Αντικειμενική σώρευση αγωγών κατ’ άρθρο 218 ΚΠολΔ. Υποχρεωτική ή δυνητική;
Κατά το άρθρο 218 Κ.Πολ.Δ. περισσότερες αιτήσεις του ίδιου ενάγοντος κατά του ίδιου εναγομένου από την ίδια ή διάφορη αιτία με τον ίδιο ή διάφορο αντικείμενο και από τον ίδιο ή διάφορο λόγο μπορούν να ενωθούν στο ίδιο δικόγραφο αγωγής και συντρέχουν οι προϋποθέσεις που αναφέρονται σ’ αυτό, δηλαδή δεν αντιφάσκουν μεταξύ των κλπ. Με τη διάταξη αυτή θεσπίζεται η αντικειμενική σώρευση αγωγών ως δυνητική και όχι υποχρεωτική για τον ενάγοντα. Δηλαδή η σώρευση είναι δικαίωμα του ενάγοντος. Ο ενάγων μπορεί να παραιτηθεί από το δικαίωμά του αυτό και να ασκήσει για κάθε απαίτησή του χωριστά αγωγή. Τα ίδια ίσχυαν και στη παλιά πολιτική δικονομία με τα άρθρα 535, 537 (Δικ. Λιβ. 71α σελ. 376 Ευκλ. παρ. 152 σημ. Ι. Ράμμος εις CLASON σελ. 590 Σταυροπούλου: Ερμ. Κ.Πολ.Δ. άρθρ. 221, αριθ. 5α, β ΑΠ 802/1174 ΝοΒ 23 334). Εξαίρεση ισχύει στις μικροδιαφορές, όπου το άρθρο 467 ΚΠολΔ καθιστά υποχρεωτική την ένωση των περισσότερων απαιτήσεων εάν το σύνολο αυτών δεν υπερβαίνει το ποσό που ορίζεται, με κύρωση τη καταψήφιση των εξόδων εις βάρος του ενάγοντος εάν ασκηθούν περισσότερες αγωγές εκτός από τα έξοδα της πρώτης, και όχι την απόρριψη των αγωγών. Τέτοιο κύρωση δε μπορεί να επιβληθεί στις άλλες διαφορές, γιατί δεν ορίζεται από το νόμο όπως στις μικροδιαφορές . Έτσι, το δικαίωμα του ενάγοντος να ασκήσει χωριστές αγωγές αντί να ενώσει αυτές σ’ ένα δικόγραφο δεν μπορεί να αποκρουσθεί ούτε με το άρθρο 116 ΚΠολΔ με τον ισχυρισμό ότι έρχεται σε αντίφαση με τους κανόνες της καλής πίστεως γιατί ασκείται καταχρηστικά προς βλάβη του εναγομένου από τις πολλές δαπάνες που θα επιβληθούν εις βάρος του αντί μιας που θα πλήρωνε με τη σώρευση των αγωγών σε ένα δικόγραφο. Αλλά ούτε και το άρθρο 281 ΑΚ μπορεί να εφαρμοσθεί γιατί τούτο απαγορεύει την άσκηση δικαιώματος με τους όρους που αναφέρονται σ’ αυτό μόνο όταν πρόκειται για δικαίωμα που απορρέει από διάταξη ουσιαστικού νόμου. Δεν εφαρμόζεται σε δικαίωμα καθαρώς δικονομικό, όπως είναι και το παραπάνω του ενάγοντος από το άρθρο 218 παρ. 1 ΚΠολΔ να ενώσει τις περισσότερες απαιτήσεις του σ’ ένα δικόγραφο ή να ασκήσει γι’ αυτές χωριστές αγωγές (Σταυρόπουλος ο.π. ΑΠ 802/74 ο.π. ΕΑ 3703/1953 ΕΕΝ 21 124, ΕΑ 4829/1982 αδημ. και γενικά ότι το άρθρο 281 ΑΚ δεν εφαρμόζεται στις δικονομικές σχέσεις (διαδικαστικές πράξεις) ΑΠ 464/1984 ΝοΒ 33. 411, ΑΠ 13/1981 ΝοΒ 30.413, ΑΠ 356/1977 ΝοΒ 25 1351, ΑΠ 1005/1976 ΝοΒ 25. 368 ΑΠ 296/1975 ΝοΒ 23.1052, ΑΠ 802/1979 ΝοΒ 23.334, ΑΠ 393/1979 ΝοΒ 22.1377 και την αγόρευση του Εισαγγελέως ΑΠ Φαφούτη ΝοΒ 33.62 όπου και όλη η θεωρία για το θέμα τούτο με πλήρη παράθεση και της νομολογίας του ΑΠ, που στο σύνολό του σχεδόν τάσσεται με τη γνώμη αυτή).
Απαραίτητη προϋπόθεση για την αντικειμενική σώρευση αγωγών είναι για όλα τα αιτήματα που σωρεύονται πρέπει να υπάρχει ταυτότητα διαδίκων. Δηλαδή η αγωγή μπορεί να περιέχει περισσότερες αιτήσεις του ίδιου ενάγοντος κατά του ίδιου εναγομένου λ.χ για καταβολή τιμήματος πωλήσεως και για απόδοση δανείου. Δεν σωρεύονται παραδεκτά στο ίδιο δικόγραφο αναγνωριστική της κυριότητας αγωγή που στρέφεται μόνο εναντίον εκείνου που αμφισβητεί την κυριότητα του ενάγοντος και ανακοπή τρίτου, που στρέφεται κατά του ίδιου εναγομένου και κατά του επισπεύδοντος την εκτέλεση δανειστή (Κ. Μπέης, Πολιτική Δικονομία, τ. 5, σελ. 974, Κ. Μακρίδου, ό.π. σελ. 467, Ν. Νίκας, ό.π., σελ. 157, 158. ΠΠρΑθ 4919/1991 Δ24 (1993), 15 με ενημ. σημ. Κ.Ε.Μ.).
Λένα Πολύζου
Δικηγόρος
Email: info@efotopoulou.gr