Ένσταση συμψηφισμού οφειλέτη κατά εκδοχέα για ανταπαίτηση ληξιπρόθεσμη και μη κατά το χρόνο αναγγελίας της εκχώρησης

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 455 ΑΚ «Ο δανειστής μπορεί με σύμβαση να μεταβιβάσει σε άλλον την απαίτηση του χωρίς την συναίνεση του οφειλέτη (εκχώρηση)», ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 460 ΑΚ «Ο εκδοχέας δεν αποκτά δικαίωμα απέναντι στον οφειλέτη και στους τρίτους πριν ο ίδιος ή ο εκχωρητής αναγγείλει την εκχώρηση στον οφειλέτη». Οι υποχρεώσεις του οφειλέτη προς τον εκδοχέα, εξάλλου, είναι οι ίδιες που είχε προς τον εκχωρητή (ΑΚ 462). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 461 ΑΚ «Ο οφειλέτης ελευθερώνεται αν πριν από την αναγγελία καταβάλει στον εκχωρητή το χρέος ή συνομολογήσει με αυτόν σύμβαση άφεσης» και τέλος κατά τη διάταξη του άρθρου 463 § 1 ΑΚ «Ο οφειλέτης μπορεί να αντιτάξει κατά του εκδοχέα όλες τις ενστάσεις που είχε πριν από την αναγγελία» ενώ με την § 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται, ότι «Ανταπαίτηση, την οποία ο οφειλέτης είχε κατά του εκχωρητή στο χρόνο της αναγγελίας, μπορεί, αν και μη ληξιπρόθεσμη, να την αντιτάξει σε συμψηφισμό κατά του εκδοχέα, αν αυτή έγινε ληξιπρόθεσμη όχι βραδύτερα από την απαίτηση που εκχωρήθηκε». Στην περίπτωση εκχωρήσεως απαιτήσεως είναι δυνατόν μεταξύ άλλων, ο οφειλέτης να έχει αποκτήσει κατά του εκχωρητή ανταπαίτηση που να έγινε ληξιπρόθεσμη κατά το χρόνο της αναγγελίας. Την ανταπαίτηση αυτή ο οφειλέτης προτείνει παραδεκτούς σε συμψηφισμό απευθείας εναντίον του εκδοχέα (ΑΚ 448). Εάν δε, ο οφειλέτης έχει ανταπαίτηση εναντίον του εκχωρητή που δεν ήταν ληξιπρόθεσμη κατά το χρόνο της αναγγελίας, τότε εφαρμόζεται η ΑΚ 463 § 2, οπότε προϋποτίθεται: α) ότι η ανταπαίτηση του οφειλέτη εναντίον του εκχωρητή δεν ήταν ληξιπρόθεσμη κατά το χρόνο της αναγγελίας, β) η νομική βάση της ανταπαιτήσεως του οφειλέτη πρέπει να υπήρχε κατά το χρόνο της αναγγελίας και γ) η ανταπαίτηση του οφειλέτη πρέπει να έγινε ληξιπρόθεσμη όχι βραδύτερα από την απαίτηση που εκχωρήθηκε. Όταν συντρέχουν οι παραπάνω προϋποθέσεις, ο οφειλέτης μπορεί να προτείνει σε συμψηφισμό την εναντίον του εκχωρητή ανταπαίτηση του απευθείας κατά του εκδοχέα. Κατά τα λοιπά και στο συμψηφισμό της ΑΚ 463 § 2 ισχύουν οι γενικές διατάξεις της ΑΚ 440 επ. (βλ. Κρητικό στο Γεωργιάδη/Σταθόπουλου, Αστικό Κώδικα, Γενικό Ενοχικό, άρθ. 463, σημ. 28-31 σ. 615, 4475/2010 ΕΦ ΑΘ( 612575).

Λένα Πολύζου, δικηγόρος,

Email: info@efotopoulou.gr