Τρόποι απόκτησης της ιδιότητας του «διαδίκου» στην εκούσια δικαιοδοσία

Τα πρόσωπα, τα οποία μετέχουν στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, ονομάζονται μεν «διάδικοι», όμως, στην ουσία πρόκειται περί «ενδιαφερομένων» προσώπων, θετικώς ή αρνητικώς, ως προς τη ρύθμιση που θα αποφασισθεί και αποτελεί το αντικείμενο της αίτησης. Εδώ, ως διάδικοι, νοούνται τα «μετέχοντα πρόσωπα», στα οποία περιλαμβάνονται όλα τα πρόσωπα που ενδιαφέρονται για την υπό έκδοση απόφαση, εφόσον όμως αποτελούν υποκείμενα της διεξαγόμενης διαδικασίας («τυπικώς μετέχοντες»).

Έτσι, γίνεται δεκτό ότι την ιδιότητα του «διαδίκου» την αποκτούν τα ενδιαφερόμενα αυτά πρόσωπα, εφόσον:

1) υποβάλουν αίτηση, κατ’ άρθρον 747 ΚΠολΔ, για την εκδίκαση ορισμένης υπόθεσης της εκούσιας δικαιοδοσίας,

2) διαταχθεί η κλήτευση τους από το Δικαστήριο, είτε κατά τον προσδιορισμό της δικασίμου (άρθρο 748 παρ. 3 ΚΠολΔ), είτε μεταγενέστερα,

3) προσεπικαλούνται από το διάδικο ή αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο (άρθρο 753 ΚΠολΔ), ακόμη και αν δεν παρέμβουν στη δίκη,

4) ασκούν κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση (άρθρο 752 ΚΠολΔ),

5) ασκούν τριτανακοπή (άρθρο 773 ΚΠολΔ),

6) ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών (άρθρο 750 ΚΠολΔ), ανεξαρτήτως αν κλητεύθηκε ή όχι στη δίκη (ΑΠ 41/2003 ΝοΒ 2003,1619, ΑΠ 1305/1994 ΕλλΔνη 1996,638, ΕφΑΘ 8164/2004 ΔΕΕ 2005,304, ΕφΔωδ 61/2006 δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, ΕφΔωδ 146/2005 δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, ΕφΔωδ 120/2004 δημοσίευση ΝΟΜΟΣ).

Αντίθετα, δεν είναι διάδικοι, αλλά «τρίτοι», εκείνοι κατά των οποίων απευθύνθηκε (και επιδόθηκε) η αίτηση, χωρίς τούτο να επιβάλλεται από το νόμο ή να διαταχθεί από το Δικαστήριο, ακόμη και αν παραστούν στη συζήτηση (ΑΠ 1305/1994 ό.π., ΕφΔωδ 120/2004 ό.π., ΕφΑΘ 2295/1998 ΕλλΔνη 1998,617).

Παρατηρείται επίσης στην υπ’ αρ. 11802/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ότι «ούτε, άλλωστε, ο από το δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου ορισμός, κατά την κατάθεση της αίτησης, απλώς της προθεσμίας για την τυχόν κοινοποίηση της στον καθ’ ού για να ασκήσει παρέμβαση ή να προστατεύσει κατ` άλλο, ενδεχομένως, τρόπο τα πιθανά συμφέροντα του, συνιστά ή μπορεί να αναπληρώσει την προβλεπόμενη από το άρθρο 748 παρ. 3 ΚΠολΔ, κλήτευση, με διαταγή του αρμόδιου δικαστή, εκείνου που έχει έννομο συμφέρον από τη δίκη, ώστε να προσδίδεται στον καθ’ ού η αίτηση ιδιότητα διαδίκου (ΑΠ 1305/1994 ό,π., ΕφΑΘ 2295/1998 ό.π.)». Τα πρόσωπα αυτά, ως τρίτοι, δεν δικαιούνται ν` ασκήσουν ένδικα μέσα κατά της απόφασης, αν όμως δικαιολογούν έννομο συμφέρον, κατά μεν την εξέλιξη της διαδικασίας δικαιούνται να παρέμβουν (οπότε καθίστανται διάδικοι), μετά δε την έκδοση της απόφασης δικαιούνται να ασκήσουν τριτανακοπή (ΑΠ 1305/1994 ό.π., βλ. Βαθρακοκοίλη, ΚΠολΔ άρθρο 791, σελ. 535).

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr