτήτων του αιτούμενου δανείου (μέσω εκκαθαριστικού σημειώματος ή βεβαίωσης αποδοχών), να διαπιστώσουν και τυχόν δανειακές υποχρεώσεις του σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα και την εν γένει οικονομική του συμπεριφορά (ύπαρξη ακάλυπτων επιταγών, κατασχέσεων κλπ), μέσω του συστήματος «Τειρεσίας» (σύστημα οικονομικής συμπεριφοράς και σύστημα συγκέντρωσης κινδύνων). Περαιτέρω η μετέχουσα πιστώτρια ανώνυμη τραπεζική εταιρία ισχυρίστηκε ότι η αίτηση ασκείται καταχρηστικά, καθώς ο αιτών στο προτεινόμενο σχέδιο διευθέτησης των οφειλών του δεν προέβη σε στάθμιση μεταξύ των συμφερόντων των πιστωτών του και της περιουσιακής του κατάστασης σύμφωνα με τους κανόνες της καλής πίστης, πλην όμως ο ισχυρισμός αυτός πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος, διότι ακόμη και αληθή υποτιθέμενα τα πραγματικά περιστατικά δεν συνιστούν καταχρηστική την άσκηση της υπό κρίση αίτησης κατά το άρθρο 281 ΑΚ, αλλά είναι απολύτως σύμφωνη με το γράμμα και το πνεύμα του Ν. 3869/2010, ο οποίος παρέχει τη δυνατότητα της ρύθμισης για το φυσικό πρόσωπο των χρεών του με απαλλαγή από αυτά, με παράλληλη ανάληψη υποχρεώσεων έναντι του πιστωτή η ρύθμιση δε αυτή βρίσκει νομιμοποίηση ευθέως στο ίδιο κράτος δικαίου που επιτάσσει να μην εγκαταλειφθεί ο πολίτης σε μία χωρίς διέξοδο και προοπτική κατάσταση, από την οποία, άλλωστε και οι πιστωτές δεν μπορούν να αντλήσουν κανένα κέρδος (16/2014 ΕΙΡ ΡΟΔ).
Λένα Πολύζου, δικηγόρος,
Email: info@efotopoulou.gr