Υπολογισμός δικαστικού ενσήμου επί αγωγή διανομής

Κατά τις διατάζεις του άρθρου 2 παρ. 1 και 3 του Ν ΓΠΟΗ/1912 “περί δικαστικού ενσήμου” όπως ο νόμος αυτός συμπληρώθηκε με το άρθρο 7 του ΝΔ 1544/1942 και με το άρθρο 11 του ΝΔ 4189/1961, οσάκις η αξία του αντικειμένου της αγωγής είναι ανώτερη των 15.000 δραχμών επιβάλλεται τέλος, καταβαλλόμενο κατά τον τρόπο που ορίζει το άρθρο 5 του ιδίου νόμου. Σε αγωγή διανομής ακινήτου το τέλος δικαστικού ενσήμου που πρέπει να καταβληθεί υπολογίζεται και υπό την ισχύ του ΚΠολΔ με βάση το εικοσαπλάσιο της ετήσιας προσόδου του μεριδίου που ανήκει στον ενάγοντα
(παρ. 3). Αυτό το τελευταίο, όμως, δεν εφαρμόζεται σε κάθε αγωγή διανομής, αλλά μόνο σε κείνες τις περιπτώσεις όπου από το διανεμητέο ακίνητο προκύπτει ετήσια πρόσοδος, με την έννοια της πραγματικής απολαβής εισοδημάτων από το ακίνητο. Διαφορετικά, αν το διανεμητέο ακίνητο, είναι απρόσοδο για τους κοινωνούς, γίνεται δεκτό ότι το δικαστικό ένσημο υπολογίζεται με βάση την αξία του μεριδίου που ανήκει στον ενάγοντα κοινωνό, ήτοι κατά τους ορισμούς της παρ. 2 και όχι της παρ. 3 του ως άνω άρθρου 2 του ν. ΓΠΟΗ/1912 (Κ. Παπαδοπούλου Αγωγές εμπραγμάτου δικαίου. τομ. Α`, σελ. 452, ΕΑ 6743/2003 ΕΔΠολ 2005, 98, ΕΑ 9525/2001 ΕλλΔνη 2003. 215, ΕΑ 10/2000 ΕλλΔνη 42, 784). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 8 του αυτού ως άνω Nόμου: “Εάν μη επικολληθή ή προσαρτηθή κατά τας ανωτέρω διατάξεις το δικαστικόν ένσημον, είναι απαράδεκτα παρά παντός δικαστηρίου ή δημοσίας αρχής τα υποκείμενα εις τέλη των άρθρων 1 , 2 κα 5 έγγραφα…”. Η τελευταία αυτή διάταξη είχε ερμηνευθεί αυθεντικά με τα άρθρα 7 ν.δ. 1544/1942 και 11 ν.δ/τος 4189/1961, τα οποία όριζαν ότι ο ενάγων, αν παραλείπει την καταβολή του οφειλόμενου δικαστικού ενσήμου, λογίζεται ερήμην δικαζόμενος, εφαρμοζόμενου προς τούτο των άρθρων 208 και 591 της τότε ισχύουσας ΠολΔικ/1835. Από το όλο περιεχόμενο και το σκοπό του ως άνω νόμου ΓΠΟΗ/1912, προκύπτει ότι η κύρωση που θέλησε να επιβάλει στον ενάγοντα, ο οποίος παραλείπει να καταβάλει το οφειλόμενο τέλος δικαστικού ενσήμου, είναι η απόρριψη της αγωγής του, η παραπομπή δε στις διατάξεις των άρθρων 208 και 591 της τότε ισχύουσας ΠολΔ/1835 χρησιμοποιήθηκε ως μέσο για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Στην απόρριψη της αγωγής κατέληγε και από την εισαγωγή του ΚΠολΔ η παραπομπή στο αντίστοιχο προς τις άνω διατάξεις άρθρο 272 του ως άνω Κώδικα. Πλην, όμως μετά τη γενομένη, με το άρθρο 13 παρ. 2 του ν. 2915/2001 κατάργηση της πλασματικής ερημοδικίας και του τεκμηρίου παραίτησης από το δικόγραφο της αγωγής, την οποία καθιέρωνε το καταργηθέν ωσαύτως άρθρο 272 ΚΠολΔ η παραπομπή δεν μπορεί να νοηθεί ότι γίνεται στο άρθρο 270 παρ. 1 εδ. ε ΚΠολΔ, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 του ν. 2915/2001, διότι η εφαρμογή του οδηγεί σε εντελώς διαφορετικό από τον σκοπό των ως άνω διατάξεων αποτέλεσμα αλλά αναβιώνει η αρχική ως άνω διάταξη, όπως ίσχυε πριν από την κατά τα άνω αυθεντική ερμηνεία. Επομένως, θα εφαρμοστεί ευθέως ο ν ΓΠΟΗ/1912, κατά τη σαφή έννοια του οποίου η κύρωση για την παράλειψη καταβολής του οφειλόμενου τέλους δικαστικού ενσήμου από τον ενάγοντα, είναι η απόρριψη της αγωγής. Συνεπώς, προκειμένου περί αγωγής υποκείμενης σε τέλος δικαστικού ενσήμου, απαιτείται η παρά του ενάγοντας προσάρτηση του αποδεικτικού καταβολής του αναλογούντος στο αντικείμενο της τέλους δικαστικού ενσήμου, σε περίπτωση δε παράλειψης του εν λόγω δικονομικού βάρους, η αγωγή, η οποία συζητείται από 1.1.2002 και εφεξής, όποτε ισχύει η διάταξη του άρθρου 13 & ν. 2915/2001, απορρίπτεται ως απαράδεκτη (ΕΑ 2219/2007 ΕλλΔνη 2008, 872, ΕΑ 1972/2006 ΕλλΔνη 48, 276). Η άποψη αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι η προαναφερόμενη κύρωση επιβάλλεται από τις προεκτεθείσες ειδικές διατάξεις, έτσι ώστε η εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 175 ΚΠολΔ. που ορίζει ότι «Ο υπόχρεος σε προκαταβολή των τελών και εξόδων, αν την παραλειψει, θεωρείται ότι δεν εμφανίστηκε», περιορίζεται μόνον στην περίπτωση της παρ. 4 του άρθρου 173 ΚΠολΔ, η οποία αφορά την προκαταβολή από τον εναγόμενο σε δίκη διατροφής τωv εξόδων, μετά τον καθορισμό τους από το Δικαστήριο, στον ενάγοντα αντίδικο του. Κατά την αντίθετη άποψη, ο ενάγων δικάζεται ερήμην, κατ’ εφαρμογή του ως άνω άρθρου 175 ΚΠολΔ (AΠ 219/2005, AΠ 1908/2005 ΕλλΔνη 47, 479). Τέλος, η αγωγή διανομής ακινήτου, υπόκειται σε καταβολή δικαστικού ενσήμου σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις «περί δικαστικών ενσήμων» (3465/2010 ΠΠρΑθ).

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr