Η διαδικασία επανάληψης της συζήτησης της υπόθεσης στο ακροατήριο του πρώτου ή του δεύτερου βαθμού
Σύμφωνα με το άρθρο 245 ΚΠολΔ «1. Το δικαστήριο μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει οτιδήποτε μπορεί να συντελέσει στη διάγνωση της διαφοράς και ιδιαίτερα την αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων ή των νόμιμων αντιπροσώπων τους στο ακροατήριο για την υποβολή ερωτήσεων και την παροχή διασαφήσεων σχετικών με την υπόθεση. 2. Για την περίπτωση της αυτοπρόσωπης εμφάνισης του διαδίκου ή του νόμιμου αντιπροσώπου του στο ακροατήριο η κλήση επιδίδεται πάντοτε προς το διάδικο ή το νόμιμο αντιπρόσωπό του προσωπικά και όχι προς τον αντίκλητο, με την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 143 παρ. 4».
Περαιτέρω σύμφωνα με άρθρο 254 ΚΠολΔ «1. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της Συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση. Η απόφαση μνημονεύει απαραιτήτως τα ειδικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης Συζήτησης. Η Συζήτηση αυτή θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης.
2. Στην επαναλαμβανόμενη Συζήτηση οι διάδικοι κλητεύονται τριάντα τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτήν, με την εξαίρεση των περιπτώσεων ειδικών διαδικασιών, στις οποίες προβλέπεται συντομότερη προθεσμία κλητεύσεως. Οι διάδικοι μπορούν να καταθέσουν σημείωμα πέντε ημέρες πριν από τη δικάσιμο μόνο για τα θέματα που θα συζητηθούν. Η διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου 237 εφαρμόζεται ανάλογα και για την επαναλαμβανόμενη Συζήτηση». Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 237 παρ. 4 ΚΠολΔ «Οι διάδικοι μπορούν, ως τη δωδέκατη ώρα της όγδοης εργάσιμης ημέρας από τη Συζήτηση ή από την αυτοψία ή από τη λήξη της προθεσμίας για την κατάθεση της γνωμοδότησης των πραγματογνωμόνων, να καταθέσουν προσθήκη στις προτάσεις τους, η οποία περιορίζεται στην αξιολόγηση των αποδείξεων και στην αντίκρουση των ισχυρισμών που προβλήθηκαν οψίμως κατά το άρθρο 269 παράγραφος 2. Ο γραμματέας το αργότερο την τέταρτη εργάσιμη ημέρα από τη Συζήτηση υποχρεούται να χορηγεί στους διαδίκους αντίγραφα των πρακτικών της δίκης».
Ακόμη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 524 παρ. 1 ΚΠολΔ «Στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 227, 233 έως 269, 270 παράγραφοι 2, 4, 5 εδάφια α` και β`, 6 και 271 έως 312». Επομένως, η δυνατότητα να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης και δη με αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων υπάρχει και στην κατ’ έφεση δίκη, χωρίς την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης.
Η διάταξη του άρθρου 254 ΚΠολΔ, έχει σκοπό την επανασυζήτηση της υπόθεσης το ταχύτερο δυνατόν, εάν συντρέχουν οι προς τούτο όροι, τον περιορισμό της επαναλαμβανόμενης συζήτησης μόνο στα συγκεκριμένα ζητήματα, όπου υπάρχει ασάφεια ή κενό και την αποφυγή νέας συζήτησης εφ` όλης της ύλης (βλ. Εισηγητική Εκθεση σελ. 9-10). Εκ του λόγου ότι η συζήτηση που επαναλαμβάνεται θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης (πρόκειται δηλαδή για δύο συνεχόμενα δικονομικά στάδια που συνθέτουν μία και μόνον συζήτηση), παρέπεται ότι κατά την επαναλαμβανόμενη συζήτηση δεν είναι αναγκαία η κατάθεση νέων προτάσεων ούτε η επανυποβολή των ενστάσεων κατ` άρθρο 240 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 30/1997, ΕλΔ 38.1522, Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, Ερμηνεία ΚΠολΔ, τόμος Α, υπ` άρθρο 254 σελ 530. αρ. 8). Είναι λοιπόν επιτρεπτή η επαναφορά προτάσεων που έχουν νομίμως κατατεθεί προηγουμένως χωρίς συμπληρώσεις (Βαθρακοκοίλης, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος Β΄, άρθρο 254, σελ. 165). Από την εν λόγω διάταξη σαφώς προκύπτει ότι το σημείωμα που οι διάδικοι μπορούν να καταθέσουν στο ακροατήριο πέντε (5) ημέρες πριν από τη δικάσιμο (άρθρο 254 παρ. 2 εδ. β` ΚΠολΔ), πρέπει να περιορίζεται μόνο στα θέματα που θα αποτελέσουν αντικείμενο της επαναλαμβανόμενης συζήτησης και ότι οποιοσδήποτε ισχυρισμός εξέρχεται από αυτά δεν λαμβάνεται υπόψη (βλ. Βαθρακοκοίλη, Ερμηνεία ΚΠολΔ, Συμπληρωματικός Τόμος Η`, έκδ. 2000, υπ` άρθρο 254 σελ. 301 αρ. 4, αντ ΕφΠατρ 351/2008, ΑχΝομ 2009.665), σημειουμένου ότι και η άποψη που θεωρεί ως εμπρόθεσμη και παραδεκτή την προβολή στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση ενστάσεων ή αντενστάσεων, ακόμη και αν αυτές δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο των ειδικών θεμάτων για τα οποία διατάχθηκε η επανάληψη, αναφέρεται στους οψιγενείς ισχυρισμούς, δηλαδή μόνο σ’ εκείνους που γεννήθηκαν μεταξύ αρχικής και επαναλαμβανόμενης συζήτησης (σχετ. Κ, Μακρίδου, Η επανάληψη της συζητήσεως κατ` άρθρο 254 ΚΠολΔ, μελ. ΕλΔ 46.1313).
Αμυγδαλιά Τσιάρα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr