Ανεκχώρητο αξίωσης για ικανοποίηση ηθικής βλάβης (ΑΚ 933)

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 933 του ΑΚ, η αξίωση για την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης δεν εκχωρείται, ούτε κληρονομείται, εκτός αν αναγνωρίστηκε με σύμβαση ή επιδόθηκε γι’ αυτήν αγωγή. Η διάταξη αυτή  καθιερώνει το αμεταβίβαστο εν ζωή και ακληρονόμητο αυτής με κριτήριο τον στενό δεσμό της απαίτησης με το πρόσωπο του δικαιούχου. Κατ’ εξαίρεση μόνο, η απαίτηση εκχωρείται και κληρονομείται εφόσον αναγνωρίστηκε με σύμβαση ή επιδόθηκε αγωγή από το δικαιούχο. Η διάταξη αυτή τελεί σε αρμονία με την ΑΚ 465, κατά την οποία απαίτηση, λόγω της φύσης της παροχής, συνδέεται στενά με το πρόσωπο του δανειστή, είναι ανεκχώρητη.

Ως επίδοση πρέπει να θεωρηθεί η άσκηση της αγωγής, η οποία σύμφωνα με το άρθρο 215 του ΚΠολΔ, γίνεται με κατάθεση του δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου και επίδοση αντιγράφου στον εναγόμενο. Η αγωγή μπορεί να είναι καταψηφιστική ή αναγνωριστική (Γεωργιάδη  – Σταθόπουλου, ΑΚ, τόμο 111, άρθρο 934, σελ. 822). Αρκεί και η σε αναρμόδιο δικαστήριο κατάθεσή της.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 455, 457, 460 και 462 ΑΚ, συνάγεται ότι ο δανειστής μπορεί με σύμβαση να μεταβιβάσει σε άλλον την απαίτηση του, χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη. Η σύμβαση εκχωρήσεως είναι δικαιοπραξία εκποιητική, αφού άμεσο αποτέλεσμα της είναι όχι η ανάληψη κάποιας ενοχικής υποχρεώσεως από τον εκχωρητή, αλλά η απώλεια της απαιτήσεως γι’ αυτόν υπέρ του εκδοχέα. Ακόμη, η εκχώρηση είναι σύμβαση αναιτιώδης και άτυπη, συνέπεια δε του αναιτιώδους χαρακτήρα της συμβάσεως εκχωρήσεως είναι ότι δεν απαιτείται τήρηση τύπου και όταν η αποτελούσα την αιτία της εκχωρήσεως βασική σύμβαση είναι τυπική δικαιοπραξία. Τέλος, ο εκδοχέας αποκτά την έναντι του οφειλέτη απαίτηση από της αναγγελίας της εκχωρήσεως σε αυτόν από τον εκχωρητή ή τον εκδοχέα, η οποία είναι μονομερής δήλωση, που μπορεί να γνωστοποιηθεί προς τον οφειλέτη ρητώς ή σιωπηρώς, ακόμη και με το δικόγραφο της αγωγής με την οποία επιδιώκεται η ικανοποίηση της εκχωρηθείσας απαιτήσεως (ΑΠ 826/2001 ΕλΔ 43,731, ΑΠ 335/1999 ΕλΔ 40,1327, ΑΠ 836/1996 ΕλΔ 37,114, ΑΠ 698/1975 ΝοΒ 24,72).

 Περαιτέρω, αντικείμενο εκχώρησης μπορεί να αποτελέσει και επίδικη απαίτηση. Από τη διάταξη του άρθρου 225 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η μεταβίβαση του αντικειμένου της δίκης δεν επιφέρει μεταβολή στην έννομη σχέση της δίκης, η οποία συνεχίζεται με τους ίδιους διαδίκους κανονικά. Έτσι σε περίπτωση εκχώρησης της επίδικης απαίτησης μετά την εκκρεμοδικία, ο ειδικός διάδοχος δικαιούται να παρέμβει στην εκκρεμή δίκη και να καταστεί διάδικος, η δίκη όμως εξακολουθεί να διεξάγεται με το διάδικο (ενάγοντα ή εναγόμενο) που μεταβίβασε, ο οποίος και νομιμοποιείται προς τούτο, με την ιδιότητα πλέον του μη δικαιούχου διαδίκου (ΑΠ 371, 372/1989 Δ 21.564, ΑΠ 648/1980 ΝοΒ 28.1995, Εφ.Αθ. 4733/1997 Ελλ.Δνη 39.421).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr