Διατροφή συζύγου πριν και μετά το διαζύγιο

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1389, 1390 και 1391 1392, 1494, 1498 ΑΚ συνάγεται ότι η αξίωση διατροφής του διακόψαντος την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία συζύγου παύει αφότου λυθεί ο γάμος και δη καταστεί αμετάκλητη, κατ` άρθ. 602 ΚΠολΔ (όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το Ν. 4335/2015), η περί διαζυγίου δικαστική απόφαση, η δε μετά το διαζύγιο αξίωση περί διατροφής αυτού, σύμφωνα με το άρθρο 1442 ΑΚ, συνιστά νέα διαφορετική αξίωση, η άσκηση της οποίας απαιτεί άλλη αγωγή, διότι οι προϋποθέσεις, με τις οποίες αυτή παρέρχεται (αποσυνδεόμενη από το θέμα της υπαιτιότητας και γεννώμενη πλέον μόνον όταν δικαιολογείται από κοινωνικούς λόγους, ώστε ο πρώην σύζυγος να μη μένει αβοήθητος, εφόσον αδυνατεί για σοβαρούς λόγους να καλύψει τις ανάγκες της διατροφής του) είναι σαφώς διαφορετικές από εκείνες, βάσει των οποίων παρέχεται διατροφή στο σύζυγο, σε περίπτωση που αυτός διακόπτει την έγγαμη συμβίωση από εύλογη αιτία (256/2019 ΕΦ ΔΩΔ (ΜΟΝ), ΑΠ 1473/1990, ΕλλΔ/νη 33.129, ΕφΘεσ 735/2009, ΕφΑΔ 2012/501).

Πρόσθετη βασική προϋπόθεση για τη γέννηση του δικαιώματος διατροφής διαζευγμένου συζύγου είναι, η ευπορία του υπόχρεου κατά το άρθρο 1487 ΑΚ, ώστε να μην διακινδυνεύει η δική του διατροφή, για να αντιμετωπισθεί η απορία του δικαιούχου κατά το άρθρο 1443 εδ. α` ΑΚ. Ως απορία του δικαιούχου θεωρείται η αδυναμία του πρώην συζύγου να εξασφαλίσει τη διατροφή του από τα εισοδήματα και την περιουσία του, ενώ ευπορία του υποχρέου δεν σημαίνει οπωσδήποτε και κάποιο ιδιαίτερο πλούτο. Γίνεται ακόμη δεκτό, ότι λαμβάνοντας υπ’ όψη τις συνθήκες ηλικίας, υγείας, ικανότητος ή δυνατότητος προς εργασία, εισοδημάτων, περιουσίας και γενικώς ζωής του πρώην συζύγου, συγκριτικώς πάντοτε προς την ευπορία του υπόχρεου, μπορεί να γεννηθεί δικαίωμα διατροφής και στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος, στο πρόσωπό του οποίου συντρέχουν οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις, έχει περιουσία, το προϊόν όμως ρευστοποιήσεως αυτής, μαζί με τα τυχόν υπάρχοντα περιορισμένα εισοδήματά του, δεν επαρκούν υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, για συνολική κάλυψη των βιοτικών αναγκών. Στο ίδιο πλαίσιο, με βάση τη διέπουσα το θεσμό, αρχή της επιείκειας, δεν δύναται να αξιωθεί η εκποίηση μικρής εκτάσεως απρόσοδων περιουσιακών στοιχείων, όταν η διατήρησή τους επιβάλλεται από λόγους πρόνοιας, προς εξασφάλιση του δικαιούχου στο μέλλον για την αντιμετώπιση έκτακτης οικονομικής ανάγκης (1302/2020 ΕΦ ΘΕΣΣΑΛ (ΜΟΝ), ΕφΠειρ 565 /2014 ΝΟΜΟΣ).

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr