Ποινική ευθύνη ειδικευόμενων ιατρών
Ως προς τους ειδικευόμενους ιατρούς, οι οποίοι καλούνται να υπηρετήσουν ένα θεσμό που στοχεύει όχι μόνο στη θεραπεία του ασθενούς, αλλά και στην πρακτική εκπαίδευση τους, ως μελλοντικών ειδικών ενός κλάδου, έχει κριθεί ότι δεν επιτρέπεται να ασκούν αυτόνομα την ιατρική και δεν έχουν την ελευθερία να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και δράση κατά το δοκούν, αντιθέτως τελούν υπό την άμεση εποπτεία και καθοδήγηση των ειδικών ιατρών. Ο ειδικευόμενος ιατρός, ως αρχάριος, οφείλει να τηρεί αυστηρά κριτική στάση ως προς τις ικανότητες και την κατάρτιση του και να ειδοποιεί τον ειδικό ιατρό, παρέχοντας του τις απαραίτητες πληροφορίες για τη φύση και τη σοβαρότητα της εκάστοτε παθήσεως. Τυχόν αδικαιολόγητη παράλειψη της ειδοποίησης ή μη έγκαιρη διενέργεια αυτής καθιστά τον ειδικευόμενο ιατρό υπεύθυνο για την επέλευση βλάβης στον ασθενή, εφόσον βεβαίως, κριθεί επιπλέον ότι παράλειψή του αυτή συνδέεται αιτιωδώς με το ζημιογόνο αποτέλεσμα. Επιγραμματικά, η ευθύνη του ειδικευόμενου ιατρού θα μπορούσε να υπαχθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) όταν ο ειδικευόμενος παραλείπει ή καθυστερεί να ειδοποιήσει τον ειδικό ιατρό, β) όταν αναλαμβάνει μόνος του τη διεξαγωγή διαγνωστικού ή θεραπευτικού εγχειρήματος, χωρίς να παραπέμψει το περιστατικό σε ειδικό ιατρό, κρίνοντας εσφαλμένα ότι οι γνώσεις και ικανότητες του επαρκούν για την περίπτωση, γ) όταν παραλείπει να παράσχει ή παράσχει κατά τρόπο εσφαλμένο τις πρώτες βοήθειες ή άλλες στοιχειώδεις ιατρικές πράξεις, που δεν απαιτούν εξειδικευμένη γνώση ή εμπειρία και μπορούν να διενεργηθούν από έναν ειδικευόμενο χωρίς την εποπτεία ειδικού, δ) όταν παραλείπει να δώσει εντολή για τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων ή παραλείπει να προβεί σε διενέργεια κλινικής εξέτασης και αξιολόγησης των συμπτωμάτων, απαραιτήτων για την εκτίμηση του περιστατικού ή προβαίνει σε λανθασμένη ερμηνεία των ευρημάτων της κλινικής και εργαστηριακής εξέτασης, σε περιπτώσεις που η διάγνωση και ορθή ερμηνεία των συμπτωμάτων είναι προφανής ακόμη και για έναν μη ειδικό ιατρό και ε) όταν ενεργεί κατά παράβαση υποδείξεων και εντολών του ειδικού ιατρού. Ωστόσο, έχει κριθεί ότι στον ειδικευόμενο ιατρό δεν πρέπει να καταλογισθεί αντικειμενικά το αξιόποινο αποτέλεσμα, όταν παρίσταται και αντιμετωπίζει με βάση τις ειδικές του γνώσεις το ιατρικό περιστατικό ειδικός ιατρός (ιατρός που έχει λάβει ειδικότητα) που υπηρετεί σε νοσοκομείο με τον βαθμό του διευθυντή, του αναπληρωτή διευθυντή, του επιμελητή A` ή του επιμελητή B` ή όταν ανέλαβαν να αντιμετωπίσουν το περιστατικό οι αρμόδιοι σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας του νοσοκομείου, επειδή τότε το ιστορικό συμβάν έχει υπαχθεί στον τομέα ευθύνης του ειδικού ιατρού ή των αρμόδιων ιατρών, εκτός βέβαια αν αυτοί ολοφάνερα παραβαίνουν τους κοινώς αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και τούτο υποπίπτει στην αντίληψη του ειδικευομένου, οπότε ο ειδικευόμενος θα υποχρεούται με την παρέμβασή του να ενεργήσει ό,τι επιτάσσει το καθήκον ιατρικής μέριμνας και επιμέλειας (βλ. ΑΠ 797/2002 ΠοινΔικ 2004.1234, Μελέτη για ποινική ευθύνη ειδικευόμενου ιατρού δημοσιευμένη στην ΠοινΔικ 2004. 1253, 1825/2011 ΕφΘεσς, 19/2001 ΠλημΣαμ).
Λένα Πολύζου
Δικηγόρος
Email: info@efotopoulou.gr