Η νομική φύση της προσημείωσης υποθήκης
Από τις διατάξεις των άρθρων 1265, 1274, 1276, 1277, 1278, 1291, 1292, 1294, 1323 αρ. 2 ΑΚ, 29 και 41 ΕισΝΚΠολΔ, 993 παρ. 1 εδ. β’, 706 και 724 ΚΠολΔ προκύπτουν τα εξής: α) Η προσημείωση υποθήκης αποτελεί εμπράγματο δικαίωμα υποθήκης υπό αναβλητική αίρεση, πληρούμενη με την τελεσίδικη επιδίκαση της ασφαλιζόμενης απαίτησης και της εμπρόθεσμης τροπής της σε υποθήκη, που ανατρέχει στο χρόνο εγγραφής της προσημείωσης με αντίστοιχη προτεραιότητα στην υποθηκική τάξη. β) Τίτλος για την εγγραφή προσημείωσης υποθήκης είναι η δικαστική απόφαση ή η διαταγή πληρωμής ως προς την ασφαλιζόμενη χρηματική απαίτηση. γ) Η εγγραφή προσημείωσης υποθήκης αποτελεί ένα από τα ασφαλιστικά μέτρα, τα οποία μπορεί να διαταχθούν από το δικαστήριο. Παρέχεται δε στο δανειστή, που δεν έχει τίτλο προς εγγραφή υποθήκης, προς ασφάλεια της χρηματικής απαίτησής του και εξασφάλιση της μελλοντικής αναγκαστικής εκτέλεσης, πάντοτε κατόπιν άδειας του δικαστηρίου, που ορίζει και το ασφαλιστέο ποσό (ΜΠρΘεσσαλονίκης 10445/2008 ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ).
Εν προκειμένω ιδιαίτερα χρήσιμη είναι και η υπ’ αριθμ. 27418/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ) όπου εν όψει του ζητήματος της νομικής φύσης της προσημείωσης υποθήκης έκρινε, ότι αυτή δεν αποτελεί μέσο αναγκαστικής εκτέλεσης. Ειδικότερα σημειώνεται ότι « η απόφαση του δικαστηρίου που διατάσσει την εγγραφή προσημείωσης υποθήκης και η οποία απαιτεί συμμόρφωση του οφειλέτη προς ορισμένη απαίτηση του δανειστή, προκύπτουσα από την εν λόγω απόφαση, δεν απαιτεί τη συνδρομή των οργάνων της εκτελέσεως ούτε αποτελεί εκτελεστό τίτλο, που στηρίζει αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του οφειλέτη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 904 ΚΠολΔ (βλ.Μπρίνια, ΑναγκΕκτελ, β΄έκδ.άρθρο 904, παρ.28.1, σελ.81-82, Βαρθακοκοίλη, ΚΠολΔ άρθρο 904, παρ.73, σελ.64-65) ούτε εμπίπτει στην έννοια των ατομικών διώξεων, αφού η αναστολή των ατομικών διώξεων, που στην προκείμενη περίπτωση της ασφαλιστικής εκκαθάρισης (άρθρο 12Α παρ.5,εδ.β του ως άνω ΝΔ/τος) συντρέχει αποκλειστικά για τους δικαιούχους του ασφαλίσματος κατά της ασφαλιστικής εταιρείας προς ικανοποίηση των απαιτήσεών τους, αναφέρεται σε όλα τα κατά το κοινό δικονομικό δίκαιο μέσα ικανοποίησης των δανειστών και κυρίως της αναγκαστικής εκτελέσεως (πρβλΕφΘεσ 2571/2006 Αρμ 61.880, ΕφΠατρ 455/2004 ΔΕΕ 2005.303, ΕφΑθ 6571/2001 ΕλλΔνη 42.1419) στην έννοια των οποίων δεν εμπίπτει η προσημείωση υποθήκης (πρβλ ΜΠρΘεσ 5015/2009, ΜΠρΗρακλ 3440/2010, 4298/2009, ΤΝΠ Νόμος). Σε αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να οδηγήσει ούτε και το γεγονός ότι η προσημείωση υποθήκης αποτελεί εμπράγματο δικαίωμα υποθήκης υπό την αναβλητική αίρεση της τελεσίδικης επιδίκασης της ασφαλιζόμενης απαίτησης και της εμπρόθεσμης τροπής της σε υποθήκη, δοθέντος ότι και πάλι δεν πρόκειται περί μέτρου (ατομικής ή συλλογικής) αναγκαστικής εκτέλεσης, αλλά ως έννομη συνέπεια έχει την παροχή στον προσημειούχο δανειστή της δυνατότητας έγερσης της εμπράγματης υποθηκικής αγωγής και της εξασφάλισης προνομιακής ικανοποίησης της απαίτησής του, υπό τις προϋποθέσεις που τίθενται από το νόμο, που όμως και πάλι προϋποθέτει την έναρξη της εκτελεστικής διαδικασίας, η οποία είναι αυτοτελής και ανεξάρτητη από την εγγραφή της προσημείωσης (βλ. ΜΠρΛιβ342/2011,αδημ., ΜΠρΗρακλ 3440/2010, ό.π.)».
Ελένη Κλουκινιώτη
info@efotopoulou.gr