Αθώωση νομίμου εκπροσώπου και διαχειριστή επιχείρησης κατηγορουμένου για τα αδικήματα της ανακριβούς απόδοσης και μη απόδοσης Φ.Π.Α. στην περίπτωση που αυτός έφερε τις ανωτέρω ιδιότητες τύποις μόνον και ουχί πραγματικώς

Προκειμένου να καταφαθεί η τέλεση τωναδικημάτων της ανακριβούς απόδοσης ή/και μη απόδοσης Φ.Π.Α. από τον νόμιμο εκπρόσωπο και διαχειριστή επιχείρησης(βλ. τις διατάξεις των άρθρων 18 παρ. 1 στοιχ. γ΄, 20 παρ. 1 και 6 και 21 παρ. 10 του Ν. 2523/1997, του άρθρου 16 παρ. 1 του Ν. 3888/2010, του άρθρου 3 παρ. 2δ΄ του Ν. 3943/2011, του άρθρου 71 παρ. 1 του Ν. 4174/2013 και του άρθρου 8 του Ν. 4337/2015), πρέπει ο προρρηθείς κατηγορούμενος, δρώντας υπό τις ανωτέρω ιδιότητές του, να υπέβαλε ανακριβή/-είς περιοδική/-ές δήλωση/-ώσεις Φ.Π.Α. ή/και να μην υπέβαλε περιοδική/-ές δήλωση/-ώσεις Φ.Π.Α. για ορισμένη-ες φορολογική/-ές περίοδο/-ιόδους, τελώντας εν γνώσει αυτών των πλημμελών πράξεων και παραλείψεων και επί τω τέλει αποφυγής της πληρωμής του σχετικού Φ.Π.Α.

Επομένως,στην περίπτωση κατά την οποία ο κατηγορούμενος για τα ανωτέρω αδικήματα νόμιμος εκπρόσωπος και διαχειριστής επιχείρησης δεν αποτελούσε παρά έναν τυπικώς συμμετέχοντα στην επιχείρηση «αχυράνθρωπο», που δεν διέθετε εξουσία πραγματικής διαχείρισης και εκπροσώπησης αυτής, δεν ηδύνατο να επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων για τις υποθέσεις της και, άρα, δεν έφερε πραγματικώς, αλλά μόνον τύποις, τις ιδιότητες του νομίμου εκπροσώπου και διαχειριστή της, δεδομένου ότι οι προλεχθείσες εξουσίες ανήκαν, στην πραγματικότητα, σε έτερο πρόσωπο που, ως defactoδιαχειριστής, ελάμβανε τις επιχειρηματικές αποφάσεις, ήλεγχε απόλυτα την πορεία της επιχείρησης, ήταν ο μόνος ενήμερος επί των υποθέσεών της και δεν λογοδοτούσε σε κανέναν, οι ειδικές υποστάσεις των ως άνω αδικημάτων δεν πληρούνται όσον αφορά στο πρόσωπο του εν λόγω κατηγορουμένου, ώστε κατ’ αποτέλεσμα ο τελευταίος πρέπει να κηρυχθεί αθώος των αποδιδόμενων σε αυτόν κατηγοριών.

Σχετικώς, ενδιαφέρον παρουσιάζουν, μεταξύ άλλων, οι κάτωθι αποφάσεις της νομολογίας:

1. Η ΑΠ 1022/2015(ΝΟΜΟΣ), που αφορά σε υπόθεση όπου το δικάσαν δικαστήριο απεδέχθη την ευθύνη του defactoασκήσαντος καθήκοντα Προέδρου συνεταιρισμού.
2. Η ΑΠ 533/2014(ΝΟΜΟΣ), που αφορά σε υπόθεση όπου υπήρξε ομόφωνη αθωωτική απόφαση για μη απόδοση Φ.Π.Α., λόγω αμφιβολιών περί του εάν ο κατηγορούμενος ασκούσε συγκεκριμένα καθήκοντα διοίκησης και (εάν) είχε ενεργό ανάμειξη στη διοίκηση της εταιρείας κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα.

• Η ΑΠ 851/2013(ΝΟΜΟΣ), που αφορά σε υπόθεση όπου το δικάσαν Εφετείο απεδέχθη την ευθύνη του εν τοις πράγμασι/ουσιαστικού διαχειριστή της επιχείρησης.

1. Η ΜονΕφΚακΑθ 3807/2018(αδημ.), κατά την οποία ο κατηγορούμενος κηρύχθηκε αθώος, διότι αποδείχθηκε ότι αυτός, «καίτοι εμφανιζόταν ως ομόρρυθμος εταίρος και διαχειριστής της οφειλέτιδας εταιρείας «… και ΣΙΑ ΕΕ», ουδέποτε έφερε πραγματικά την ιδιότητα αυτή, καθ’ όσον η συμμετοχή του στην ως άνω εταιρεία ήταν τυπική, ο ίδιος δε ουδέποτε απέκτησε εξουσία πραγματικής διαχείρισης και εκπροσώπησης της εταιρείας. Η πραγματική διαχείριση ασκείτο, από το χρόνο της συστάσεως της εταιρείας μέχρι και την τυπική αποχώρηση του κατηγορουμένου από αυτή, από τους … και …, οι οποίοι ελάμβαναν όλες τις επιχειρηματικές αποφάσεις, διαχειρίζονταν όλες τις υποθέσεις της εταιρείας, εισέπρατταν τις προς αυτή οφειλές και διενεργούσαν τις πληρωμές, χωρίς ουδεμία εμπλοκή του κατηγορουμένου, ο οποίος δεν γνώριζε καν τις λογιστικές υποχρεώσεις της εταιρείας και την προκειμένη οφειλή προς το Ελληνικό Δημόσιο. Το γεγονός της παντελούς έλλειψης ανάμειξης του κατηγορουμένου στις εταιρικές υποθέσεις αναγνώρισαν πολλάκις οι πραγματικοί διαχειριστές της σε διάφορα έγγραφα(βλ. τα αναγνωσθέντα ιδιωτικά συμφωνητικά και μνημόνιο οικονομικών υποχρεώσεων, που αναγνώσθηκαν), αναλαμβάνοντας ρητά και την ευθύνη τακτοποίησης των οφειλών της εταιρείας. Ο κατηγορούμενος, το πρώτον κατά το χρόνο της τυπικής αποχώρησής του από την εταιρεία το Δεκέμβριο του 2011, πληροφορήθηκε για την επίδικη οφειλή του ΦΠΑ, την οποία οι πραγματικοί διαχειριστές ανέλαβαν να τακτοποιήσουν και ρύθμισαν την καταβολή της σε δόσεις. Με βάση τα παραπάνω αποδειχθέντα, ο κατηγορούμενος δεν τέλεσε την πράξη για την οποία κατηγορείται και θα πρέπει να κηρυχθεί αθώος αυτής, να διαβιβαστεί δε η δικογραφία στον αρμόδιο Εισαγγελέα, προκειμένου να διερευνηθούν οι ευθύνες των ως άνω πραγματικών διαχειριστών της εταιρείας, … και …».

Ανδρέας Ματσακάς

Δικηγόρος παρ’ Εφέταις

LL.M. Ποινικών Επιστημών

AdvancedLL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

E-mail: info@efotopoulou.gr