Αρχή συγκεντρώσεως λόγων ανακοπής – 935 ΚΠολΔ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 935 ΚΠολΔ, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 19 παρ. 2 Ν. 4055/2012 και ισχύει εν προκειμένω, «Λόγοι ανακοπής που είναι ήδη γεννημένοι και μπορούν να προταθούν στη δίκη της ανακοπής σύμφωνα με το άρθρο 933 είναι απαράδεκτοι όταν προταθούν σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη δίκη όπου ανακύπτει ζήτημα κύρους της αυτής ή άλλης πράξης της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης». Με την παραπάνω διάταξη καθιερώθηκε για την ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ το σύστημα συγκέντρωσης, σύμφωνα με το οποίο επιβάλλεται να προβάλλονται σε αυτήν όλοι οι έως την άσκησή της γεννημένοι λόγοι ως ειδική έκφανση της αρχής του άνευ επικουρίας δικάζεσθαι, εφόσον η προσβολή των πράξεων της εκτέλεσης καθίσταται όχι απλώς σταδιακή, αλλά υποχρεωτικά σταδιακή. […] Με την εν λόγω διάταξη, δηλαδή […] θεσπίζεται το απαράδεκτο προβολής λόγων που βάλλουν κατά του κύρους της αναγκαστικής εκτέλεσης, οι οποίοι ήταν γεννημένοι και μπορούσαν να προταθούν (αν δεν προβλήθηκαν) με ήδη ασκηθείσα ανακοπή. Έτσι, […] η προσβολή του συστήματος συγκέντρωσης στην αναγκαστική εκτέλεση οδηγεί σε απαράδεκτο της νέας ανακοπής, αν ο λόγος της είχε γεννηθεί και μπορούσε να προταθεί με την πρώτη ανακοπή, πολύ δε περισσότερο δεν μπορούν με νέα ανακοπή να εισαχθούν και να τεθούν σε νέα κύρια ή παρεμπίπτουσα κρίση λόγοι ακυρότητας πράξης εκτέλεσης που έχουν εισαχθεί με προηγούμενη ανακοπή του ίδιου ανακόπτοντος και ανεξάρτητα από την περάτωση, τελεσίδικη ή όχι, της δίκης που ανοίχθηκε με την προηγούμενη αυτή ανακοπή. Το υπό της ανωτέρω διάταξης θεσπιζόμενο απαράδεκτο ισχύει μόνο για την ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ, ανεξαρτήτως αν οι λόγοι αφορούν στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, στην απαίτηση ή στον εκτελεστό τίτλο (βλ. ΑΠ 1660/2006, Νόμος) […] λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως εκδηλώνεται δε σε κάθε μεταγενέστερη δίκη, προκαλούμενη από τον ίδιο ανακόπτοντα, στην οποία ανακύπτει ζήτημα κύρους της προσβληθείσας εκτέλεσης, ακόμη και αν υπάρχει προθεσμία για την άσκηση της νέας ανακοπής. Εξάλλου, το απαράδεκτο αυτό βαίνει παράλληλα, ανεξάρτητα και πέρα από εκείνο του άρθρου 933 παρ. 4 ΚΠολΔ για τους καλυπτόμενους από το δεδικασμένο λόγους, δεν στηρίζεται, δηλαδή, στην ύπαρξη τυχόν τελεσίδικης κρίσης ως προς τους λόγους (ενστάσεις) ακυρότητας της πράξης σε προγενέστερη δίκη ανακοπής, αλλά απλώς στο γεγονός της μη προβολής τους σ’ αυτήν. […] Επομένως, για την εφαρμογή του άρθρου 935 ΚΠολΔ απαιτείται η σωρευτική συνδρομή των εξής προϋποθέσεων, ήτοι α) να έχει οπωσδήποτε προηγηθεί ανακοπή κατ’ άρθρο 933 ΚΠολΔ εναντίον ορισμένης πράξης της διαδικασίας εκτέλεσης, το κύρος της οποίας καλείται να εξετάσει επόμενο, διαφορετικό δικαστήριο, είτε κυρίως είτε παρεμπιπτόντως, ανεξάρτητα από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η προγενέστερη αυτή δίκη, χωρίς, δηλαδή, να ενδιαφέρει εάν αυτή εκκρεμεί ή περατώθηκε τελεσίδικα, β) οι μεταγενεστέρως προτεινόμενοι λόγοι να ήταν γεννημένοι και να μπορούσαν να προταθούν στην προγενέστερη δίκη, ως τέτοιοι δε νοούνται όχι μόνο οι γνωστοί στον ανακόπτοντα και δυνάμενοι να προταθούν κατά το χρόνο της προγενέστερης ανακοπής, αλλά και οι άγνωστοι ακόμη σ’ αυτόν, εφόσον, όμως, υφίσταντο τότε. […] γ) διεξαγωγή μεταγενέστερης δίκης στην οποία ανακύπτει, είτε ως κύριο είτε ως προδικαστικό ζήτημα, η εγκυρότητα της αυτής ή άλλης πράξης της εκτέλεσης. Σύμφωνα με την ερμηνεία, […] της διάταξης του άρθρου 935 ΚΠολΔ μετά την αντικατάσταση της ως άνω διάταξης με το άρθρο 19 παρ. 2 Ν. 4055/2012 και υπό τη νέα διατύπωσή της, κατέστη ήδη υποχρεωτική η σώρευση στο δικόγραφο της ανακοπής όχι μόνο των γεννημένων κατά την άσκησή της λόγων που αφορούν στην προσβαλλόμενη με αυτήν πράξη εκτέλεσης, αλλά και επιπρόσθετα και όλων των γεννημένων λόγων που αφορούν σε όσες άλλες πράξεις εκτέλεσης προηγήθηκαν ή έπονται της προσβαλλόμενης με την πρώτη ανακοπή πράξης, αρκεί να εντάσσεται στην ίδια εκτελεστική διαδικασία. Το απαράδεκτο, δηλαδή, αφορά στους λόγους ανακοπής, ήτοι εάν αυτοί ήταν γεννημένοι όταν ασκήθηκε η προηγούμενη ανακοπή, και ισχύει ανεξάρτητα από το αν προσβάλλεται με την ανακοπή η ίδια ή άλλη πράξη της εκτελεστικής διαδικασίας, και δ) ταυτότητα διαδίκων στην πρώτη και στη δεύτερη δίκη, δεδομένου ότι μόνο εκείνος που άσκησε προγενέστερη ανακοπή αποκρούεται με τη διάταξη του άρθρου 935 ΚΠολΔ και όχι τρίτος δανειστής του καθ’ ου (βλ. σχετ. περί όλων των ανωτέρω, ΑΠ 1711/2014, Νόμος, ΑΠ 1660/2006, Νόμος, ΑΠ 242/2001, Νόμος, ΕφΑΘ 2202/1990, Νόμος, ΜΠΑθ 1021/2020, Νόμος, ΜΠΑθ 195/2020, Νόμος, ΜΠΘεσ 11151/2019, Νόμος, ΜΠΘεσ 23368/2012, Νόμος, ΜΠΦλωρ 224/2018, Νόμος, Βαθρακοκοίλης Αντ., Η ανακοπή του άρθρου 933 ΚΠολΔ, Εκδ. Σάκκουλα, 2022, σελ. 245 επ., .Μάζη σε Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, Ερμηνεία ΚΠολΔ, έκδοση 2021, άρθρο 935, αρ. 1-4, σελ. 247 – 250, Π. Γέσιου – Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, παρ. 41IV.2, αρ. 50 – 54, σελ. 757 – 761).

            Παρατίθενται νομολογιακά αποσπάσματα: 

• 1660/2016 ΑΠ (ΤΝΠ NOMOS)

«Επειδή, κατά το άρθρο 935 του KΠολΔ λόγοι ανακοπής που είναι ήδη γεννημένοι και μπορούν να προταθούν στη δίκη της ανακοπής σύμφωνα με το άρθρο 933, είναι απαράδεκτοι όταν προταθούν σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη δίκη, όπου ανακύπτει ζήτημα κύρους της εκτελέσεως. Κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, που σκοπεί στην ταχεία εκκαθάριση της διαδικασίας της εκτελέσεως από αμφισβητήσεις για το κύρος της και στην ασφάλεια των συναλλαγών, εφόσον ασκήθηκε ανακοπή εναντίον ορισμένης πράξεως της διαδικασίας της εκτελέσεως, πρέπει με το κύριο αυτής δικόγραφο ή των προσθέτων λόγων να προταθούν όλοι οι λόγοι που ήσαν γεννημένοι και μπορούσαν να προταθούν. Και αν ακόμα υπάρχει προθεσμία από το άρθρο 934 KΠολΔ για την άσκηση νέας ανακοπής, δεν μπορεί να προταθούν οι λόγοι ανακοπής, που ήσαν γεννημένοι και μπορούσαν να προταθούν με την προηγούμενη ανακοπή. Πολύ περισσότερο δεν επιτρέπεται να προταθούν λόγοι ανακοπής της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως αν οι ίδιοι λόγοι με προηγούμενη απόφαση κρίθηκαν και απορρίφθηκαν. Το υπό της ανωτέρω δε διατάξεως θεσπιζόμενο απαράδεκτο ισχύει ανεξαρτήτως αν οι λόγοι ανακοπής αφορούν στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτελέσεως ή την απαίτηση.» 

• 11151/2019 Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης (ΤΝΠ NOMOS)

            «Κατά τη διάταξη του άρθρου 935 KΠολΔ (όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 19 παρ.2 του Ν.4055/2012) «Λόγοι ανακοπής που είναι ήδη γεννημένοι και μπορούν να προταθούν στη δίκη της ανακοπής σύμφωνα με το άρθρο 933 είναι απαράδεκτοι όταν προταθούν σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη δίκη όπου ανακύπτει ζήτημα κύρους της αυτής ή άλλης πράξης της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.». Με την παραπάνω διάταξη θεσπίζεται η υποχρέωση προβολής όλων των γεννημένων και δυνάμενων να προταθούν με το δικόγραφο της ανακοπής ή των πρόσθετων λόγων, λόγων ανακοπής κατά τη συζήτηση της ανακοπής, καθιερώνοντας ταυτόχρονα το σύστημα του άνευ επικουρίας δικάζεσθαι στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης (ΣχΠολΔ XIII 124, I. Μπρίνιας, Αναγκαστική Εκτέλεσις I, β` έκδ., άρθρο 935, σελ.478), προκειμένου να εξασφαλισθεί η ταχύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αμφισβητήσεων ως προς το κύρος της αναγκαστικής εκτέλεσης (βλ. ΑΠ 41/1987 ΝοΒ 1988.106, I. Μπρίνια, ό.π.). Κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, που σκοπεί στην ταχεία εκκαθάριση της διαδικασίας της εκτελέσεως από αμφισβητήσεις για το κύρος της και στην ασφάλεια των συναλλαγών, όλοι οι προβλεπόμενοι στο άρθρο 933 KΠολΔ λόγοι ακυρότητας που είχαν γεννηθεί και μπορούσαν να γεννηθούν με προγενέστερα ασκηθείσα ανακοπή, δεν επιτρέπεται, με ποινή το απαράδεκτο, να αποτελέσουν τη βάση μεταγενέστερης ανακοπής ή να ερευνηθούν επ’ευκαιρία άλλης δίκης. Και αν ακόμα υπάρχει προθεσμία από το άρθρο 934 KΠολΔ για την άσκηση νέας ανακοπής, δεν μπορεί να προταθούν με την προηγούμενη ανακοπή (βλ. ΑΠ 856/2014 ΕφΑΔΠολΔ 2014.1059, ΑΠ 1711/2014 ΤΝΠ Νόμος). Πολύ περισσότερο δεν επιτρέπεται να προταθούν λόγοι ανακοπής της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως αν οι ίδιοι λόγοι με προηγούμενη απόφαση κρίθηκαν και απορρίφθηκαν (βλ. ΑΠ 1284/2008 ΤΝΠ Νόμος). Το υπό της ανωτέρω διατάξεως θεσπιζόμενο απαράδεκτο ισχύει μόνο για την ανακοπή του άρθρου 933 KΠολΔ και όχι σε άλλου είδους ανακοπές (όπως των άρθρων 936, 979 KΠολΔ, βλ. ΑΠ 1791/2008 ΤΝΠ Νόμος, ΕφΛαρ 190/2007 ΤΝΠ Νόμος, I. Μπρίνιας ο.π., 481), λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως και ισχύει ανεξαρτήτως αν οι λόγοι ανακοπής αφορούν στη διαδικασία της αναγκαστικής εκτελέσεως ή την απαίτηση (βλ. ΑΠ 1660/2006 ΤΝΠ Νόμος). Εξάλλου, το απαράδεκτο που θεσπίζεται με τη διάταξη του άρθρου 935 KΠολΔ  προβλέπεται ανεξάρτητα από τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 330 KΠολΔ, δεν στηρίζεται δηλαδή στην ύπαρξη τυχόν τελεσίδικης κρίσης ως προς τους λόγους (ενστάσεις) ακυρότητας της πράξης σε προγενέστερη δίκη ανακοπής, αλλά απλώς στο γεγονός της μη προβολής τους σε αυτήν (βλ. ΑΠ 41/1987 ΝοΒ 1988.106, ΜΠρΡοδ 3949/2007 ΤΝΠ Νόμος). Βεβαίως στις περιπτώσεις όπου υπάρχει το δεδικασμένο της απόφασης που εκδόθηκε στην προγενέστερη ανακοπή, δεν υπάρχει πεδίο πρακτικής εφαρμογής του άρθρου 935 KΠολΔ, αφού αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 933 παρ.4 KΠολΔ, καλύπτει τους λόγους της ανακοπής που καταλαμβάνονται από τα άρθρα 330 και 633 παρ.2 εδ.γ` KΠολΔ για να θεωρηθούν οι λόγοι αυτοί απαράδεκτοι σε μεταγενέστερη δίκη (βλ. Π.Γέσιου – Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, τομ.Ι, Γενικό Μέρος, έκδ.2017, σελ.762). Ακόμη, λόγοι οι οποίοι ήταν γεννημένοι κατά τη δίκη της ανακοπής του άρθρου 933 KΠολΔ, αλλά δεν μπορούσαν να προταθούν, διότι δεν αποδεικνύονταν με έγγραφα ή δικαστική ομολογία (άρθρο 933 παρ.5 KΠολΔ), μπορούν να προβληθούν στη συνέχεια σε μεταγενέστερη δίκη, χωρίς να εμποδίζονται από το απαράδεκτο της διάταξης του άρθρου 935 ούτε από το άρθρο 330 KΠολΔ, διότι το παραγόμενο απορριπτικό δεδικασμένο από τη διάταξη του άρθρου 933 παρ.5 εκτείνεται μόνο στο απαράδεκτο της προβολής τους που απαγγέλεται λόγω της άμεσης απόδειξής τους, και συνεπώς οι ισχυρισμοί αυτοί δεν εμποδίζονται από το κατά το άρθρο 330 KΠολΔ δεδικασμένο και τη διάταξη του άρθρου 935, εφόσον είναι ουσιώδεις κατά το ουσιαστικό δίκαιο, προς κατ’ουσίαν έρευνα σε μεταγενέστερη δίκη που ανοίγεται με νέα ανακοπή κατά της ίδιας εκτέλεσης (βλ. ΟλΑΠ 49/2005 ΧρηΔικ 2007.106, ΟλΑΠ 10/1993 ΕλλΔνη 1994.1242, ΑΠ 2143/2007 ΕΠολΔ 2008.341, ΕφΑΘ 6610/1994 Δ 1996.290), ή με αγωγή κατά τη συζήτηση της οποίας δεν αποκρούονται από το κατά το άρθρο 330 KΠολΔ δεδικασμένο (βλ. ΟλΑΠ 12/2009 ΑρχΝ 2009.708, ΟλΑΠ 49/2005 ό.π., ΑΠ 2143/2007 ΕΠολΔ 2008.341).»

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@fotopoulou.gr