Απόφαση συγκυριών για την τακτική διοίκηση του κοινού πράγματος

Σύμφωνα με το άρθρο 789 ΑΚ περί κοινωνίας συγκυρίων «Με απόφαση της πλειοψηφίας των κοινωνών μπορεί να καθοριστεί ο τρόπος της τακτικής διοίκησης και εκμετάλλευσης που αρμόζει στο κοινό αντικείμενο. Η πλειοψηφία υπολογίζεται με βάση το μέγεθος των μερίδων».

Διασπάται δηλαδή η αρχή της παμψηφίας του άρθρου 788 ΑΚ, σύμφωνα με την οποία η διοίκηση του κοινού ανήκει σε όλους τους κοινωνούς από κοινού. Και αυτό μόνο στην περίπτωση αποφάσεων που αφορούν την τακτική διοίκηση και εκμετάλλευση του κοινού, όπως π.χ. είναι η εκμίσθωση του κοινού πράγματος, η αγωγή απόδοσης χρήσης μισθίου, η σύμβαση χρησιδανείου, ο διορισμός ως διαχειριστή κοινωνού ή τρίτου, η πώληση καρπών, η συγκομιδή και είσπραξη φυσικών και πολιτικών καρπών κ.ά., σε αντίθεση π.χ. με τη διάθεση του κοινού πράγματος που απαιτεί την ομοφωνία όλων των συγκυρίων.

 

Η πλειοψηφία υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση το μέγεθος των μερίδων και όχι των προσώπων των κοινωνών (άρθρο 789 εδ. β’ ΑΚ), με αποτέλεσμα να είναι δυνατόν να ληφθεί απόφαση σχετική με την τακτική διοίκηση του κοινού και από ένα μόνον κοινωνό, εφόσον η μερίδα του είναι μεγαλύτερη από το άθροισμα των μερίδων των λοιπών κοινωνών. Όμως ο κοινωνός δεν έχει δικαίωμα ψήφου, όταν πρόκειται να αποφασιστεί η κατάρτιση δικαιοπραξίας με αυτόν ως τρίτο. Αν π.χ. οι Α, Β, Γ και Δ είναι συγκύριοι κατά 25% εξ αδιαιρέτου ο καθένας ενός ακινήτου και οι τρεις πρώτοι Α, Β και Γ θέλουν να εκμισθώσουν στον Γ το κοινό ακίνητο και ο Δ διαφωνεί, τότε δεν θεωρείται ότι η απόφαση λαμβάνεται με πλειοψηφία 75%, αλλά μόνο με 50%, γιατί το 25% της μερίδας του Γ δεν προσμετράται για το σχηματισμό πλειοψηφίας, γιατί αυτός θα είναι και ο μισθωτής. Κατά συνέπεια, οι Α, Β και Γ δεν μπορούν να εκμισθώσουν το ακίνητο στον Γ, αν ο Δ διαφωνεί, γιατί δε σχηματίζουν την απαιτούμενη πλειοψηφία του 789 ΑΚ, κι ας έχουν συνολικά το 75%. Η διαπίστωση αυτή έχει ως περαιτέρω αποτέλεσμα την αναγκαιότητα παρεμβολής του δικαστηρίου, το οποίο τελικά είναι το μόνο αρμόδιο να αποφασίσει για τη δικαιοπραξία που πρόκειται να καταρτιστεί. Η κατά παράβαση των προαναφερόμενων διατάξεων λήψη απόφασης από τον κοινωνό που διαθέτει την πλειοψηφία, σχετικά με τη διοίκηση του κοινού αντικειμένου, προκαλεί και την ακυρότητα της σχετικής απόφασης. Η ακυρότητα αυτή, επέρχεται αυτοδικαίως, χωρίς να χρειάζεται να αναγνωριστεί δικαστικά, είναι δε σχετική και μπορεί να προταθεί από τη μειοψηφία των κοινωνών είτε ευθέως με την άσκηση αναγνωριστικής αγωγής είτε με ένσταση με την ευκαιρία άσκησης αγωγής από τον κοινωνό που έλαβε την απόφαση, όταν η ζητούμενη από τον τελευταίο έννομη προστασία στηρίζεται στην απόφαση αυτή.

Ευγενία Φωτοπούλου

info@efotopoulou.gr