‘Ελληνες μουσουλμάνοι – Εφαρμοζόμενο δίκτυο επί των οικογενειακών τους σχέσεων

Οι Έλληνες Μουσουλμάνοι οι οποίοι κατοικούν στην Ελλάδα, υπόκεινται σε ένα ιδιαίτερο καθεστώς όσον αφορά τις οικογενειακές και περιουσιακές σχέσεις τους.

Η Ελλάδα μετά τον πόλεμο με την Τουρκία, δεσμεύτηκε από διάφορες διεθνείς Συνθήκες (Συνθήκη Αθηνών, Λωζάνης, Σεβρών) να επιτρέψει και να θεωρήσει έγκυρη την εφαρμογή του μουσουλμανικού δικαίου μεταξύ των Μουσουλμάνων της Ελλάδας, οι οποίοι αποτέλεσαν ανταλλάξιμο πληθυσμό (Παντελίδου Κ. ΕφΑΔ 4/2013, 290), αναθέτοντας τη δικαιοδοσία για τα μεταξύ τους ζητήματα (οικογενειακών και περιουσιακών σχέσεων) στον μουφτή που λειτουργεί ως ιεροδίκης κατά το Μουσουλμανικό δίκαιο.

Η ισχύουσα νομοθεσία έχει προκαλέσει ανά καιρούς διάφορους προβληματισμούς από την εφαρμογή της, με κυριότερο το προβληματισμό για το εάν η νομοθεσία αφορά μόνο στους Έλληνες Μουσουλμάνους της Δυτικής Θράκης, ή εάν εφαρμόζεται για όλους τους Έλληνες Μουσουλμάνους ανεξαιρέτως, ανά την Ελλάδα. Η θεωρία και η νομολογία έχουν υποστηρίξει και τις δύο απόψεις, με επικρατούσα εκείνη υπέρ του τοπικού δικαίου, δηλαδή ότι η νομοθεσία αφορά κυρίως τον ανταλλάξιμο πληθυσμό της Δυτικής Θράκης. Η θεωρία και η νομολογία δέχεται ότι ο Μουφτής έχει αρμοδιότητα επί σύναψης και λύσεως γάμου και καθορισμού διατροφής για την σύζυγο κατά το Μουσουλμανικό δίκαιο, ενώ δεν έχει αρμοδιότητα επί κληρονομικών σχέσεων και σχέσεων μεταξύ γονέων και τέκνων, όπως η επιμέλεια των ανήλικων τέκνων, η επιτροπεία και η διατροφή τους.

Ο Μουφτής έχει αρμοδιότητα όχι μόνο να τελεί, αλλά και να επικυρώνει (αναγνωρίζει) γάμους μεταξύ Μουσουλμάνων, αρκεί ο ένας εξ αυτών να έχει την Ελληνική ιθαγένεια (ΝΣΚ 347/2003), είτε οι γάμοι αυτοί έγιναν στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό. Ο γάμος λύεται όπως προβλέπει το Μουσουλμανικό δίκαιο με απόφαση του Μουφτή. Στην περίπτωση πολυγαμίας για τον άνδρα Μουσουλμάνο, η οποία αποτελεί ποινικό αδίκημα κατά τον Ποινικό Κώδικα (356 Π.Κ), το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Ξάνθης με το με αριθμ. 14/1995 βούλευμά του αποφάσισε ότι δεν αποτελεί έγκλημα η διγαμία από άνδρα Μουσουλμάνο της Θράκης, αφού αυτό επιτρέπεται από τον μουσουλμανικό νόμο (Κοτζάμπαση Αθ. Δικ, 44, 2003, 57).

Η νομολογία και η θεωρία δέχονται πάντως ότι οι αποφάσεις του Μουφτή για να αποτελούν δεδικασμένο, πρέπει να κηρυχθούν εκτελεστές από το Μονομελές Πρωτοδικείο με την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας.

 

Έμη Ζαΐμη

Εmail επικοινωνίας: info@efotοpoulou.gr