Παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής χωρίς την συναίνεση του εναγομένου μετά την έκδοση παραπεμπτικής απόφασης από το Δικαστήριο και πριν την έναρξη της συζήτησης στο αρμόδιο Δικαστήριο
Άρθρο 294 ΚΠολΔ: «Ο ενάγων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αγωγής χωρίς συναίνεση του εναγομένου πριν αυτός προχωρήσει στη συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης και στην περίπτωση των άρθρων 237 και 238 πριν από την κατάθεση προτάσεων από τον εναγόμενο. Η παραίτηση που γίνεται αργότερα είναι απαράδεκτη, εφόσον ο εναγόμενος προβάλλει αντίρρηση και πιθανολογεί ότι έχει έννομο συμφέρον η δίκη να περατωθεί με έκδοση οριστικής απόφασης.»
Τόσο η παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής, όσο και η παραίτηση από το δικαίωμα της αγωγής προϋποθέτουν ότι η δίκη, της οποίας την κατάργηση επιφέρουν, είναι εκκρεμής και δεν έχει περατωθεί με έκδοση οριστικής απόφασης (Νίκας ΠολΔικ ΙΙ σ. 598, ΑΠ 126/07 ΝοΒ 2007.1587). Σύμφωνα με το άρθρο 46 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας: «Αν το δικαστήριο δεν είναι καθ’ ύλην ή κατά τόπον αρμόδιο, αποφαίνεται γι` αυτό αυτεπαγγέλτως και προσδιορίζει το αρμόδιο δικαστήριο, στο οποίο παραπέμπει την υπόθεση. Η παραπεμπτική απόφαση, όταν τελεσιδικήσει, είναι υποχρεωτική, τόσο για την αναρμοδιότητα του δικαστηρίου, που παρέπεμψε, όσο και για την αρμοδιότητα του δικαστηρίου στο οποίο γίνεται η παραπομπή. Οι συνέπειες που έχει η άσκηση της αγωγής διατηρούνται» , μεταξύ δε αυτών η εκκρεμοδικία. Όπως αναφέρουν πληθώρα νομικών συγγραμμάτων «Με την έκδοση της απόφασης για την παραπομπή στο αρμόδιο δικαστήριο, αν και είναι οριστική, διατηρείται η εκκρεμοδικία, αφού ρητώς γίνεται αναφορά στη διάταξη για τη διατήρηση των συνεπειών άσκησης της αγωγής.» (ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΝΤ. ΒΑΘΡΑΚΟΚΟΙΛΗΣ, ΕΦΕΤΗΣ, ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ – ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (κατ΄άρθρο), Τόμος Α΄, Άρθρο 46 ΚΠολΔ, σελ. 306, παρ. 17).
Δυνάμει του άρθρου 294 ΚΠολΔ, πρώτη περίοδος: «Ο ενάγων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αγωγής χωρίς συναίνεση του εναγομένου πριν αυτός προχωρήσει στη συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης και στην περίπτωση των άρθρων 237 και 238 πριν από την κατάθεση προτάσεων από τον εναγόμενο.[…]» Σύμφωνα με σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα του Εφέτη, κ. Βαθρακοκοίλη: «Ως πρώτη συζήτηση, μετά την παραπομπή της υπόθεσης στο αρμόδιο δικαστήριο, θεωρείται εκείνη η οποία λαμβάνει χώρα ενώπιον του τελευταίου (αρμοδίου)» (ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΝΤ. ΒΑΘΡΑΚΟΚΟΙΛΗΣ, ΕΦΕΤΗΣ, ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ – ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (κατ΄άρθρο), Τόμος Α΄, Άρθρο 46 ΚΠολΔ, σελ. 312, παρ. 45).
Η παραίτηση λοιπόν από το δικόγραφο της αγωγής απαιτεί εκκρεμή δίκη. Εάν δε λάβει χώρα προ της πρώτης συζητήσεως της αγωγής, καταργεί την δίκη δίχως την συναίνεση του εναγομένου. Εν προκειμένω, η παραίτηση που λαμβάνει χώρα μετά την έκδοση παραπεμπτικής απόφασης είναι παραδεκτή καθώς η τελευταία διατηρεί την εκκρεμοδικία παρότι είναι απόφαση οριστική. Εάν δε η παραίτηση, λάβει χώρα μετά την έκδοση παραπεμπτικής απόφασης αλλά προ της πρώτης συζητήσεως στο αρμόδιο Δικαστήριο, επιφέρει κατάργηση της δίκης μονομερώς, δίχως την συναίνεση του εναγομένου, καθώς ως πρώτη συζήτηση μετά από παραπεμπτική απόφαση θεωρείται αυτή που διεξάγεται ενώπιον του αρμοδίου Δικαστηρίου.
Παρατίθενται αποσπάσματα σχετικών αποφάσεων:
- Απόφαση 4482/1998 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης
«Τέλος, ως πρώτη συζήτηση της αγωγής εν προκειμένω είναι εκείνη που διεξάγεται στο αρμόδιο δικαστήριο κατ` απόκλιση από τη γραμματική διατύπωση του άρθρου 281 ΚΠολΔ, γιατί κατά το διάστημα που η αγωγή είναι απαράδεκτη για έλλειψη διαδικαστικής προϋποθέσεως, όπως είναι η έλλειψη αρμοδιότητας του δικαστηρίου, ο εναγόμενος δεν υπέχει το δικονομικό βάρος απαντήσεως στην αγωγή (βλ. ΕφΔωδ 9/71 Αρμ 25.354, ΕφΑθ 558/69 Δνη 10.228, ΕφΑθ 822/66 ΝοΒ 14.1050).
Εν προκειμένω, μετά την παραπομπή της ενδίκου αγωγής προς εκδίκαση ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου και την εισαγωγή αυτής προς συζήτηση με την προαναφερόμενη κλήση, ο πληρεξούσιος δικηγόρος των εναγόντων, διά δηλώσεως του καταχωρουμένης στα ταυτάριθμα με την απόφαση αυτή πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως του δικαστηρίου τούτου παραιτήθηκε του δικογράφου της αγωγής αυτής ως προς τον 2ο εναγόμενο. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται παραπάνω, θεωρείται καταργηθείσα η μεταξύ αυτού και των εναγόντων ανοιγείσα δίκη, αφού δύνανται οι ενάγοντες να παραιτηθούν του δικογράφου της ως άνω διεκδικητικής της κυριότητας αγωγής (όσον δεν υφίσταται μάλιστα αναγκαστική ομοδικία των εναγομένων) και άνευ συναινέσεως του εναγομένου, δεδομένου ότι δεν εισήλθε το δικαστήριο στην προφορική επί της ουσίας συζήτηση της υποθέσεως, διότι, μετά την παραπομπή της αγωγής προς εκδίκαση ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου, πρόκειται για πρώτη συζήτηση αυτής και δεν απαιτείται συναίνεση του εναγομένου.»
- Απόφαση 41/2000 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας
«Με την έκδοση της απόφασης για την παραπομπή στο αρμόδιο δικαστήριο, αν και είναι οριστική, διατηρείται η εκκρεμοδικία και η υπόθεση καθίσταται πλέον εκκρεμής στο δικαστήριο που παραπέμπεται, χωρίς να επέρχεται διάγνωση για το αν επήλθαν ή όχι οι έννομες συνέπειες που επικαλούνται ή αποκρούουν οι διάδικοι, όπως συμβαίνει με τις υπόλοιπες οριστικές αποφάσεις, με τις οποίες δίνεται απάντηση στο εκκρεμές αίτημα παροχής δικαστικής προστασίας, είτε με την παραδοχή του ως βασίμου, είτε με την απόρριψή του ως απαραδέκτου ή αβασίμου (ΕφΘεσ 575/1990 ΕλλΔνη 31.1331, Β. Βαθρακοκοίλη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, τόμος Α`, σελ. 303 επ.). Εξάλλου, δεν μπορεί να θεωρηθεί συζήτηση για την ουσία της υπόθεσης εκείνη η οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη για τυπικούς λόγους ή εκείνη για την οποία εκδόθηκε απόφαση η οποία αναβάλλει ή αναστέλλει την πρόοδο της δίκης (Β. Βαθρακοκοίλη, ό.π., τόμος Β`, σελ. 338).
Οι ενάγοντες άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Δράμας την κρινομένη από 21.5.1990 αγωγή παροχής διόδου κατά των εναγομένων, […] των οποίων εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 90/1991 απόφαση του Ειρηνοδικείου Δράμας, που κήρυξε εαυτό αναρμόδιο καθ’ ύλην και παρέπεμψε την αγωγή και την προσεπίκληση να δικασθούν στο αρμόδιο καθ` ύλην και κατά τόπον Μονομελές πρωτοδικείο Δράμας.
Στη συνέχεια, οι ίδιοι ενάγοντες άσκησαν κατά των ίδιων εναγομένων την από 17.1.1994 (υπ’ αριθ. καταθ. 33/10.2.1994) νέα αγωγή, την οποία εισήγαγαν και πάλι στο Ειρηνοδικείο Δράμας, […] Το Ειρηνοδικείο Δράμας, με την υπ’ αριθ. 5/1996 απόφασή του, ανέστειλε την εκδίκαση της υπόθεσης μέχρι της νομίμου περατώσεώς της στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας, δεχόμενο ότι υπήρχε εκκρεμοδικία. Με τη νέα αυτή από 17.1.1994 αγωγή τους, που κοινοποιήθηκε στους εναγομένους, οι ενάγοντες παραιτήθηκαν ρητά από την πρώτη από 21.5.1990 αγωγή τους […].
Συνεπώς, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, η παρούσα δίκη πρέπει να θεωρηθεί καταργημένη, δεδομένου ότι νομίμως χώρησε η παραίτηση από το δικόγραφο της αγωγής, γενομένης δεκτής της σχετικής ενστάσεως των εναγομένων, τα δε δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφισθούν μεταξύ των διαδίκων, λόγω της εύλογης αμφιβολίας των εναγόντων για την έκβαση της δίκης (άρθρο 179 ΚΠολΔ). […]».
Έλενα Ψαρρού
Δικηγόρος
info@efotopoulou.gr