Αναβολή συζήτησης εως ότου περατωθεί άλλη δίκη κατ’ άρθρο 249 ΚΠολΔ
Στη διάταξη του άρθρου 249 ΚΠολΔ προβλέπεται ότι: «Αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται ολικά ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την Αναβολή της Συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν θα μπορεί να προσβληθεί. Αν η διοικητική αρχή δεν έχει ακόμη ασχοληθεί με την υπόθεση, το δικαστήριο ορίζει προθεσμία, μέσα στην οποία ο διάδικος οφείλει να προκαλέσει με αίτηση την ενέργεια της αρχής.».
Η κατά την προκειμένη διάταξη αναβολή της συζήτησης επιδιώκει δύο παράλληλους σκοπούς: την εναρμόνιση των δικαστικών κρίσεων, ώστε να προληφθεί η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων και την εξυπηρέτηση της αυτονομίας της δίκης. Η εφαρμογή της προκείμενης διάταξης, εφαρμόζεται και στις ειδικές διαδικασίες (ΑΠ 467/2014, AΠ 896/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Η ευχέρεια του Δικαστηρίου υπάρχει και όταν η διάγνωση της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εξαρτάται ολικά ή μερικά από την επίλυση κάποιου ζητήματος, το οποίο αποτελεί αντικείμενο άλλης δίκης ενώπιον του αυτού ή άλλου Δικαστηρίου ανεξαρτήτως βαθμού, μεταξύ των ιδίων ή διαφορετικών προσώπων και εμφανίζεται ως προδικαστικό ζήτημα αυτής, δηλαδή, συναρτάται με κάποια έννομη σχέση, η οποία συνιστά προϋπόθεση για τη γέννηση ή την εξακολούθηση της ισχύος του επίδικου δικαιώματος και προβλέπεται ακόμα ότι αυτή η αυτοτελής στη δεύτερη δίκη διάγνωση του προδικαστικού ζητήματος θα γίνει ταχύτερα και ασφαλέστερα και έτσι θα συντελέσει στη διευκόλυνση ή επιτάχυνση της πορείας της δίκης που θα πρέπει να αναβληθεί (X. Απαλαγάκη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, 3η έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2013, σελ. 570 επ. (υπό άρθρο 249), Κεραμέα, Κονδύλη, Νίκα, Ερμηνεία ΚΠολΔ, I, 1-590, Εκδόσεις Σάκκουλα/Αθήνα-Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα/Αθήνα-Κομοτηνή, Δίκαιο & Οικονομία/ Π. Ν. Σάκκουλας, σελ. 522 επ. (υπό άρθρο 249), Β. Α. Βαθρακοκοίλη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνευτική – Νομολογιακή Ανάλυση (κατ’ άρθρο), Τόμος Β`, Άρθρα 221-477, Αθήνα 1994, σελ. 150 επ. (υπό άρθρο 249).
Η αναστολή χωρεί μετά από αίτηση κάποιου από τους διαδίκους ή αυτεπαγγέλτως. Η διάταξη εφαρμόζεται στον πρώτο και στο δεύτερο βαθμό, αλλά και ενώπιον του Αρείου Πάγου (ΑΠ 467/2014). Η απόφαση -που αναστέλλει τη δίκη είναι μη οριστική και δεν προσβάλλεται με ένδικα μέσα και μπορεί να ανακληθεί από το δικαστήριο που την εξέδωσε μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης. Μετά την έκδοσή της, η εκκρεμοδικία διατηρείται και η επαναλαμβανόμενη μετά την αναστολή συζήτηση θεωρείται συνέχεια της αρχικής. Η ίδια η απόφαση που διατάσσει την αναστολή, αποτελεί γεγονός ανωτέρας βίας που αναστέλλει την παραγραφή εν επιδικία (255 ΑΚ).
Προϋποθέσεις εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 249 ΚΠολΔ είναι οι ακόλουθες: α) εξάρτηση της διαγνώσεως στη μία δίκη από άλλες έννομες συνέπειες, δηλαδή σχέση προδικαστικότητας, β) η αναστολή θα πρέπει να ενδείκνυται λόγω των δυσχερειών του νομικού ζητήματος και να μην παρελκύει τη δίκη, γ) η άλλη δίκη να είναι εκκρεμής (να έχει τουλάχιστον κατατεθεί το δικόγραφο της αγωγής ή να έχει ασκηθεί το ένδικο μέσο), ενώπιον του ίδιου ή άλλου δικαστηρίου (πολιτικού ή διοικητικού ή και διοικητικής αρχής) ανεξαρτήτως βαθμού, μεταξύ των ίδιων ή διαφόρων προσώπων. Εδώ περιλαμβάνονται και το ΔΕΕ αλλά και το ΕΔΔΑ [29/2025 ΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΜΟΝ), 86/2025 ΠΠΡ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΟΥΣΙΑ), δημοσιευμένες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].
Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος