Αγωγές αποζημιώσεως για πράξεις ή παραλείψεις διοικητικών οργάνων. Αποτελεί προϋπόθεση παραδεκτού για την άσκησή τους η προηγουμένη άσκηση προσφυγής ενώπιον της Διοικήσεως;

Επειδή, στο άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984 – Α` 164) ορίζεται ότι «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή η παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. … », στο δε άρθρο 106 ορίζεται ότι οι διατάξεις, μεταξύ άλλων, του προηγούμενου άρθρου «εφαρμόζονται και για την ευθύνη των δήμων, των κοινοτήτων ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων που βρίσκονται στην υπηρεσία τους». Εξ άλλου, στο άρθρο 71 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (Κ.Δ.Δ.), ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 2717/1999 (Α` 97) ορίζεται ότι: «1. Αγωγή μπορεί να ασκήσει εκείνος ο οποίος έχει κατά του Δημοσίου ή άλλου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου χρηματική αξίωση από έννομη σχέση δημοσίου δικαίου. 2…3…4. Η κατά τις προηγούμενες παραγράφους αγωγή είναι απαράδεκτη αν πρόκειται για αξίωση φορολογικού εν γένει περιεχομένου. 5. Απαράδεκτη είναι η κατά τις παρ. 1-3 αγωγή και σε κάθε άλλη περίπτωση που, επίσης, για την ικανοποίηση της σχετικής αξίωσης υπάρχει, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, αρμόδιο να αποφανθεί όργανο της Διοίκησης. Στις περιπτώσεις αυτές, αν, μετά την τελεσίδικη απόρριψη της αγωγής ως απαράδεκτης, ο ενδιαφερόμενος προσφύγει στη Διοίκηση προς ικανοποίηση της αξίωσής του, θεωρείται, ως προς όλες τις έννομες συνέπειες, σαν να είχε προσφύγει κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής». Με το άρθρο 7 του ν. 3659/2008 (Α` 77) αντικαταστάθηκε το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 71 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας ως εξής: «Η ευθεία αγωγή είναι απαράδεκτη στην περίπτωση κατά την οποία, για την ικανοποίηση της σχετικής αξιώσεως υπάρχει, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, αρμόδιο να αποφανθεί όργανο της Διοίκησης με την έκδοση διοικητικής πράξης». Τέλος, με το άρθρο 69 περ. γ` του ν. 3900/2010 (Α` 213) η παράγραφος 5 του άρθρου 71 του ΚΔΔ, όπως είχε αντικατασταθεί, καταργήθηκε. Από την διατύπωση της ως άνω διατάξεως του άρθρου 71 παρ. 5 ΚΔΔ, όπως αυτή ίσχυε πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 7 του ν. 3659/2008, ερμηνευόμενης εν όψει και των αναφερόμενων, σχετικώς με την έννοια αυτής, στην συνοδεύουσα τον ν.3659/2008 εισηγητική έκθεση, συνάγεται ότι ο νομοθέτης δεν απέβλεπε με την θέσπισή της να θέσει, προκειμένου περί αγωγών αποζημιώσεως για πράξεις ή παραλείψεις διοικητικών οργάνων, ως προϋπόθεση παραδεκτού για την άσκησή τους την προηγουμένη άσκηση προσφυγής από τον ενδιαφερόμενο ενώπιον της Διοικήσεως προς ικανοποίηση της αξιώσεώς του (3231/2013 ΣΤΕ ΣτΕ 1766/2012 επτ.)

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr