Άρθρο 934 ΚΠολΔ: Προθεσμίες Ανακοπής και Ακυρότητα της Περίληψης Κατακυρωτικής Έκθεσης
Με το άρθρο 934 KΠολΔ, καθιερώνεται στις δίκες περί την εκτέλεση το σύστημα της κατά στάδια προβολής των λόγων ανακοπής. Κάθε πράξη εκτέλεσης προσβάλλεται με ανακοπή εντός ορισμένης προθεσμίας που ορίζεται στις διατάζεις του άρθρου 934 ΚΠοΔ, η δε παρέλευση της προθεσμίας έχει ως αποτέλεσμα να καθίσταται απρόσβλητη η συγκεκριμένη πράξη εκτέλεσης, δεδομένου ότι η ανακοπή συνιστά το μοναδικό ένδικο βοήθημα.
Το άρθρο 934 παρ. 1 περ α KΠολΔ προβλέπει μία ενιαία προθεσμία για όλους τους λόγους ανακοπής που βάλλουν κατά των πράξεων της εκτελεστικής διαδικασίας έως και τη δημοσίευση του αποσπάσματος της κατασχετήριας έκθεσης, ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό τους ως μέσων της προδικασίας ή της κύριας διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως και τους λόγους που αφορούν στην εγκυρότητα του εκτελεστού τίτλου, αν και δεν περιλαμβάνονται στην γραμματική διατύπωση του άρθρου, και στην απαίτηση.
Εξάλλου, η προσήκουσα κάθε φορά προθεσμία που πρέπει να τηρήσει ο εκάστοτε ανακόπτων κρίνεται, και υπό τη νέα μορφή του άρθρου 934 KΠολΔ, όχι από το αίτημα της ανακοπής του, δηλαδή από την πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης που προσβάλλει αυτός, αλλά από τους λόγους που προτείνει με την ανακοπή του, δηλαδή από τα ιστορούμενα σε αυτήν ελαττώματα, τα οποία πρέπει να αναφέρονται ευθέως και αμέσως στο κύρος της προσβαλλόμενης με την ανακοπή πράξης της αναγκαστικής εκτέλεσης. Έτσι, εάν το ελάττωμα ενυπάρχει σε προηγούμενη πράξη, πλην όμως ζητείται η ακύρωση επόμενης, το εμπρόθεσμο κρίνεται με βάση την πράξη, στην οποία υπάρχει το ελάττωμα κι όχι με βάση εκείνη, της οποίας ζητείται η ακύρωση (ΕφΑιγ 80/2020, ΜονΠρωτΗλείας 132/2022 Νόμος). Αν κάποια πράξη της αναγκαστικής εκτέλεσης δεν προσβληθεί μέσα στην προσήκουσα, κατά τα παραπάνω, προθεσμία, επέρχεται έκπτωση από το δικαίωμα προσβολής της, γεγονός που εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, που κρίνει τη σχετική ανακοπή, με αποτέλεσμα η πράξη να θεωρείται έγκυρη και ισχυρή και το ελάττωμά της να μην μπορεί να προβληθεί μεταγενέστερα, ούτε να μπορεί να συμπαρασύρει σε ακυρότητα τις επόμενες πράξεις της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης (ΑΠ 686/2018, ΑΠ 640/2017, ΕφΛαρ 110/2020, ΕφΑιγ 80/2020 Νόμος).
Γίνεται, λοιπόν, δεκτό ότι η ανακοπή που περιέχει λόγους ακυρότητας που θίγουν αμέσως τις προγενέστερες του πλειστηριασμού πράξης της εκτέλεσης και εμμέσως μόνο την πράξη του πλειστηριασμού, ως τελευταία πράξη της εκτέλεσης, πρέπει να ασκηθεί μέσα στην ανωτέρω προθεσμία του άρθρου 934 παρ.1 περ. α` KΠολΔ, μόνο δε μετά την τελεσίδικη παραδοχή της και την ακύρωση των προγενέστερων αυτών πράξεων της εκτέλεσης, η οποία ακύρωση επιδρά ακυρωτικά και επί του πλειστηριασμού, μπορεί να προσβληθεί παραδεκτώς για τον λόγο αυτόν ο πλειστηριασμός μέσα στην προθεσμία του άρθρου 934 παρ. 1 περ. β και 2 KΠολΔ (ΕφΑιγ 80/2020 Νόμος). Έτσι, εντός της προθεσμίας του άρθρου 934 παρ. 1α εδ. α` KΠολΔ ασκείται η ανακοπή με λόγους που αφορούν όλες τις προηγούμενες πράξεις του πλειστηριασμού, ακόμα κι αυτές που ανάγονται στο διάστημα μεταξύ ης κατάσχεσης και του πλειστηριασμού.
Σημειωτέον ότι εντός της προθεσμίας του άρθρου 934 KΠολΔ θα πρέπει να γίνει η κατάθεση του δικογράφου της ανακοπής στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο απευθύνεται, καθώς και η επίδοσή του στον καθ` ου (ΟλΑΠ 6/2005 ΝΟΜΟΣ). Οι δε προθεσμίες του άρθρου 934 παρ.1 KΠολΔ είναι δικονομικές, διεπόμενες από τις διατάξεις των άρθρων 144 επ. του ίδιου Κώδικα κι εξεταζόμενες αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Αφετηρία της προθεσμίας των σαράντα πέντε (45) ημερών του άρθρου 934 παρ.1 περ. α` KΠολΔ θα πρέπει και πάλι, μετά τις τροποποιήσεις που επέφερε ο ν. 4335/2015, να γίνει δεκτό ότι αποτελεί η επίδοση της κατασχετήριας έκθεσης στον καθ’ ου, για λόγους περιφρούρησης του δικαιώματος άμυνας του τελευταίου (ΑΠ 1232/2012, ΑΠ 658/2007, ΕφΑιγ 80/2020 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Τέλος, από τα άρθρα 1010 και 220 KΠολΔ προκύπτει ότι η ανακοπή για ακύρωση πλειστηριασμού ακινήτου, για να είναι τυπικά παραδεκτή, πρέπει να εγγράφεται μέσα σε προθεσμία τριάντα ημερών από την κατάθεσή της στο βιβλίο διεκδικήσεων της περιφέρειας όπου βρίσκεται το ακίνητο, ανεξάρτητα από τους λόγους για τους οποίους επιδέχεται η ακύρωση αυτή. Η παράλειψη της εγγραφής αυτής, η οποία συνεπάγεται την απόρριψη της ανακοπής ως απαράδεκτης, ερευνάται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, διότι η εγγραφή της ανακοπής καθιερώνεται οπό τον νόμο ως ειδική διαδικαστική προϋπόθεση του παραδεκτού αυτής από λόγους δημόσιας τάξεως, δηλαδή προς προστασία της καλής πίστεως τρίτων και δεν ενδιαφέρει μόνο τους διαδίκους (ΑΠ 1060/2005. ΑΠ 130/2003, ΜΠρΡοδ 567/2018, ΜΠρΚεφ 32/2013 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).
Εξάλλου, η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης συντάσσεται και εκδίδεται από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού με βάση την έκθεση πλειστηριασμού και κατακυρώσεως. εφόσον ο υπερθεματιστής καταβάλει το πλειστηρίασμα και το τέλος χρήσης των ΗΛ.ΣΥ.ΠΑΕΙΣ. (άρθρα 1005§ 1 και 959§5 KΠολΔ). Οι έννομες συνέπειες της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης εκδηλώνονται, αφενός, στον χώρο του ουσιαστικού δικαίου ως τίτλος προς μεταβίβαση της κυριότητας του πράγματος στον υπερθεματιστή από τη μεταγραφή ή την καταχώρησή του (άρθρα 1092 ΑΚ, 12§1εδ.β`περ. γγ` ν.2664/1998 και 1005§ 1 KΠολΔ) και αφετέρου, στον χώρο του δικονομικού δικαίου ως τίτλος εκτελεστός κατά τα άρθρα 904 και 1005 § 2 KΠολΔ, προκειμένου ο υπερθεματιστής να προβεί σε νέα («άμεση») αναγκαστική εκτέλεση προς απόκτηση της νομής και κατοχής του πλειστηριασθέντος ακινήτου. Η διττή αυτή λειτουργία της στο χώρο του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου προσδιορίζει και το δικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου δύναται να κινηθεί η δυνατότητα προσβολής της για ακυρότητα λόγω των ελαττωμάτων της. Η αναγκαστική εκτέλεση για την ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων περατώνεται, κατά ρητή νομοθετική επιταγή, με τη σύνταξη της έκθεσης πλειστηριασμού και κατοχύρωσης (άρθρο 934§2), η οποία και μόνο προσβάλλεται με την ανακοπή των άρθ. 933 εντός της προθεσμίας του 934 § 1 περ. β` KΠολΔ. Η περίληψη εξέρχεται του πλαισίου του περατωθέντος πλειστηριασμού και εκδίδεται με αποκλειστικό σκοπό να παράσχει στον υπερθεματιστή τον αναγκαίο για την κτήση της κυριότητας τίτλο. Έτσι η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης, ως τίτλος παράγωγης κτήσης κυριότητας, εμφανίζει αυτοτέλεια έναντι του πλειστηριασμού και η άμεση και κύρια έννομη συνέπειά της επενεργεί στο χώρο του ουσιαστικού δικαίου. Υπό τη λειτουργία της αυτή δεν μπορεί να καταταχθεί στην κατηγορία των αυτοτελών διαδικαστικών πράξεων στο πλαίσιο της διαδικασίας του διενεργημένου πλειστηριασμού, ώστε να χρειάζεται ιδιαίτερη προσβολή με ανακοπή του άρθρου 933 KΠολΔ εντός της προθεσμίας προσβολής του πλειστηριασμού και κατακύρωσης κατ` άρθρο 934 παρ.ίπερ. β KΠολΔ. Σε περίπτωση που η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης εκδοθεί δίχως να υφίστανται οι νόμιμες προϋποθέσεις, αυτή είναι αυτοδικαίως άκυρη, ως τίτλος μεταβίβασης της κυριότητας, με συνέπεια να μην επέρχονται οι κατά το ουσιαστικό δίκαιο συνέπειες της έκδοσης, γεγονός το οποίο αναγνωρίζεται με αγωγή ή προβάλλεται κατ’ ένσταση. Η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης αποτελεί, όμως, συγχρόνως και εκτελεστό τίτλο για την επίσπευση άμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης κατ’ άρθρο 943 KΠολΔ προς αποβολή του καθ’ ου ή των μνημονευόμενων στο άρθρο 1005 παρ.2 KΠολΔ προσώπων και εγκατάσταση του υπερθεμάτισή στο ακίνητο. Στην περίπτωση αυτή η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης, ως εκτελεστός τίτλος, επιφέρει την άμεση συνέπειά της στο χώρο του δικονομικού δικαίου. Υπό τη λειτουργία της αυτή αποτελεί αυτοτελή διαδικαστική πράξη στο πλαίσιο της νέας άμεσης διαδικασίας εκτέλεσης και προσβάλλεται με ανακοπή του άρθρου 933 KΠολΔ εντός των προθεσμιών του άρθρου 934 παρ.1 περ. α’ και β’ KΠολΔ για την άμεση εκτέλεση (βλ. για την ανωτέρω διττή λειτουργία της περίληψης και το πλαίσιο άμυνας του καθ’ ου η εκτέλεση ΑΠ 797/2021, ΑΠ 2089/2013. ΑΠ 2233/2009, ΜΕφΚερκ 124/2021 ΜΕφΠειρ 497/2016, σε Τ.Ν.Π. ΝΟΜΟΣ. ΜΠθεσ 3391/2023, αδημοσίευτη, και σε θεωρία Α. Βεζυρτζή. Ο ηλεκτρονικός αναγκαστικός πλειστηριασμός κατά τον KΠολΔ, σελ 78-79, 184 επ Γ. Διαμαντόπουλος. Πότε η περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης δεν προσβάλλεται με ανακοπή του άρθρου 933 KΠολΔ. Η επάνοδος της νομολογίας στην ορθή κατεύθυνση, σε Ερανισμοί και Ανταποδόσεις Θέμιδος, τόμ. 2, σελ 368, Κ. Κεραμεύς/Δ. Κονδυλης/Ν. ΝΙκας (-Π. Μάζης), Ερμηνεία KΠολΔ · Αναγκαστική εκτέλεση, 2η έκδ., 2021, άρθ 934, σελ 246, Π. Μάζη, Ζητήματα από την εκτέλεση, ΕΠολΔ 2020, σελ 633-634, Μητσόπουλος, Γνωμοδότηση, ΕλλΔνη 1993, σελ 532 sakkoulas-online, Μπρίνια, Αναγκαστική Εκτέλεσις (1972), άρθρο 1005, § 590, σελ. 1359, Ν. Νίκας, Δίκαιο αναγκαστικής εκτελέσεως, τόμ. 2,2η έκδ., 2018, σελ 444 επ, Λ.-Μ. Πίψου. Η άμυνα του καθ` ου η εκτέλεση κατά της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης ακινήτου, ΕΠολΔ 2010, σελ 799επ, Τσικρικάς, Προσβολή περιλήψεως κατακυρωτικής εκθέσεως, που χορηγήθηκε παράνομα, Δ 1996, σελ 981 επ βλ όμως και αντίθετη θέση ότι η περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης αποτελεί διαδικαστική πράξη της αναγκασπκής εκτέλεσης που συνάπτεται οργανικά με τον πλειστηριασμό και προσβάλλεται μόνο με ανακοπή του 933 KΠολΔ εντός της προθεσμίας υπόκειται στο σύστημα της δικονομικής ακυρότητας των άρθρων 159 επ. KΠολΔ και ασκείται εντός της προθεσμίας του άρθρου 934 παρ. 1 περ. β KΠολΔ σε ΑΠ 1083/1994 σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ και σε θεωρία Π. Γέσιου – φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, Γενικό μέρος, β έκδοση, σελ 557-562,711, Κ. Κεραμεύς/Δ. Κονδύλης/Ν. ΝΙκας (-Γ. Νικολόπουλος), Ερμηνεία KΠολΔ. τόμ. 2,2000. ο. 1792). Είναι, όμως, δυνατή η σώρευση στο Ιδιο δικόγραφο των δύο αυτών ανακοπών, ήτοι κατά του πλειστηριασμού και κατά της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης (άρθρο 69 παρ. 1 περ.δ` KΠολΔ), εφόσον βέβαια έχει ξεκινήσει η διαδικασία άμεσης αναγκαστικής εκτέλεσης και συμπλέουν οι προς άσκηση αμφότερων των εν λόγω ανακοπών προθεσμίες του άρθρου 934 παρ. 1 περ. β’ και α` KΠολΔ, αντίστοιχα (ΜΠΚεφ 32/2013, ΕλλΔνη 2013, σελ 530 και Κ. Κεραμεύς/Δ. Κονδύλης/Ν. Νίκας (·Ε. Κιουπτσίδου-Στρατουδάκη), Ερμηνεία KΠολΔ – Αναγκαστική εκτέλεση, εκδ 2021, άρθ. 1005, σελ 905).
[18482/2026 ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΙΔΙΚΗ) ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ]
Βασιλική Φλωκατούλα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr