Η δικαστική παρέμβαση μεταξύ δεύτερης και τρίτης ματαίωσης πλειστηριασμού ακινήτων
Στη σημερινή εποχή, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, παρατηρείται ένας μεγάλος αριθμός πλειστηριασμών ακινήτων, να ματαιώνεται λόγω έλλειψης πλειοδοτών.
Σύμφωνα με το άρθρο 966 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν στον πρώτο πλειστηριασμό δεν παρουσιαστούν πλειοδότες, το ακίνητο πλειστηριάζεται σε εκείνον υπέρ του οποίου έγινε η εκτέλεση, στην τιμή της πρώτης προσφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι ο επισπεύδων το έχει ζητήσει. Αν ο επισπεύδων την εκτέλεση δεν έχει υποβάλλει αίτηση ζητώντας να του κατακυρωθεί το ακίνητο, γίνεται νέος πλειστηριασμός εντός σαράντα (40) ημερών.
Στο δεύτερο πλειστηριασμό αν δεν γίνει κατακύρωση, το δικαστήριο το οποίο εξέδωσε τον εκτελεστό τίτλο, ύστερα από αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον, μπορεί να διατάξει την διενέργεια νέου πλειστηριασμού μέσα σε τριάντα ημέρες με την ίδια ή κατώτερη της τιμής πρώτης προσφοράς, ή να επιτρέψει μέσα στην ίδια προθεσμία να πουληθεί ελεύθερα το ακίνητο, από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού, στον επισπεύδοντα ή σε τρίτον, με τίμημα το οποίο ορίζεται από το δικαστήριο. Το αρμόδιο δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει μέρος του οριζόμενου τιμήματος να πληρωθεί σε δόσεις.
Σημειώνουμε ότι το ανωτέρω άρθρο δεν προβλέπει ακυρότητα, για την περίπτωση κατά την οποία δεν τηρηθεί η διαδικασία που προβλέπει. Μόνο αν ο καθ’ ου η εκτέλεση αποδείξει κατά τρόπο συγκεκριμένο, ότι εξαιτίας της μη εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης έχει υποστεί ανεπανόρθωτη δικονομική βλάβη κατά το άρθρο 159, αρ. 3 ΚπολΔ, μπορεί να ακυρωθεί η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης. Στην υπ’ αριθμ. 116/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας ρητά αναφέρεται ότι από τις διατάξεις των άρθρων 966 παρ 3, 4 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 159 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η παράβαση των ανωτέρω δικονομικών διατάξεων οι οποίες ρυθμίζουν τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης και ειδικότερα την πρόοδο και περάτωση αυτής μετά από τη ματαίωση δύο συνεχόμενων πλειστηριασμών, συνεπάγεται ακυρότητα μόνο εφόσον, κατά την κρίση του δικαστηρίου, προκάλεσε σε εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση βλάβη, η οποία δεν μπορεί να αποκατασταθεί διαφορετικά παρά μόνο με την κήρυξη της ακυρότητας, καθόσον ο νόμος δεν απαιτεί ρητά την τήρηση των εν λόγω διατάξεων με την ποινή της ακυρότητας, ούτε για την παράβαση αυτών επιτρέπεται αναίρεση ή αναψηλάφηση.
Επιπλέον οφείλουμε να σημειώσουμε την επίδραση της οικονομικής κρίσης, στο ζήτημα της τιμής πρώτης προσφοράς. Πριν το 2010 παρατηρούμε ότι η πάγια νομολογία ήταν να μειώνονται οι τιμές πρώτης προσφοράς μετά από δύο άγονους πλειστηριασμούς. Οι δικαστικές αποφάσεις διαφοροποιούνταν μόνο για το ποσό της μείωσης. Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης ορισμένες αποφάσεις διατηρούν την τιμή πρώτης προσφοράς στο ίδιο ύψος και δεν την μειώνουν καθόλου. Πιο συγκεκριμένα με την υπ’ αριθμ. 333/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, το δικαστήριο αποφάσισε ότι η μη διάθεση του ακινήτου δεν οφείλεται στις υψηλές τιμές πρώτης προσφοράς (αφού πολλά από τα κατασχεθέντα ακίνητα παραμένουν απούλητα, ακόμα και αν ως πρώτη προσφορά ορίζονται τιμές εξευτελιστικές, σε σχέση με τα δάνεια που λήφθηκαν και τις προσημειώσεις που εγγράφηκαν, προκειμένου να αγοραστούν αυτά), αλλά στην έλλειψη ρευστότητας, που πλήττει γενικά την αγορά, καθώς και στη μεγάλη φορολόγηση και τις λοιπές επιβαρύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων, που επίσης αποτρέπει τους επίδοξους αγοραστές. Η οικονομική κρίση όμως, δεν είναι δυνατόν να μετακυλήσει μόνο στους δανειολήπτες – οφειλέτες, οι δε τράπεζες να παραμένουν αλώβητες και να δύνανται αφενός μεν να εκπλειστηριάζουν τα κατασχεθέντα ακίνητα σε τιμές πολύ κατώτερες των πραγματικών, αφετέτου δε να εξακολουθούν να απαιτούν από τους δανειολήπτες ολόκληρο το κεφάλαιο, που χορήγησαν σ’ αυτούς, προκειμένου οι τελευταίοι να αγοράσουν και τα κατασχεθέντα ακίνητα, καθώς και τους τόκους και τα έξοδα, κατάσχοντας πολλές φορές και άλλα στοιχεία της περιουσίας τους (βλ. και ΜΠρΘεσσ 4632/2013).
Παναγιώτης Πάζας, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr