Αντισυζυγική συμπεριφορά και προσβολή προσωπικότητας
Μετά την από το άρθρο 16 του ν. 1329/1983 κατάργηση του άρθρου 1453 ΑΚ, η ευθύνη του υπαιτίου για το διαζύγιο συζύγου προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του αναίτιου συζύγου ρυθμίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 57, 59, 299 και 932 ΑΚ, και ως εκ τούτου προϋποθέτει συμπεριφορά του πρώτου, παραβατική των συζυγικών του υποχρεώσεων και πρόσφορη, αυτοτελώς κρινόμενη (δηλ. ανεξαρτήτως της συζυγικής σχέσεως), για την επέλευση της προσβολής της προσωπικότητας του δευτέρου (αναιτίου) ή συνιστώσα αδικοπραξία. Για την επιδίκαση ηθικής βλάβης, κατ` εφαρμογή του άρθρου 59 του ΑΚ, δεν αρκεί οποιαδήποτε προσβολή της προσωπικότητας, αλλά απαιτείται, σύμφωνα με την ορθότερη και κρατούσα άποψη, να υπάρχει σοβαρή ή σημαντική προσβολή. Επομένως, τότε μόνο πρέπει να επιδικάζεται χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, όταν οι δημιουργούμενες συνθήκες από την παράβαση των συζυγικών υποχρεώσεων είναι τόσο εξαιρετικές, ώστε η ανθρώπινη αντοχή να υπερβαίνει τα όρια του μέσου κοινωνικού ανθρώπου. Διαφορετικά, τα άρθρα 57 και 59 ΑΚ δεν έχουν πεδίο εφαρμογής. Δεν αρκούν έτσι για την κατάφαση της προσβολής της προσωπικότητας οι παραβάσεις των υποχρεώσεων συνοικήσεως, συμπαραστάσεως, στοργής και επιδείξεως ενδιαφέροντος, ούτε ακόμη η παράβαση της υποχρεώσεως για συζυγική πίστη. Η σύναψη ειδικότερα ερωτικών σχέσεων από το σύζυγο με τρίτο πρόσωπο, η εκ μέρους του εγκατάλειψη της συζυγικής στέγης και η παράλειψη εκπληρώσεως των συζυγικών και εν γένει οικογενειακών υποχρεώσεών του δεν δικαιολογούν την εφαρμογή ούτε των συνδυασμένων άρθρων 57 και 59, ούτε του άρθρου 932 ΑΚ, αφού τα ως άνω περιστατικά δεν αποτελούν ασυνήθιστες περιστάσεις, πέρα από τις συντρέχουσες σε κάθε διαζύγιο, ώστε να μπορούν να στοιχειοθετήσουν το νόμω βάσιμο της σχετικής αξιώσεως, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, ενώ η αντισυζυγική συμπεριφορά καθεαυτή δεν αποτελεί αδικοπραξία και δεν δικαιολογεί την εφαρμογή ούτε του άρθρου 932 ΑΚ (ΑΠ 1444/2008, ΑΠ 558/2006, ΑΠ 686/2004 δημ. ΝΟΜΟΣ, ΕΑ 1664/2010 Δνη 2011/263).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr