Ενοίκηση των συζύγων σε διαφορετικούς χώρους της ίδιας διώροφης οικίας (πρώτος όροφος και δεύτερος όροφος για τη σύζυγο και ισόγειο για το σύζυγο)
Σύμφωνα με τη χαρακτηριστική υπ’ αριθμ. 419/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας (Α’ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ), διατάχθηκε η ενοίκηση των συζύγων, λόγω τεταμένης ατμόσφαιρας μεταξύ τους, σε διαφορετικούς χώρους και δη διατάχθηκε η ενοίκηση της συζύγου στον πρώτο και δεύτερο όροφο της οικίας (κυρίως συζυγική κατοικία) και του συζύγου στο ισόγειο αυτής.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανωτέρω απόφαση, η οποία παρατίθεται αυτολεξεί κατωτέρω:
«Σύμφωνα με το άρθρο 1393 ΑΚ, “σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των τέκνων, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει για κύρια διαμονή των ίδιων (οικογενειακή στέγη) ανεξάρτητα από το ποιος απ’ αυτούς είναι ο κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα χρήσης του. Η απόφαση αυτή υπόκειται σε αναθεώρηση, όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις”. Η αγωγή για τη ρύθμιση της οικογενειακής στέγης που δημιουργεί γαμική διαφορά ασκείται όσο διαρκεί η διάσταση των συζύγων. Σε επείγουσες περιπτώσεις η ρύθμιση μπορεί να γίνει προσωρινά με ασφαλιστικά μέτρα. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 735 ΚΠολΔ, “το δικαστήριο έχει δικαίωμα να διατάξει κάθε πρόσφορο ασφαλιστικό μέτρο που υπαγορεύεται από τις περιστάσεις, για τη ρύθμιση των σχέσεων των συζύγων από το γάμο… ιδίως να διατάξει τη μετοίκηση ενός από τους συζύγους… να καθορίσει τον τρόπο, με τον οποίο ο κάθε σύζυγος θα χρησιμοποιήσει το ακίνητο όπου διαμένουν…”. Το ασφαλιστικό μέτρο της μετοίκησης, της απομάκρυνσης δηλαδή κάποιου συζύγου από τη συζυγική στέγη, διατάσσεται και αυτό όταν συντρέχει ουσιαστική διακοπή της συμβίωσης και σκοπό έχει, όχι να ρυθμίσει τη χρήση της συζυγικής στέγης, αλλά να ρυθμίσει τις σχέσεις των συζύγων που έχουν διαταραχθεί. Γι’ αυτό, προς το σκοπό διατήρησης της ειρήνης και τάξης στη συζυγική οικία, διατάζεται η μετοίκηση ενός από τους συζύγους ως μέσο πρόνοιας, εφόσον κρίνεται ότι η εξακολούθηση της συμβίωσης μόνο σε περαιτέρω παρόξυνση και εκτράχυνση των ήδη τεταμένων συζυγικών σχέσεων οδηγεί (βλ. ΜΠρΒολ. 2878/2001, ΑρχΝ ΝΓ.782, Βαθρακοκοίλη “ΚΠολΔ” υπ’ άρθρο 735 αρ. 41, 42).
Στην προκειμένη περίπτωση, με την κρινόμενη αίτηση η αιτούσα, αφού εξιστορεί ότι με τον καθ’ ου τέλεσαν νόμιμο γάμο, στις 31-7-1983, από τον οποίο απέκτησαν δύο τέκνα ήδη ενήλικα, και ότι εξαιτίας της περιγραφόμενης συμπεριφοράς του καθ’ ου είναι πλέον αφόρητη η μετ’ αυτού συμβίωση και ότι υπάρχει κίνδυνος ερίδων και διαπληκτισμών, ζητεί επικαλούμενη επείγουσα περίπτωση να διαταχθεί η μετοίκηση του καθ’ ου από τη συζυγική οικία, να διαταχθεί η απαγόρευση της προσέγγισης αυτής και της συζυγικής οικίας και τέλος, ζητά να απειληθεί εναντίον του χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση, κατ’ εκτίμηση του αιτήματος της, για την περίπτωση παραβίασης της σχετικής, με την απαγόρευση αυτή, διάταξης της απόφασης που θα εκδοθεί και να καταδικασθεί ο καθ’ ου στην πληρωμή των δικαστικών της εξόδων. Η αίτηση είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1386, 1393 ΑΚ και 176, 735 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 682 επ. ΚΠολΔ). Ο καθ’ ου η αίτηση με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του, που καταχωρήθηκε επί της αιτήσεως και κατάθεση έγγραφου σημειώματος, άσκησε παραδεκτά ανταίτηση, με την οποία, ζητά να ρυθμιστεί προσωρινά η οικογενειακή τους στέγη και δη να διαταχθεί η ενοίκηση και των δύο στους περιγραφόμενους διαιρετούς χώρους της ίδιας οικίας. Η ανταίτηση αυτή, είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1386, 1393, ΑΚ και 176, 735 ΚΠολΔ και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω κατ’ ουσίαν κατά την προκειμένη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 682 επ. ΚΠολΔ), συνεκδικαζομένη με την αίτηση (άρθρο 246 ΚΠολΔ).
Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων ….. και ……, που εξετάσθηκαν νόμιμα στο ακροατήριο, όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, αυτά που ανέπτυξαν προφορικά και με τα σημειώματα τους οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους και γενικά από την όλη συζήτηση της υποθέσεως, πιθανολογήθηκαν τα εξής: Οι διάδικοι τέλεσαν μεταξύ τους νόμιμο γάμο στη …. Ορεστιάδας, στις 31-7-1983. Από το γάμο αυτό απέκτησαν δύο ήδη ενήλικα τέκνα τον …… και τη ….., ηλικίας σήμερα 25 και 20 ετών αντίστοιχα. Το μεγαλύτερο από τα εν λόγω τέκνα, εργάζεται ως ιδιωτικός υπάλληλος και διαμένει στην οικογενειακή στέγη, ενώ το μικρότερο δεν έχει ολοκληρώσει τον κύκλο των σπουδών του και είναι σπουδαστής του τμήματος Ηλεκτρολογίας στη σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΤΕΙ) Καβάλας. Η αιτούσα είναι δασκάλα και υπηρετεί ως μέλος διδακτικού προσωπικού δημόσιου σχολείου δημοτικής εκπαιδεύσεως στην Ορεστιάδα. Εξάλλου ο καθ’ ου – ανταιτών εργάζεται, ως διοικητικός υπάλληλος στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών με έδρα και τόπο παροχής της εργασίας του την Ορεστιάδα. Το έτος 1994 με το υπ’ αριθ. 33433/1994 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Ορεστιάδας Δημήτριο Δάσιο οι διάδικοι απέκτησαν κατά 1/2 ο καθένας την κυριότητα ενός οικοπέδου, εμβαδού 289 τμ, που βρίσκεται στη οδό Αγίων Θεοδώρων στην Ορεστιάδα. Επί του οικοπέδου αυτού ανήγειραν στη συνέχεια οι διάδικοι διώροφη κατοικία την οποία υπήγαγαν στις διατάξεις περί οριζόντιας ιδιοκτησίας, με το υπ’ αριθμ. 33789/1994 συμβόλαιο σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας του ιδίου Συμβολαιογράφου Ορεστιάδας και αποτελείται από ισόγειο χώρο, εμβαδού 118,39 τμ περίπου, από πρώτο όροφο, εμβαδού 130,66 τμ και δεύτερο όροφο, εμβαδού 130,66 τμ. Για την κάλυψη των δαπανών ανέγερσης της άνω οικίας η αιτούσα έλαβε το έτος 1996 δάνειο 10.000.000 δραχμών από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, η οποία και καταβάλει τη μηνιαία δόση των 158,47 ευρώ. Πέραν αυτού από το μισθό της αιτούσας παρακρατείται κάθε μήνα ποσό των 112,03 ευρώ, για εξόφληση δανείου μικροεπισκευών 10.000 ευρώ, που ελήφθη από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων το έτος 2006. Η παραπάνω κατοικία-αποτέλεσε τη συζυγική στέγη των διαδίκων. Κύριος χώρος διαβίωσης της οικογενείας-κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης και πριν από τη διακοπή της, ήταν ο πρώτος όροφος. Όμως, όπως συνομολογείται εκατέρωθεν και το ισόγειο, είναι διαμορφωμένο ως χώρος τριών κατοικιών – γκαρσονιέρων, που διαθέτουν επίσης αυτοτελή είσοδο και έξοδο. Τις δύο εξ αυτών, οι διάδικοι εκμισθώνουν σε τρίτους και προσπορίζονται τα μισθώματα. Η έγγαμη συμβίωση τους δεν εξελίχθη ομαλά εξαιτίας κυρίως της δημιουργίας εξωσυζυγικών ερωτικών σχέσεων του καθ’ ου με διάφορες γυναίκες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διάφορα επεισόδια μεταξύ τους, κατά τα οποία ο καθ’ ου άσκησε δύο φόρες και σωματική βία (χειροδικία) σε βάρος της αιτούσας. Τα τελευταία έτη εντάθηκαν οι διαπληκτισμοί τους και επήλθε ψυχική αποξένωση των συζύγων, με αποτέλεσμα την τυπική συμβίωση τους, αφού δεν πραγματοποιούσαν κοινές εξόδους, δεν είχαν κοινές δραστηριότητες, κοιμόνταν δε σε χωριστά κρεβάτια. Πιθανολογείται περαιτέρω ότι την 23-6-2009, ο καθ’ ου προσπάθησε χωρίς την συναίνεση της αιτούσας να έλθει σε σαρκική συνάφεια μαζί της. Για τον σκοπό αυτό εισβάλλοντας λάθρα στο παιδικό δωμάτιο της συζυγικής οικίας, όπου αυτή βρίσκονταν επιτέθηκε εναντίον της προκειμένου να την εξαναγκάσει σε συνουσία. Επειδή, όμως, εκείνη αντέδρασε ο καθ’ ου η αίτηση κτύπησε την αιτούσα με τα χέρια του. Επ’ αυτού προσκομίστηκαν ιατρικές βεβαιώσεις του Γενικού Νοσοκομείου Διδυμοτείχου και του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, στις οποίες αναφέρονται εξωτερικά στοιχεία ξυλοδαρμού της αιτούσης (εκδορές μικρής έκτασης στο προσωπικό κρανίο καθώς και ερυθρότητα αποτυπώματος χεριού, μώλωπες αριστερού άνω βλεφάρου, υπόσφαγμα αριστερού οφθαλμού, μώλωπας δεξιά ωμοπλάτης, μώλωπας έσω επιφάνειας δεξιού μηρού, άλγος κατά την κάμψη αριστερού γόνατος και συνοδός μώλωπας), (βλ. προσκ. και επικαλούμενη υπ’ αριθμ. πρωτ. 7463/2009 ιατρική βεβαίωση Γενικού Νοσοκομείου Διδυμοτείχου και υπ’ αριθμ. πρωτ. 10737/2009 πιστοποιητικό εξέτασης ασθενούς νοσηλείας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης). Κατόπιν αυτού η αιτούσα άσκησε την ένδικη αίτηση της ζητώντας τη μετοίκηση του καθ’ ου από τη συζυγική οικία. Ο καθ’ ου με την ανταίτησή του αρνείται ότι έχει επέλθει ισχυρός κλονισμός της έγγαμης συμβίωση τους, και έχει προσδοκία επανένωσης και επανασυμβίωσης, ζητά όμως επικουρικά κι αυτός να ρυθμιστεί προσωρινά η οικογενειακή τους στέγη και δη να διαταχθεί η ενοίκηση και των δύο σε χωριστούς διαιρετούς χώρους της ίδιας οικίας. Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά το δικαστήριο κρίνει ότι από τις ειδικές συνθήκες, που διαμορφώθηκαν και προς αποφυγή μεγαλύτερης οξύτητας στις σχέσεις των διαδίκων και δημιουργίας απρόβλεπτων καταστάσεων, συντρέχει νόμιμη περίπτωση να ρυθμιστεί προσωρινά η χρήση της συζυγικής οικίας των διαδίκων. Ενόψει όμως του ότι ο καθ’ ου δεν έχει επαρκή εισοδήματα, ενώ επίσης και το μηνιαίο εισόδημα της αιτούσας λόγω των παραπάνω δανειακών υποχρεώσεων της είναι πολύ μειωμένο, το δικαστήριο κρίνει ότι επί του παρόντος πρέπει να διαταχθεί η ενοίκηση των διαδίκων σε διαφορετικούς διαιρετούς χώρους της οικίας τους και δη η ενοίκηση της αιτούσας στον πρώτο και δεύτερο όροφο (κυρίως συζυγική κατοικία) της παραπάνω οικοδομής και η ενοίκηση του καθ’ ου στην γκαρσονιέρα του ισογείου ορόφου, που παραμένει κενή, δεδομένου ότι κάθε ένας από τους άνω χώρους έχει τις απαραίτητες υποδομές, για αυτόνομη διαβίωση ενός ατόμου, η δε οικοδομή έχει χωριστές εισόδους κι έτσι κάθε διάδικος μπορεί να εισέρχεται και να εξέρχεται, χωρίς να έρχεται σε υποχρεωτική επαφή με τον άλλο. Περαιτέρω, ενόψει της προαναφερθείσης συμπεριφοράς του καθ’ ου κρίνεται επιβεβλημένο και είναι προς το συμφέρον της αιτούσας και προς ασφάλεια της σωματικής και ψυχικής της υγείας να απαγορευθεί να την πλησιάζει σε απόσταση μικρότερη του διαστήματος των δύο εισόδων των διαιρετών χώρων της συζυγικής οικοδομής, στους οποίους διετάχθη η ενοίκηση τους, όπως εκτίθεται στο διατακτικό ειδικότερα. Μετά τις σκέψεις αυτές πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτές, τόσο η κρινόμενη αίτηση, όσο και η ανταίτηση, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό και να συμψηφισθούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων, ως εκ της σχέσεως τους ως συζύγων (άρθρο 179 του ΚΠολΔ)».
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr